Pekin-Moskva “birliyi” məhdud məsuliyyətli ortaqlıqdır...

...Moskva və Pekin arasındakı münasibətlər son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə möhkəmlənib, lakin birliyin zahiri təzahürünün arxasında ciddi ziddiyyətlər və güc balansının artması dayanır.

Bu, Rusiya-Çin tərəfdaşlığının inkişafını araşdıran analitiklərin gəldiyi nəticədir. İki ölkə arasında iqtisadi əlaqələr getdikcə Çinin aparıcı rol oynadığı bir model üzərində qurulur.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə CEPA yazır.

Rusiya xammal ixracını artırarkən eyni zamanda Çin sənaye mallarından və texnologiyasından asılılığını artırır. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu model Rusiya iqtisadiyyatının deindustrializasiyasını sürətləndirə və mövcud struktur problemlərini daha da ağırlaşdıra bilər.

Bu asılılıq Rusiya elitasının bəzi üzvləri arasında narahatlıq doğurur.

Buna baxmayaraq, Moskva və Pekin sıx əməkdaşlığı davam etdirməkdə maraqlıdırlar, çünki onlar bunu Qərb ölkələrinə qarşı mübarizədə vacib bir vasitə kimi görürlər.

Analitiklərin fikrincə, hətta Ukraynadakı müharibənin bitməsi belə münasibətlərin əhəmiyyətli dərəcədə soyumasına səbəb olmayacaq.

Qlobal nizam məsələlərində də fikir ayrılıqları ortaya çıxır. Çin yalnız mövcud beynəlxalq sistemi dəyişdirməyə deyil, həm də onun daxilində aparıcı mövqe tutmağa çalışır.

Bu arada, Rusiya daha çox Qərb institutlarını aşmağa və zəiflətməyə diqqət yetirir ki, bu da həmişə Pekinin uzunmüddətli maraqları ilə uzlaşmır.

Hərbi əməkdaşlığın da öz hədləri var.

Mütəmadi birgə təlimlərə və Çin şirkətlərinin Rusiya iqtisadiyyatına geniş dəstəyinə baxmayaraq, Moskva və Pekin tamhüquqlu hərbi ittifaq yaratmağa çalışmırlar.

Hər iki tərəf xarici siyasət azadlığını məhdudlaşdıra biləcək öhdəliklərdən yayınır.

Eyni zamanda, ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu əməkdaşlığın miqyası qiymətləndirilməməlidir.

Tədqiqatlara görə, minlərlə Çin şirkəti Rusiya hərbi sənayesini dəstəkləyən və Kremlin hərbi əməliyyatlar aparmaq qabiliyyətini gücləndirən məhsulların tədarükündə iştirak edir.

Nəticədə, bu tandem daxilindəki əsas ziddiyyətlərə baxmayaraq, Rusiya-Çin tərəfdaşlığı ABŞ və onun müttəfiqləri üçün əsas problem olaraq qalır.

Əli Babayev