Qafqazda minlərlə ailə qəpiksiz qalıb...

...Şimali Qafqazda həyəcan təbili çalınır: təkcə 2025-ci ildə Stavropol diyarının sakinləri aldanma yoluyla telefon fırıldaqçılarına 2 milyard rubldan çox pul "ötürüblər".

SİA-nın məlumatına görə, bu rəqəmlər Pyatiqorsk Dövlət Universitetində Daxili İşlər Nazirliyinin, Rosfinmonitorinqin, vergi xidmətinin, bankların və regionun aparıcı universitetlərinin nümayəndələrini bir araya gətirən dəyirmi masa müzakirəsində açıqlanıb.

Qafqazda minlərlə ailə qəpiksiz qalıb: alimlər və hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları 2 milyard rubl oğurlayan fırıldaqçılara qarşı birləşiblər.

Təcili yardımın səbəbi daha ciddi olub: fırıldaqçılar getdikcə təkcə sadəlövh təqaüdçüləri deyil, həm də uşaqları hədəf alırlar.

Təkcə 2026-cı ilin yanvar ayında yetkinlik yaşına çatmayanlara qarşı səkkiz cinayət qeydə alınıb və Kislovodskdan olan bir məktəbli ailəsinin əmanətlərinin 2,3 milyonunu fırıldaqçılara ötürüb.

Məhz burada, Pyatiqorsk Dövlət Universitetinin psixolinqvistik analiz laboratoriyasında simmetrik cavab vermək qərarına gəliblər.

Alimlər qurbanın taleyüklü "bəli" deməsindən əvvəl belə fırıldaqçını nitq quruluşuna əsasən real vaxt rejimində müəyyən edə bilən bir proqram sistemi hazırlayırlar. Professor Yekaterina Efimovanın izah etdiyi kimi, proqram tabu açar sözləri axtarmır - bu, uzun müddətdir ki, təsirsizdir. O, söhbət ssenarisinin özünü təhlil edir: əvvəlcə düzəliş üçün yalançı rəsmi lüğət, sonra imperativlərə qəfil keçid və panikanın artması...

Tədqiqatçıların iddia etdiyi kimi, hər bir ssenarinin özünəməxsus linqvistik imzası var.

Pyatiqorsk alimlərinin inkişafı kibercinayətkarlıqla mübarizə üzrə ümummilli strategiyaya uyğundur.

1 mart 2026-cı il tarixinə qədər Rəqəmsal İnkişaf, Rabitə və Kütləvi Media Nazirliyi, banklardan, telekommunikasiya operatorlarından, hüquq-mühafizə orqanlarından və provayderlərdən məlumatlar toplayacaq "Qostex"-ə əsaslanan vahid fırıldaqçılıq əleyhinə platforma işə salacaq.

Yeni sistem avtomatik olaraq şübhəli nömrələr haqqında siqnallar mübadiləsi aparacaq və fişinq saytlarını bloklayacaq. Qeyd edilməlidir ki, fırıldaqçıların yüksək ixtisaslı, psixoloji üsullardan istifadə edib və asanlıqla etibar qazandıqları da etiraf edilib.

...Hüquq-mühafizə orqanları artıq hücumu başladığı anda tanıya bilən rəqəmsal silaha sahib olacaqlar. Hələlik əsas müdafiə sayıqlıq və sadə bir qaydadır: zəng edənin kim olduğunu iddia etməsindən asılı olmayaraq, heç vaxt SMS kodlarını heç kimlə paylaşmayın.

Əli Babayev