Yer kürəsində bütün gizli bir dünya kəşf edildi...

...Antarktida ətrafındakı okean ucqar və kimsəsiz görünə bilər, lakin o, səssizcə Yer kürəsinin iqliminin tənzimlənməsinə kömək edir.

Cənub Okeanı kimi tanınan bu bölgə atmosferdən çoxlu miqdarda istilik və karbon qazını udur.

Bu işin çox hissəsinin cərəyanlar üzərində hərəkət edən və planetin karbon balansında mərkəzi rol oynayan plankton tərəfindən yerinə yetirildiyi məlumdur.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Focus yazır.

Yeni bir araşdırma, bu orqanizmlərin genetik quruluşu ilə bağlı bu günə qədər ən ətraflı baxışlardan birini təqdim edir. Alimlər plankton DNT-sini xəritələşdirməklə bu gizli dünyanın necə fəaliyyət göstərdiyini və Yer kürəsinin iqlim gələcəyi üçün niyə bu qədər vacib olduğunu aşkar etməyə ümid edirlər.

Yeni tədqiqat, Dyuk Universitetinin Nikolas ətraf mühit məktəbinin biogeokimyaçısı Nikolas Kassarın beynəlxalq bir komanda ilə birlikdə təxminən 10 illik işinə əsaslanır. Komandanın məqsədi Yer kürəsinin ən sərt mühitlərindən birində mikrob həyatının qlobal iqlim sistemlərinə necə təsir etdiyini daha yaxşı anlamaq idi.

Alimlər 2016-cı ilin sonu və 2017-ci ilin əvvəllərində üç aylıq ekspedisiya zamanı Cənubi Okeanda toplanan su nümunələrindən DNT-ni təhlil etdilər.

Genetik materialı ardıcıllıqla araşdırdıqdan sonra komanda onu mövcud gen kataloqları ilə müqayisə edib və nümunələri soyuq şəraitə uyğunlaşma da daxil olmaqla ortaq xüsusiyyətlərə əsasən qruplaşdırdı.

Nəticələr maraqlı bir şey ortaya qoydu: müəyyən edilmiş genlərin ən azı üçdə biri mövcud dəniz gen kataloqlarında yoxdur və bu da okean mikrobları haqqında nə qədər məlumatın hələ də bilinmədiyini vurğulayır.

Komanda həmçinin mikrob icmalarının Cənubi Okean boyunca qeyri-bərabər paylandığını aşkar etdi.

Bunun əvəzinə, onlar okean dövranı modelləri ilə formalaşan fərqli ekosistemlər əmələ gətirirlər.

Bəziləri soyuq səth sularında inkişaf edir, digərləri isə daha dərinliklərdə tapılır.

Cassarın sözlərinə görə, alimlər üçün növbəti addım bu yeni kəşf edilmiş genetik müxtəlifliyin iqlim dəyişikliyinə necə təsir etdiyini və necə reaksiya verdiyini daha yaxşı başa düşmək üçün daha ətraflı öyrənməkdir.

Əli Babayev