CNN: İran müharibəyə son qoymaq üçün yeni bir tələb irəli sürüb...

...İranın müharibəyə son qoymaq üçün tələbləri siyahısına əvvəllər çatışmayan bir bənd də daxildir: Tehran Hörmüz boğazı üzərində suverenliyinin tanınmasını istəyir.

SİA xəbər verir ki, bu barədə CNN bildirib.

Nəşrin məlumatına görə, dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tədarükünün beşdə birinin keçdiyi bu vacib su yolu İslam Respublikasının ən güclü silahına çevrilib.

İndi isə Tehran özünü həm potensial olaraq milyardlarla dollarlıq illik gəlir mənbəyinə, həm də qlobal iqtisadiyyata təzyiq nöqtəsinə çevirməyə çalışır.

İran uzun müddətdir ki, hücum halında boğazı bağlamaqla hədələyib, lakin az adam bunun baş verəcəyini və ya qlobal ticarət axınlarını pozmaqda bu qədər təsirli olacağını gözləyirdi.

Nəticələrin miqyası Tehranın ambisiyalarını genişləndirmiş kimi görünür və yeni tələblər göstərir ki, o, bu təsir rıçağını daha davamlı bir şeyə çevirməyə çalışır.

Analitiklər deyirlər ki, İran Hörmüz boğazı strategiyasının uğurundan qismən təəccüblənib.

Ucuzluq və qlobal iqtisadiyyatın girov götürülə biləcəyi nisbi rahatlıq.

CNN ekspertin sözlərinə istinadən bildirir ki, "...Bu müharibədən çıxarılan dərslərdən biri də İranın bu yeni təsir mexanizmini kəşf etməsi və çox güman ki, gələcəkdə bundan istifadə etməsidir".

Lakin Vaşinqton bu riskin fərqindədir. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio xəbərdarlıq edib ki, müharibədən sonrakı ən yaxın çətinliklərdən biri Tehranın Hörmüzdə yol haqqı yığımı sistemi yaratmaq cəhdləri olacaq.

O, belə bir şərtin qanunsuz və bütün dünya üçün təhlükəli olduğunu bildirib.

CNN-in qeyd etdiyi kimi, Vaşinqtonla əvvəlki danışıqlar raundlarında Tehran sanksiyaların aradan qaldırılmasında və sülh məqsədləri üçün nüvə texnologiyası inkişaf etdirmək hüququnun tanınmasında israr edib, lakin Hörmüz boğazı üzərində nəzarəti yox...

İran bu təsir mexanizmini rəsmiləşdirmək ehtimalına işarə edir. Beləliklə, İran parlament komissiyası Hörmüz boğazında gəmiçilik haqqında ilkin qanun layihəsini təsdiqləyib.

Onun müddəalarına, xüsusən də, boğazdan keçmək üçün ödəniş tələb edən bənd daxildir.

Layihəyə həmçinin ABŞ və ya İsrail ilə əlaqəli gəmilərin bu dəniz yolundan keçməsini qadağan edən müddəalar daxildir.

Əli Babayev