Azərbaycan tarixinin ən faciəli, eyni zamanda ən ibrətamiz səhifələrindən biri olan Xocalı soyqırımı xalqımızın yaddaşına qanla yazılmış bir həqiqətdir. Bu həqiqət illər keçsə də unudulmur, əksinə, hər ötən il daha aydın şəkildə dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırılır. Xocalı Soyqırımı Memorialının açılış mərasimi isə tarixi ədalətin təntənəsi, milli yaddaşın daşlaşmış rəmzi kimi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Mərasimdə çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev bu faciənin mahiyyətini, siyasi-hüquqi qiymətini və gələcək nəsillər üçün daşıdığı məsuliyyəti geniş şəkildə ifadə etdi.
Dövlət başçısı çıxışında vurğuladı ki, Xocalı soyqırımı təkcə Azərbaycan xalqına qarşı deyil, bütün bəşəriyyətə qarşı törədilmiş cinayətdir. 1992-ci ilin fevralında dinc əhaliyə qarşı həyata keçirilən bu qətliam beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması idi. Prezident qeyd etdi ki, qadınların, uşaqların, qocaların xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilməsi erməni millətçi qüvvələrinin əsl simasını göstərdi. Bu hadisə Azərbaycan xalqının yaddaşında sağalmaz yara kimi qalır.
Çıxış zamanı Prezident İlham Əliyev Xocalı şəhidlərinin əziz xatirəsinin daim uca tutulacağını bildirdi. O vurğuladı ki, memorial kompleksin yaradılması yalnız bir abidənin ucaldılması deyil, həm də tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi deməkdir. Dövlət başçısının sözlərinə görə, bu memorial xalqın milli iradəsinin, əyilməz ruhunun və ədalətə inamının simvoludur. O qeyd etdi ki, Xocalı həqiqətləri artıq dünya miqyasında daha geniş şəkildə tanınır.
Prezident çıxışında beynəlxalq ictimaiyyətə də çağırış etdi. O bildirdi ki, soyqırımı cinayətinə hüquqi-siyasi qiymət verilməsi vacibdir və bu istiqamətdə Azərbaycan öz səylərini davam etdirəcək. Dövlət başçısı vurğuladı ki, həqiqətlərin təhrif edilməsinə heç vaxt imkan verilməyəcək. Azərbaycanın apardığı məqsədyönlü diplomatik fəaliyyət nəticəsində bir sıra ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar Xocalı faciəsini soyqırımı kimi tanıyıblar.
Mərasimdə çıxış edən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpa olunmasından sonra Xocalıda memorialın ucaldılmasının xüsusi rəmzi məna daşıdığını qeyd etdi. O bildirdi ki, işğaldan azad edilmiş torpaqlarda aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri, infrastruktur layihələri və bərpa prosesi dövlətin gücünü və qətiyyətini nümayiş etdirir. Xocalının yenidən dirçəldilməsi şəhidlərin ruhuna ən böyük ehtiramdır.
Prezident çıxışında xalqımızın birliyinin və həmrəyliyinin əhəmiyyətini xüsusi vurğuladı. O qeyd etdi ki, məhz milli birlik sayəsində Azərbaycan 30 ilə yaxın davam edən ədalətsizliyə son qoydu. Dövlət başçısı bildirdi ki, Xocalı qurbanlarının qanı yerdə qalmadı və Azərbaycan öz tarixi torpaqlarında suverenliyini tam bərpa etdi. Bu, həm də ədalətin gec də olsa zəfər çalmasının sübutudur.
Çıxışda gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsinin vacibliyinə də toxunuldu. Prezident vurğuladı ki, tarixini bilməyən xalq gələcəyini düzgün qura bilməz. Xocalı soyqırımı barədə həqiqətlərin məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində və beynəlxalq platformalarda geniş təbliğ edilməsi mühüm vəzifədir. Memorial kompleksi bu istiqamətdə mühüm maarifləndirici mərkəz rolunu oynayacaq.
Dövlət başçısı qeyd etdi ki, Azərbaycan heç vaxt intiqam hissi ilə deyil, ədalət prinsipi ilə hərəkət edir. Lakin törədilmiş cinayətlər unudulmur və unudulmayacaq. O bildirdi ki, Xocalı soyqırımı kimi ağır cinayətlər beynəlxalq hüquq çərçivəsində qiymətləndirilməli və məsul şəxslər cavab verməlidir. Bu, həm də beynəlxalq hüququn aliliyinin təmin olunması baxımından vacibdir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışı emosional məqamlarla yanaşı, dərin siyasi və strateji məzmunu ilə seçildi. O, Azərbaycanın müstəqil siyasət yürüdən, güclü dövlət olduğunu bir daha vurğuladı. Xocalı memorialının açılışı təkcə keçmişə ehtiram deyil, həm də gələcəyə mesaj idi. Bu mesaj ondan ibarətdir ki, Azərbaycan xalqı öz tarixini qoruyur, şəhidlərinin xatirəsini əziz tutur və dövlət müstəqilliyini əbədi etmək əzmindədir.
Mərasim böyük mənəvi yüksəliş və qürur hissi ilə yadda qaldı. Xocalı şəhidlərinin ruhuna dualar oxundu, onların xatirəsi dərin ehtiramla yad edildi. Memorial kompleksi xalqın kollektiv yaddaşının canlı simvoluna çevrildi. Bu abidə gələcək nəsillərə faciənin ağrı-acısını, eyni zamanda milli dirçəlişin gücünü xatırladacaq.
Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışı bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan tarixi həqiqətlərin qorunması və beynəlxalq aləmdə tanıdılması istiqamətində ardıcıl siyasət yürüdür. Prezident İlham Əliyevin çıxışı isə bu siyasətin ideoloji və mənəvi əsaslarını aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu çıxış həm keçmişin dərslərini xatırlatdı, həm də gələcəyə inamı möhkəmləndirdi.
Beləliklə, memorialın açılışı Azərbaycan tarixində mühüm bir hadisə kimi yadda qaldı. Bu mərasim təkcə bir abidənin açılışı deyil, həm də milli yaddaşın, ədalətə inamın və dövlət qətiyyətinin təcəssümü idi. Prezident İlham Əliyevin çıxışı isə Xocalı həqiqətlərinin daim yaşayacağını və heç vaxt unudulmayacağını bir daha təsdiqlədi.
Xəyyam Vəliyev,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı.