Günəşdə bütün ləkələr qəfildən yox oldu

Günəş aktivliyinin kəskin azalması, xüsusən də ilin son dərəcə gərgin başlanğıcından sonra gözlənilməz olub. Hazırda Günəşin Yerə baxan tərəfində hətta ən kiçik nöqtə belə müşahidə edilmir. Bu barədə Rusiya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun Rentgen Astronomiya Laboratoriyası (XRAS) 22 fevral bazar günü məlumat verib. "Ulduz heç bir xüsusiyyəti olmayan mükəmməl bir diskdir", - deyə açıqlamada bildirilir.

Alimlərin fikrincə, Günəş sonuncu dəfə 11 dekabr 2021-ci ildə bir ləkə olmadan görülüb. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, "ləkələrin tamamilə yox olması yalnız son dərəcə aşağı aktivlik dövrlərində, adətən günəş minimumu illərində baş verir". Laboratoriya bildirir ki, "dünən alovlanma aktivliyi indeksi də sıfıra çatıb, 2024-cü ildən bəri ilk dəfədir".

Alimlər qeyd ediblər ki, ləkələr Günəşin səthinin demək olar ki, ayrılmaz hissəsidir və onun maqnit sahəsi ilə əlaqəlidir - səthin qaranlıq sahələri ən böyük maqnit axını konsentrasiyası olan ərazilərdə əmələ gəlir. Günəş alovlanmaları enerjisini maqnit sahələrindən aldığı üçün günəş ləkələrinin sayı və sahəsi günəş aktivliyi ilə əlaqəlidir.

Tarixən günəş ləkələrinin sayında uzun (bir neçə onillik) kəskin azalma dövrləri olmuşdur. Bunlardan ən məşhuru 1645-ci ildən 1715-ci ilə qədər davam edən və Kiçik Buz dövrünün ən soyuq mərhələsi - Avropa və Şimali Amerikada qeyri-adi dərəcədə soyuq və sərt qışların uzun bir dövrü ilə üst-üstə düşən Maunder Minimumudur.

Hazırkı günəş vəziyyətində (dövr maksimumundan cəmi 1,5 il sonra) müşahidə olunan aktivlik depressiyası uzunmüddətli ola bilməz və nəticədə sona çatmalıdır. Eyni zamanda, günəş aktivliyinin, xüsusən də ilin olduqca turbulent başlanğıcından sonra dibinə doğru kəskin enməsi gözlənilməz idi.

Xatırladaq ki, yanvar ayında Günəş son 20 ildə ən böyük maqnit fırtınasını yaşadı. Bu, Yer kürəsinin bəzi hissələri üzərində səmada qütb parıltısının görünməsinə səbəb oldu.

Məlumdur ki, 19 yanvar axşamı Ukraynanın müxtəlif yerlərində şimal işıqları müşahidə olunub ki, bu da bizim enliklərimiz üçün çox qeyri-adi bir fenomendir.

VƏLİ