İran 300 milyard dollar təzminat tələb edir

Layihə müqaviləsi 14 bənddən ibarətdir və Tehranla Vaşinqton arasında münasibətlərin tədricən normallaşdırılmasını nəzərdə tutur. SİA Mehr agentliyinə istinadən xəbər verir ki, İran ABŞ ilə memorandum layihəsində 300 milyard dollarlıq iqtisadi bərpa tələbini də daxil edib.

Agentliyin məlumatına görə, layihə 14 bənddən ibarətdir və Tehranla Vaşinqton arasında münasibətlərin tədricən normallaşdırılmasını nəzərdə tutur. İranın əsas tələbləri sanksiyaların və dəniz blokadasının tamamilə ləğvi, dondurulmuş 24 milyard dollarlıq aktivlərin azad edilməsi, İran və Livanda hərbi əməliyyatlara son qoyulması və ABŞ qoşunlarının İrana yaxın bölgələrdən çıxarılmasıdır.

Sənədin ayrıca bir bölməsi nüvə proqramı ilə bağlıdır. Mənbələrə görə, İran Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsində iştirakını təsdiqləməyə və nüvə məsələsinin yekun həlli üçün 60 günlük danışıqlara başlamağa hazırdır. Buraya həmçinin nüvə silahı hazırlamamaq və beynəlxalq nəzarət altında uran zənginləşdirilməsini məhdudlaşdırmaq öhdəliyi də daxildir.

Bu arada, Axios qeyd edir ki, bu müddəalar ümumiyyətlə ABŞ-ın İranın nüvə proqramı ilə bağlı tələblərinə uyğundur. Layihəyə əsasən, yekun razılaşma BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsi ilə təsdiqlənməlidir. Razılaşmaların icrasına nəzarət etmək üçün ayrıca monitorinq mexanizmi təklif olunur.

İran Xarici İşlər Nazirliyi dərc olunmuş sənədin qəti olmadığını və hələ də təsdiq tələb etdiyini xəbərdar etdi. Eyni zamanda, onlar potensial razılaşmanın əsas hissələrinin artıq demək olar ki, razılaşdırıldığını təsdiqlədilər.

Xatırladaq ki, bir gün əvvəl Tramp İranın tezliklə ABŞ tərəfindən güclü zərbəyə məruz qalacağını və bütün neft və qaz bazarının tezliklə Amerikanın nəzarəti altına keçəcəyini bildirmişdi. Lakin 24 saatdan az müddət sonra Tramp Tehranla danışıqların uğurla başa çatması səbəbindən cümə axşamı günü İrana planlaşdırılan zərbələri ləğv etdiyini açıqladı və sülh razılaşmasının imzalanmasının yaxınlaşdığına işarə etdi.