Media: “İranla müharibənin əsas məqsədi dəyişməz olaraq qalır..?”

...İran neftinin əsas ixrac mərkəzi olan Fars körfəzindəki Xarq adası, İrana yüzlərlə hücuma baxmayaraq toxunulmamış qalır. Enerji bazarı analitiklərinin fikrincə, Xarq adasına edilən hücum həm İran iqtisadiyyatına, həm də qlobal neft qiymətlərinə ən böyük təsir göstərə bilər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə "Maariv" xəbər verir.

...Qeyd edək ki, ada İran sahillərindən təxminən 40 kilometr məsafədə yerləşir və ölkənin mərkəzi, eləcə də qərb hissələrindəki böyük neft yataqlarına boru kəməri sistemi ilə bağlıdır.

Bu mərkəzdən gündəlik 1,3 ilə 1,6 milyon barel arasında neft keçir. Münaqişədən əvvəl, investisiya bankı J.P. Morgan-a görə, həcm gündə təxminən 3 milyon barelə çata bilərdi. Bundan əlavə, adanın özündə təxminən 18 milyon barel neft saxlaya bilən böyük saxlama çənləri var.

...Son həftələrdəki hərbi əməliyyatlar digər hədəflərə yönəlib. İsrail Tehranda neft emalı zavodlarına və yanacaq anbarlarına zərbələr endirib.

Bunun paytaxtın bir neçə ərazisində genişmiqyaslı elektrik kəsintilərinə və qatı qara tüstüyə səbəb olduğu bildirilir.

Lakin İranın əsas ixrac infrastrukturu toxunulmaz qalıb.

Bu, Xarq adasına niyə hələ də hücum edilmədiyi sualını doğurur.

Bəzi məlumatlar göstərir ki, İran müharibədən əvvəlki həcmdə neft ixrac etməyə davam edir.

Bəzi ekspertlərin fikrincə, bu adanın qorunması Tehrana xarici bazarlara xam neft axınını davam etdirməyə imkan verir.

Qərb siyasi dairələrində müxtəlif ssenarilər müzakirə olunur. Amerika mənbələri Ağ Evin adaya nəzarəti ələ keçirmək ideyasını nəzərdən keçirdiyini bildirib.

..Belə bir addımın İranın iqtisadi potensialını kəskin şəkildə zəiflədə biləcəyi və ölkəni əsas gəlir mənbəyindən məhrum edə biləcəyinə inanılır.

Keçmiş Pentaqon müşavirləri qeyd edirlər ki, belə bir əməliyyat həqiqətən İran iqtisadiyyatına ciddi zərbə vura bilər. Eyni zamanda, onlar nəticələrin ABŞ-ın özü üçün son dərəcə ağır ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Adanın ələ keçirilməsi, münaqişə bitdikdən sonra İranın gələcək rəhbərliyini qeyri-sabitləşdirə və qlobal enerji bazarlarında ciddi pozuntulara səbəb ola bilər.

Bundan əlavə, ABŞ-ın özü adanın neft infrastrukturundan tez bir zamanda istifadə edə bilməyəcək ki, bu da yalnız bazarın qeyri-sabitliyini artıracaq.

Hərbi müşahidəçilər vurğulayırlar ki, Xarq üzərində nəzarətin qurulması genişmiqyaslı quru əməliyyatı tələb edəcək. Bu, bölgədə əhəmiyyətli qüvvələr və uzunmüddətli hərbi mövcudluq tələb edəcək ki, bu da ciddi siyasi və hərbi risklər daşıyır.

Bu arada, İran iqtisadi təzyiqə güvənir. Bu strategiyanın bir hissəsi olaraq, ölkə Hörmüz boğazını bəzi ticarət gəmiləri üçün qismən bağlayaraq neft qiymətlərini qaldırmağa və bununla da Vaşinqtona təzyiqi artırmağa çalışıb.

...İran Silahlı Qüvvələrinin Xatəmi əl-Ənbiya qərargahının sözçüsü İbrahim Zülfəqari bildirib ki, dünya neft qiymətlərinin barel üçün 200 dollara qədər artmasına hazırlaşmalıdır.

İranın yeni lideri Müctəba Xamenei də boğazda gəmiçiliyin məhdudlaşdırılması siyasətinin davam edəcəyini açıq şəkildə bildirib.

Əli Babayev