Azərbaycan–Kamboca: etimaddan strateji əməkdaşlığa doğru - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin oktyabrın 12-də Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin ölkəmizə rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan ilə Kamboca arasında əlaqələrin inkişaf perspektivlərini, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyi və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarını əhatə edib.

Prezident Kamboca Baş nazirini Azərbaycanda bir daha salamlamaqdan məmnunluğunu ifadə edərək, iki ölkə arasında mövcud olan dostluq münasibətlərinin və siyasi əlaqələrin əhəmiyyətini vurğulayıb. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan və Kamboca beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində fəal əməkdaşlıq edir, bir-birini dəstəkləyir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə çərçivəsində həyata keçirilən əməkdaşlıq ikitərəfli münasibətlərin inkişafı üçün mühüm zəmin yaradır.

Dövlət başçısının bəyanatında iqtisadi və ticari əlaqələrin genişləndirilməsi xüsusi yer tutub. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi hələlik arzuolunan səviyyədə deyil. Bununla belə, qarşılıqlı münasibətlərin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi potensialın öyrənilməsi və biznes dairələri arasında əlaqələrin qurulması üçün geniş imkanlar mövcuddur. Bu məqsədlə birgə işçi qrupunun yaradılması ticarət və investisiya əməkdaşlığının praktiki nəticələrlə zənginləşdirilməsinə xidmət edəcək. Birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, turizm, təhsil, nəqliyyat və rəqəmsal transformasiya sahələrində əməkdaşlıq da müzakirə olunan əsas istiqamətlər sırasında olub.

Azərbaycan və Kamboca şirkətlərinin iştirakı ilə keçirilən biznes-forumun əsas potensialı tərəflərin bir-birinin bazarını, istehsal imkanlarını, investisiya mühitini və iqtisadi ehtiyaclarını daha yaxından öyrənməsindədir. Coğrafi məsafə müəyyən çətinliklər yaratsa da, müasir nəqliyyat, rəqəmsal kommunikasiya və logistika imkanları bu maneələrin təsirini azaltmağa şərait yaradır.

Sənayenin müxtəlif sahələrində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması imkanlarının müzakirəsi də iqtisadi əlaqələrin yalnız ənənəvi ticarətlə məhdudlaşmaması baxımından əhəmiyyətlidir. Birgə istehsal, texnologiya və təcrübə mübadiləsi, eləcə də yeni bazarlara çıxış perspektivləri ikitərəfli əməkdaşlığa əlavə dəyər qazandıra bilər. Bununla belə, bu imkanların reallaşması konkret layihələrin iqtisadi əsaslandırılmasından, biznes subyektlərinin marağından və əlverişli logistika əlaqələrinin qurulmasından asılı olacaq.

Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin perspektivli istiqamətlərindən biri təhsil və humanitar əməkdaşlıqdır. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil alması xatırladılıb və qarşılıqlı təhsil imkanlarının yenidən genişləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Bu ənənənin bərpası yalnız akademik mübadilə baxımından deyil, həm də gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlaşmanın və mədəni əlaqələrin möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Bu istiqamətdə 12 oktyabr tarixində imzalanmış sənədlərdən biri xüsusi diqqət çəkir. ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Əlaqələr Milli İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında anlaşma memorandumu diplomatik kadrların hazırlanması, təcrübə mübadiləsi və akademik əlaqələrin inkişafı üçün institusional zəmin yaradır. Eyni zamanda, Azərbaycan və Kamboca hökumətləri arasında ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişinin, eləcə də ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılmasına dair sazişin imzalanması iqtisadi münasibətlərin hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlardır.

Rəqəmsal transformasiya və dövlət xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi də əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindəndir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın “ASAN xidmət” modelinin Kambocada maraq doğurduğunu bildirib. Bu modelin beynəlxalq səviyyədə öyrənilməsi dövlət idarəçiliyində səmərəlilik, şəffaflıq və vətəndaş məmnunluğu prinsiplərinin təşviqinə xidmət edə bilər. Dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması, elektron idarəetmə həlləri və innovativ xidmət mexanizmləri üzrə təcrübə mübadiləsi iki ölkə üçün qarşılıqlı fayda yarada biləcək sahələrdəndir.
Turizm və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq da iqtisadi və humanitar münasibətlərin genişləndirilməsinə töhfə verə bilər. Ölkələr arasında coğrafi məsafənin böyük olması nəqliyyat bağlantılarının, aviasiya əlaqələrinin və logistika həllərinin əhəmiyyətini artırır. Birbaşa əlaqələrin inkişafı işgüzar səfərləri, turist mübadiləsini və qarşılıqlı investisiya təşəbbüslərini asanlaşdıra bilər.

Azərbaycanın xarici siyasətində Asiya ölkələri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi regional və qlobal əməkdaşlığın şaxələndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında parlamentlərarası dostluq qruplarının fəaliyyəti və Kambocanın dəstəyi ilə Azərbaycanın ASEAN Parlamentlərarası Assambleyasında müşahidəçi statusu əldə etməsi xüsusi qeyd olunub. Bu, Azərbaycanın Cənub-Şərqi Asiya ilə institusional əlaqələrini inkişaf etdirmək niyyətinin göstəricisidir.

Azərbaycanın Avropa ilə Asiya arasında yerləşən coğrafi mövqeyi onun beynəlxalq nəqliyyat və logistika əlaqələrində rolunu artırır. Bu üstünlük yalnız tranzit imkanları ilə məhdudlaşmır; ölkənin müxtəlif iqtisadi məkanlar arasında əməkdaşlıq körpüsü kimi çıxış etməsinə də şərait yaradır. Kamboca ilə münasibətlərin genişləndirilməsi Azərbaycanın Cənub-Şərqi Asiya bazarları ilə əlaqələrini gücləndirmək və beynəlxalq tərəfdaşlıq şəbəkəsini genişləndirmək baxımından əlavə imkanlar yarada bilər.

Aydın Hüseynov, millət vəkili