İraq Səudiyyə Ərəbistanının hədəfinə çevrilib

İraq Baş naziri Əli əl-Zeydi Milli Təhlükəsizlik Şurasının 29 iyulda təcili iclasının keçirilməsini əmr etdi. Bəhanə, həmin səhər Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ-ın ölkədə yerləşən şiə milis mövqelərinə hücumu idi. İki ölkənin basqınları İraq milislərinin Səudiyyə neft infrastrukturuna son hücumlarına cavab idi. 30 iyulda krallığa səfər etməyi planlaşdıran Əli Zeydi səfərini təxirə salmaq qərarına gəldi. İraq milislərinin özləri əlavə hücumları nəzərdən keçirdiklərini bildirdilər. Mətbuat xidmətinin məlumatına görə, rəsmi olaraq İraq Silahlı Qüvvələrinin baş komandanı olan Əli əl-Zeydi ölkənin Milli Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasının keçirilməsini əmr edib.

O, bunu "dəyişən təhlükəsizlik vəziyyəti" və 29 iyul səhəri ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanının İraq ərazisinə endirdiyi hava hücumları ilə əlaqələndirib. Bu arada, Qətərin "Əl-Cəzirə" televiziya kanalı mənbələrə istinadən bildirib ki, əl-Zeydi Səudiyyə Ərəbistanına səfərini qeyri-müəyyən müddətə təxirə salmaq qərarına gəlib. Bu səfərin hökumət nümayəndə heyətinin tərkibində, İraq baş nazirinin bir gün əvvəl başa çatdırdığı Türkiyə səfərindən dərhal sonra, 30 iyulda baş tutması planlaşdırılırdı.

Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü Turki əl-Maliki 29 iyul səhəri İraqa zərbələr endiriləcəyini açıqlayıb. "Səudiyyə Ərəbistanı Silahlı Qüvvələri ABŞ Mərkəzi Komandanlığı ilə koordinasiyalı şəkildə İraqda yerləşən və Krallığın neft obyektlərinə hücumlarda iştirak edən milislərə məxsus hədəflərə dəqiq zərbələr endirib", - deyə sözçü X sosial mediada bildirib. Əl-Maliki zərbələrin "özünümüdafiə hüququ əsasında" həyata keçirildiyini vurğuladı: Səudiyyə Ərəbistanının hava hücumundan müdafiə qüvvələri əvvəllər Krallığın şərqindəki neft obyektlərini hədəf alan bir neçə pilotsuz uçuş aparatının (PUA) hücumlarını dəf etmişdi.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının qeyd etdiyi kimi, İraqın şiə milisləri İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna (İİKK) tabedir və onlardan xüsusilə ABŞ qoşunlarına və Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturuna hücum etmək üçün istifadə edirlər. Mərkəzi Komandanlığın məlumatına görə, "ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı qırıcı təyyarələri İİKK tərəfindən son 72 saat ərzində idarə olunan 30-dan çox pilotsuz təyyarə hücumuna qətiyyətli cavab olaraq İraqın şərqindəki bir çox terrorçu logistika və silah saxlama obyektlərinə zərbələr endiriblər". "İİKK və onun terrorçu əlaltıları ABŞ-ın daha çox hərbi müdaxiləsindən qaçınmaq üçün bu hücumları dayandırmalıdırlar".

İraq hakimiyyəti bu cür hərbi müdaxiləni "qəti şəkildə rədd etdiklərini" bəyan etdi. Onların bəyanatında "İraq torpağından qonşu ölkələrə hücumlar üçün tramplin və ya arena kimi istifadəni rədd etmək qəti mövqeyi" bir daha təsdiqləndi.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanının birgə hücumlarını dərhal pisləyərək, onların ABŞ və İsrailin Yaxın Şərqdə müharibəni genişləndirmək səylərinin bir hissəsi olduğunu iddia etdi. İslam Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi bombardmanı İraq suverenliyinin "açıq-aşkar pozulması" adlandırdı və ABŞ-ı və onun "bölgədəki tərəfdaşlarını" "cinayətkar, qeyri-insani və təxribatçı" hərəkətlərdə günahlandırdı.

İraq mediasının məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ-ın İraq ərazisinə hava hücumları nəticəsində Şiə Haşd əl-Şabi alyansının ən azı 10 döyüşçüsü öldürülüb. Alyansın bəyanatına görə, İraqın müxtəlif yerlərindəki bir neçə qərargah ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanının hücumlarına məruz qalıb. Haşd əl-Şabi basqınları ciddi eskalasiya və İraq suverenliyinin pozulması adlandıraraq, onların rəsmi İraq təhlükəsizlik qüvvələrini hədəf aldığını iddia etdi.

Vəziyyətlə tanış olan bir mənbə Qətərin "Əl-Ərəbi əl-Cədid" nəşrinə bildirib ki, 29 iyul səhəri baş verən bombardmanlar təlim düşərgələrini, eləcə də silah və hərbi texnika anbarlarını hədəf alıb. Mənbənin sözlərinə görə, İraqdakı şiə qrupunun qərargahları artıq yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib. Mənbə əlavə edib ki, "təkrarlanan hücumlar halında itkiləri minimuma endirmək üçün onların əksəriyyəti təxliyə olunur". "Əl-Ərəbi əl-Cədid" mənbəsinin məlumatına görə, təhlükəsizlik qiymətləndirmələri göstərir ki, ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı İraq hava məkanında yeni hava hücumları dalğasına başlama ehtimalı yüksəkdir.

İraqda yerləşən İran tərəfindən dəstəklənən "Əl-Nücəba" milis qruplaşması bəyanatda Ər-Riyad və Vaşinqtonun bombalanmasına görə qisas almaqla hədələyib. Şiə qruplaşması ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanı hücumlarını "xəyanət və cinayət" kimi pisləyib və "maskaların əbədi olaraq çıxarıldığını" bəyan edib. "Əl-Nücəba" milisləri İraq mərkəzi hökumətinə bir sıra tələblər irəli sürüblər, o cümlədən ABŞ qoşunlarının dərhal geri çəkilməsi, hərbi obyektlərinin nəzarətini ələ keçirmək, İraq və Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı bütün əlaqələri kəsmək və İraq hava məkanını effektiv şəkildə qorumaq üçün qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsi.

Şiə yaraqlılarının bəyanatı Səudiyyə Ərəbistanı ilə zərbə mübadiləsinin davam edəcəyinə şübhə yeri qoymur və İraq mərkəzi hökuməti indi İranyönlü qüvvələr üçün lazımsız qıcıqlanma yaratmamaq zərurəti ilə ABŞ-la praqmatik əlaqələri saxlamaq istəyi arasında daha çevik hərəkət etməli olacaq. ABŞ isə yüksək səviyyəli təmaslar zamanı artıq əl-Zeydiyə aydın şəkildə bildirib: qonşu İranın himayəsi altında fəaliyyət göstərən şiə qruplarını zorla tərksilah etmək yaxşı olardı və nə qədər tez olsa, bir o qədər yaxşıdır.

V.VƏLİLİ