Çernobıl qəzası ilə bağlı Ştazi sənədləri məxfilikdən çıxarılıb...

...Çernobıl nüvə qəzasından qırx il sonra yeni arxiv məlumatları Sovet hakimiyyəti və onların müttəfiqləri tərəfindən aparılan kütləvi dezinformasiya kampaniyasına işıq salır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Conversation yazır.

...1986-cı ilin aprelində 4 nömrəli reaktorun partlaması nəticəsində Xirosimanın bombalanmasından dəfələrlə çox radiasiya yayılıb.

Radiasiyanın Avropaya sürətlə yayılmasına baxmayaraq, SSRİ fəlakətin əsl miqyasını gizlətməyə çalışıb.

Şərqi Almaniyanın Ştazi kəşfiyyat xidmətinin gizli sənədləri göstərir ki, SSRİ və Şərqi Almaniya rəhbərliyi vəziyyətin ciddiliyindən çox xəbərdar idi.

Hesabatlarda xəstəxanalara yerləşdirmələr, çirklənmiş ərazilər və artan radiasiya səviyyələri sənədləşdirilib, lakin bu məlumatlara yalnız yüksək vəzifəli məmurlar çıxış əldə edib. Əsas məqsəd azaltma deyil, informasiyaya nəzarət idi. Mesajların ayrı-ayrı versiyaları müxtəlif auditoriyalar üçün hazırlanıb və ictimaiyyətə "heç bir təhlükə yoxdur" deyilib.\

Bu arada, Qərb mediasına çıxışı olan Şərqi Almaniya sakinləri onlara yalan danışıldığını başa düşüblər, lakin həqiqəti bilmirdilər.

İqtisadi nəticələr xüsusilə narahatedici idi. Hakimiyyət orqanları potensial çirklənmiş məhsulları, o cümlədən onları xaricə ixrac etməklə satmağa çalışıblar.

Bəzi hallarda işçilər avadanlıqları radiasiyadan əl ilə təmizləməyə məcbur edilirdilər və bu da özlərini riskə atırdı. Tarixçilər qeyd edirlər ki, məhz bu sükut və manipulyasiya siyasəti hakimiyyətə olan etimadı sarsıtdı.

Çernobıl təkcə ekoloji və humanitar fəlakət deyil, həm də Sovet sisteminin böhranını şərtləndirən amillərdən biri idi.

Əli Babayev