Enerji strategiyasının siyasi memarlığı - ŞƏRH

Qlobal enerji sisteminin transformasiya olunduğu, geosiyasi risklərin artdığı və enerji təhlükəsizliyinin dövlət siyasətinin əsas prioritetinə çevrildiyi bir dövrdə Cənub Qaz Dəhlizi təşəbbüsü strateji əhəmiyyətini daha da möhkəmləndirir. Bu genişmiqyaslı layihənin siyasi koordinasiya mərkəzi kimi çıxış edən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası isə artıq regional platformadan daha geniş – Avrasiya enerji dialoqunun mühüm institusional mexanizminə çevrilib.

Cənub Qaz Dəhlizi Xəzər hövzəsinin zəngin qaz ehtiyatlarını Avropa bazarına birbaşa çıxaran çoxşaxəli infrastruktur sistemidir. Layihənin texniki dayaqları olan Cənubi Qafqaz Boru Kəməri, Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri və Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri minlərlə kilometr məsafəni əhatə edərək enerji marşrutlarının şaxələndirilməsini təmin edir. Lakin bu layihənin davamlılığı yalnız texniki imkanlarla deyil, siyasi iradə və çoxtərəfli əməkdaşlıqla şərtlənir. Məhz bu nöqtədə Məşvərət Şurasının rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Şura çərçivəsində hasilatçı, tranzit və istehlakçı ölkələr eyni platformada bir araya gələrək strateji məsələləri müzakirə edir, gələcək perspektivləri müəyyənləşdirir və qarşılıqlı öhdəlikləri uzlaşdırırlar. Bu format enerji diplomatiyasının yeni modelini formalaşdıraraq, regional əməkdaşlığı daha sistemli və institusional müstəviyə çıxarır.

Şuranın iclaslarında çıxış edən İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb ki, Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycanın uzunmüddətli və düşünülmüş enerji strategiyasının nəticəsidir. Dövlət başçısı bildirib: “Biz sübut etdik ki, mürəkkəb geosiyasi şəraitdə belə, qarşılıqlı etimada və konkret öhdəliklərə əsaslanan əməkdaşlıq uğur gətirir.” Prezident həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycan etibarlı tərəfdaş kimi Avropanın enerji təhlükəsizliyinə real və davamlı töhfə verir.

Bu bəyanatlar yalnız siyasi mesaj deyil, həm də layihənin mahiyyətini ifadə edən strateji yanaşmadır. Çünki Cənub Qaz Dəhlizi iqtisadi gəlirlərlə yanaşı, regionda sabitliyin və tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi, bazarların genişləndirilməsi və ötürmə gücünün artırılması ilə bağlı müzakirələr layihənin gələcək mərhələyə keçdiyini göstərir.

Eyni zamanda, Məşvərət Şurasının gündəliyində “yaşıl enerji” komponentinin genişləndirilməsi, hidrogen potensialının araşdırılması və enerji keçidi dövründə qazın körpü yanacaq kimi rolu da xüsusi yer tutur. Bu isə təşəbbüsün yalnız bu günün deyil, gələcəyin enerji reallıqlarına da uyğunlaşdırıldığını nümayiş etdirir.

Nəticə etibarilə, Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası artıq sadəcə layihənin müşayiət mexanizmi deyil, regionda enerji təhlükəsizliyinin siyasi memarlığını formalaşdıran strateji platformadır. Azərbaycanın təşəbbüskarlığı və qətiyyətli siyasi iradəsi sayəsində bu platforma Avrasiya məkanında uzunmüddətli əməkdaşlığın və sabitliyin təminatçılarından birinə çevrilməkdədir.Formun Altı

Rizvan Məmmədov

YAP Şahbuz rayon təşkilatının sədri