“Orban bütün təsirlərinə baxmayaraq, uduzmaq riski daşıyır...”

...16 ildir ki, Baş nazir Viktor Orbanın "Fides" partiyası Macarıstanın seçki sistemini öz xeyrinə formalaşdırıb. Bütün dəyişikliklərin formal qanuniliyinə baxmayaraq, birlikdə götürüldükdə, onlar hakim partiyanın mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Lakin, təhlillər göstərir ki, hətta bu sistem belə 12 aprel seçkilərində qələbəni təmin etmir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Economist yazır.

Əsas alətlərdən biri seçki dairələrinin yenidən bölüşdürülməsi idi. Bir sıra bölgələrdə müxalifəti zəiflətmək üçün sərhədlər dəyişdirilib.

Məsələn, Sekeşfehervarda müxalifət meylli rayonlar "Fides"in dominantlıq etdiyi rayonlara daxil edilib.

Nəticədə, əvvəllər kiçik olan səs fərqi hakim partiya üçün açıq bir üstünlüyə çevrilir.

Liberal seçicilərin daha az sayda rayonda cəmləşdiyi Budapeştdə də oxşar vəziyyət müşahidə olunur.

Bu, "Fides"ə eyni səviyyədə dəstək ilə daha çox yer qazanmağa imkan verir. Əlavə amil rayonlarda seçicilərin sayının qeyri-bərabər olmasıdır - müxalifət tərəfdarları daha sıx məskunlaşmış ərazilərdə yaşamağa meyllidirlər ki, bu da onların səslərinin çəkisini azaldır.

Seçki qaydaları da hakimiyyətin əlinə keçir. Qalib-hamısını al sistemi vasitəsilə paylanan mandatların payı artırılıb.

Bundan əlavə, xaricdəki etnik macarlara poçtla səs vermək hüququ verilib, onlar Orbanı dəstəkləməyə daha çox meyllidirlər, Qərbi Avropa ölkələrindəki mühacirlər isə şəxsən səs verməlidirlər.

Bununla belə, sorğulara görə, Peter Madyarın rəhbərlik etdiyi müxalifətdəki "Tisa" partiyası "Fides"dən təxminən beş faiz öndədir.

Bu, sistemin bütün üstünlüklərinə baxmayaraq, Orbanı hakimiyyətdən uzaqlaşdırmaq üçün kifayət edə bilər. Qarşıdan gələn seçkilər müxalifətin mövcud hökumətin maraqlarına uyğun qurulmuş siyasi modeli dəf edib-etməyəcəyini sınayacaq.
Əli Babayev