Obamanın şəxsi qələbəsi

Böyük Amerika demokratik əks-inqilab...

…Amerikada dünyanı şoka salan səsvermədən sonra ilk 24 saatın təəssüratlarını ümumiləşdirməyə çalışacam. Əhəmiyyətli dərəcədə əminliklə demək olar ki, demokratların qələbəsi Trampın siyasi kursuna deyil, şəxsiyyətinə etirazın nəticəsidir.

Cəmiyyət Trampın siyasi kursunun həyata keçirilməsi ilə müşayiət olunan həddi, ifrat, ekssentriklik və kobudluğa mənfi reaksiya verdi, lakin bu kursun məzmununa və onun əsasında duran prinsiplərə deyil. Qalib gələn demokratlar Trampın siyasi kursuna real alternativ təklif etmirlər, "normallaşma" şüarını, yəni "olduğu kimi" qayıtmağı qələbə strategiyası kimi təbliğ edirlər.

Ancaq tarixin əvvəlki döngəsində Trampın "yeni kursunu" doğuran məhz "bu cür" oldu.

Demokratların "inqilabçı" görünən qələbəsi mahiyyətcə "əks-inqilabçı"dır. Hələlik demokratların yeganə "elan edilmiş" məqsədi "Tramp inqilabını" dayandırmaq və hakimiyyətə gəlməmişdən əvvəl mövcud olan "status-kvonu" bərpa etmək istəyidir.

SİA-nın xarici qaynaqlardan əldə etdiyi məlumata görə, bunu rusiyalı politoloq, publisist və hüquqşünas, London Universitet Kollecinin fəxri professoru Vladimir Postuxov "Teleqram"da yazır.

O, bildirir ki, bu gün seçkilərin nəticələri daha çox Obamanın Tramp üzərində şəxsi qələbəsinə və nizam-intizamlı Demokratlar Partiyasının maşınının Trampın terror etdiyi Respublikaçılar partiyası maşını üzərində qələbəsinə bənzəyir, lakin Demokrat Partiyasının özünün siyasi qələbəsi kimi deyil.

…Müvafiq olaraq, Amerika siyasətində əsas sual Trampın şəxsi gücü məsələsi deyil, Trampın hakimiyyətə gəldiyi siyasi cərəyanın taleyi məsələsi olaraq qalır. Qarşıdakı iki il ərzində almalı olacağımız cavab budur ki, ya Trampın işarə etdiyi dönüş tarixi bir qəza (qıvrım) olub ki, tarixin bir neçə addımdan sonra diqqətlə yoxa çıxacaq, ya da bu dönüş Amerikanın iqtisadi və siyasi vəziyyətindəki real tektonik dəyişikliklər nəticəsində baş verib və buna görə də tarixən qaçılmazdır.

İkinci halda, demokratların aralıq seçkilərdə "tarixi" qələbəsi sözün əsl mənasında o qədər də tarixi deyil, aralıq əhəmiyyət kəsb edəcək, yəni kursun dəyişməsinə deyil, bu kursun həyata keçirilməsinə cavabdeh olan Respublikaçılar Partiyası daxilində "hakimiyyət mərkəzləri" arasında mübarizənin kəskinləşməsinə gətirib çıxaracaq…

Biz artıq bu mübarizənin ilk əlamətlərini görürük. Bunları Ailənin, Hərəkatın və partiya quruluşunun siyasi səfərbərliyi sübut edir.

Bu səfərbərliyin xarici təzahürü yaxın gələcəkdə Tramp-Vens-Rubio üçbucağında hesablaşma ola bilər.

Tramp, ümumi zəifləməyə baxmayaraq, üstünlüyünü qoruyub saxlayır: yeganə odur ki, oyunu deyil, oyun qaydalarını da dəyişməyə çalışır.

Ancaq bunun üçün o, müharibəyə başlamalıdır - ya imperialist, ya da sivil.

İki ay ərzində biz əsas şeyi anlamalı olacağıq: Tramp oyun qaydalarını kökündən dəyişməyə hazırdırmı? Demokratik əks-inqilab ona düşünməyə vaxt qoymur. 2027-ci ilin yanvarından sonra bunu etmək onun üçün çox çətin, hətta mümkünsüz olacaq.

Əgər Tramp əvvəlcə heç nə etmədən sadəcə olaraq daimi impiçment rejiminə keçərsə, o, Respublikaçılar Partiyasının üzərinə qəbuledilməz bir yük olacaq, o, əvvəllər ona bu qədər kömək edənin indi onun siyasi sağ qalmasına qəti şəkildə mane olduğunu qəbul etməli olacaq.

Son alternativ indiyə qədər çox qəribə görünür: ya Tramp partiyada çevriliş təşkil edir, ya da partiya çevrilişin köməyi ilə Trampı uzaqlaşdırır.

Eyni zamanda, demokratlar alternativ kursun tərtibçisi rolunu deyil, yalnız bu proseslərin tətikləyicisi kimi dağıdıcı rolunu saxlayırlar.

Əli Babayev