“Rusiyanın partlayışına üç-dörd ay qalıb”..?

...SİA-nın məlumatına görə, "The Washington Post" qəzeti Rusiya hökumət texnokratları ilə birbaşa əlaqədə olan bir mənbəyə istinadən bildirir ki, Rusiyada yaxın üç-dörd ay ərzində genişmiqyaslı iqtisadi böhran "partlaya" bilər. Burada əsas söz "partlamaq"dır. Çünki Rusiyadakı iqtisadi böhran artıq davam edir. Bir həftə və ya bir ay deyil - ən azı ötən payızdan bəri...

Qeyd edək ki, bunu "həyatı müasir müharibənin əfsanəsinə çevrilmiş ukraynalı" hərbçi Yuri Fedorenko "Facebook"-da yazır.

Onun iddialarına görə, simptomlar çoxdan məlumdur: əmək haqqı borcları, böyük şirkətlərdə (dövlət şirkətləri də daxil olmaqla) işçilərin ixtisar edilməsi, korporativ defoltlar, Moskvada restoran və barların bağlanması dalğası, inflyasiya və əksər mülki sektorlarda istehsalın azalması...

Siyahını demək olar ki, sonsuza qədər davam etdirmək olar.

Lakin bütün bunlar "partlayış" deyil, xroniki bir xəstəlikdir.

Bəs Rusiya rəsmiləri "iqtisadi böhranın partlayışı"ndan danışarkən nəyi nəzərdə tuturlar? Onlar ən kəskin mərhələdən - nəzarəti itirmək riski yarandığı zamandan danışırlar.

Yalnız fərdi göstəricilər deyil, həm də qərar qəbuletmə və resursların yenidən bölüşdürülməsi sisteminin pozulması pisləşəndə...

Maliyyə, bankçılıq və büdcə mexanizmləri sinxron işləməyi dayandırdıqda və Kreml üçün vəziyyət gözlənilməz hala gəldikdə...

"The Washington Post"-dakı mənbələrə görə, Putinə getdikcə daha çox xəbərdarlıq edilir: vergi artımları olmadan, neft və qaz gəlirlərinin azalması səbəbindən büdcə kəsiri sürətlə artacaq...

Bank sistemi rekord səviyyədə yüksək əsas faiz dərəcəsi (16 faiz) və müharibənin maliyyələşdirilməsi üçün verilən çoxlu kreditlərin təzyiqi altındadır.

Dövlət müdafiə sifarişlərinə və muzdlu ödənişlərə trilyonlarla xərclənən hərbi iqtisadiyyat qırılma nöqtəsinə yaxınlaşır. Bir neçə illik süni "müharibə bumundan" sonra depressiya yarandı: 28 mülki sənayedən 20-si risk altındadır və şirkətlər böyük borc xidmətləri problemləri ilə üzləşirlər.

Enerji sektoru ayrıca bir təhlükə yaradır. Hindistanın Rusiya enerji ehtiyatlarının alışını azaltması, nəhəng neft endirimləri, diplomatik tətillərimizin dağıtdığı neft emalı zavodları, 10 trilyon rubla çata biləcək astronomik büdcə kəsiri...

...Kreml Milli Rifah Fondu ilə boşluqları düzəltməyə çalışsa belə, bu, yalnız qısa müddət davam edəcək.

Əlbəttə ki, bu, bataqlığın problemlərinin sonu deyil. AB hələ sanksiya alətlərini tükəndirməyib. Rusiyanın kölgə donanması hələ də okeanlarda yellənir, lakin getdikcə daha çox ölkə bununla mübarizə aparmağa hazırdır.

Rusiya neft ixracı üçün əsas dəhliz olan Baltik dənizi yaxın aylarda faktiki olaraq bağlana bilər.

Maraqlıdır ki, Rusiya iqtisadiyyatının vəziyyəti ilə bağlı Qərb nəşrində "Rusiya hökumətinin mənbələrinə" istinadən məlumatlar dərc olunur.

Görünür, hökumət texnokratları daxili rabitə kanalları artıq işləmədiyi üçün mümkün olan hər hansı bir vasitə ilə, hətta xarici media vasitəsilə belə, Rusiyanın əsas bunkerinə çatmağa çalışırlar.

Başa düşürük: Kreml müharibə üçün pulu qurtaran sonuncu olacaq. Bu, Rusiya rəsmilərinin bu yay proqnozlaşdırdığı "partlayış"ın özü olan nəzarətin itirilməsi mərhələsində baş verəcək. Bu kvazi-imperiyanın süqutunun son mərhələsi aylarla, hətta illərlə davam edə bilər, lakin onun istiqaməti dönməzdir.

Ukrayna Müdafiə Qüvvələri artıq bu kvazi-imperiyanı "Titanik"ə çevirib. Hələlik, o, yavaş-yavaş batır. Su xətti kritik səviyyədədir, lakin onlar hələ də prosesi "nəzarət altında" kimi təsvir etməyə çalışırlar.

Lakin siyasi və iqtisadi proseslərin dinamikasına baxsaq, görərik ki, batma sürəti hər keçən ay artmaqdadır. Hələ ki, həm kəskin eniş, həm də suda dalğalanmalar görəcəyik..?

Əli Babayev