​Naxçıvanın sabahına Prezident baxışı: yeni mərhələ, yeni hədəflər - ŞƏRH

​Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri öz siyasi mahiyyəti, səfər çərçivəsində verilən mühüm mesajlar və təqdim olunan irimiqyaslı layihələrlə Naxçıvanın inkişaf tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi səciyyələnir. Dövlət başçısının səfəri Naxçıvanın yalnız bu gününü deyil, qarşıdakı onilliklərdə hansı siyasi, iqtisadi, sosial və şəhərsalma modelinə sahib olacağını müəyyənləşdirən strateji baxışın nümayişi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
​11 avqust 2026-cı ildə baş tutan səfər zamanı sənaye, enerji, nəqliyyat, şəhərsalma, sosial inkişaf, mədəni irs və müdafiə sahələrini əhatə edən tədbirlərin keçirilməsi təsadüfi ardıcıllıq deyil. Bu istiqamətlərin hər biri Naxçıvanın yeni inkişaf modelinin ayrıca sütununu formalaşdırır. Məsələyə siyasi analitika prizmasından yanaşdıqda isə daha mühüm bir mənzərə meydana çıxır: Naxçıvan artıq yalnız Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi deyil, ölkənin regional strategiyasında xüsusi funksiyaya malik geosiyasi məkan kimi nəzərdən keçirilir.
​Naxçıvanın coğrafi mövqeyi uzun illər onun inkişafının əsas xüsusiyyətlərindən biri olub. Azərbaycanın əsas ərazisindən ayrı düşməsi müəyyən çətinliklər yaratsa da, dəyişən regional reallıqlar bu coğrafi xüsusiyyəti yeni üstünlüyə çevirmək üçün imkanlar yaradır.
​Bu gün Cənubi Qafqazda nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin yenidən formalaşması Naxçıvanın strateji əhəmiyyətini artırır. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında bağlantıların inkişafı, Türkiyə ilə nəqliyyat və enerji əlaqələrinin genişlənməsi Naxçıvanı regional kommunikasiyaların mühüm halqasına çevirə bilər.
​Həmin cəhətdən Naxçıvanın gələcəyi yalnız yerli inkişaf məsələsi deyil. Onun inkişafı Azərbaycanın regional siyasətinin daha geniş çərçivəsi ilə birbaşa bağlıdır. Başqa sözlə, Naxçıvanın coğrafiyası dəyişmir, lakin həmin coğrafiyanın siyasi və iqtisadi çəkisi dəyişir.
​Prezidentin səfəri çərçivəsində Naxçıvan Sənaye Parkının təməlinin qoyulması iqtisadi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Parkın yaradılması Naxçıvanda iqtisadi fəallığın yalnız ticarət və xidmət sahələri ilə məhdudlaşmaması, istehsal və sənaye potensialının genişləndirilməsi baxımından mühüm addımdır. Burada daha diqqətçəkən məqam sənaye ilə enerji siyasətinin paralel şəkildə planlaşdırılmasıdır. Parkın ərazisində 300 MVt gücündə istilik elektrik stansiyasının tikintisinin nəzərdə tutulması Naxçıvanın gələcək sənaye inkişafının enerji təminatı ilə birlikdə düşünülməsindən xəbər verir.
​Bu, sadəcə iqtisadi layihə deyil. Çünki sənaye istehsalının genişlənməsi yeni iş yerləri, investisiya imkanları, yerli sahibkarlığın inkişafı və Naxçıvanın iqtisadi özünütəminetmə potensialının artması deməkdir.
​Müasir geosiyasətdə enerji artıq yalnız iqtisadi məsələ deyil. Enerji təhlükəsizliyi dövlətlərin strateji müstəqilliyinin əsas elementlərindən biridir.
​Naxçıvanda günəş elektrik stansiyalarının inkişaf etdirilməsi və yeni generasiya imkanlarının yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səfər zamanı “Şəms 1” və “Qərbi Üfüq” günəş elektrik stansiyalarında aparılan işlərlə tanışlıq da bu istiqamətin prioritetliyini göstərdi.
​Naxçıvanın əlverişli günəş enerjisi potensialından istifadə olunması gələcəkdə həm daxili tələbatın ödənilməsinə, həm də regionun enerji potensialının artırılmasına xidmət edə bilər. Burada mühüm siyasi nəticə ondan ibarətdir ki, iqtisadi inkişafın enerji təminatı ilə, enerji siyasətinin isə milli təhlükəsizliklə əlaqəsi daha da güclənir.
​Prezidentin səfərində Naxçıvan şəhərinin 2044-cü ilədək inkişafını nəzərdə tutan Baş Planın təqdim edilməsi xüsusi siyasi məna daşıyır. Bu, Naxçıvanın inkişafına qısamüddətli deyil, uzunmüddətli baxışın formalaşdırıldığını göstərir. Şəhərin gələcək ərazi inkişafı, əhalinin artımı, infrastrukturun yenilənməsi və müasir şəhər mühitinin yaradılması artıq strateji planlaşdırmanın predmetinə çevrilir. Dövlət siyasətinin mühüm xüsusiyyəti də məhz budur: bugünkü layihələr sabahın ehtiyacları nəzərə alınaraq həyata keçirilir.
​Səfər çərçivəsində Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun yeni komando hissələrinə döyüş bayraqlarının təqdim edilməsi də mühüm siyasi məna daşıyır. Naxçıvanın coğrafi mövqeyi onun müdafiə qabiliyyətinin daim yüksək səviyyədə saxlanılmasını tələb edir. Buna görə də burada iqtisadi inkişafla təhlükəsizlik məsələlərinin paralel aparılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
​Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfərinin siyasi mahiyyətini yalnız təməlqoyma və açılış mərasimləri ilə ölçmək doğru olmaz. Səfərin daha dərin mesajı Naxçıvanın Azərbaycan dövlətinin gələcək strateji planlarında tutduğu mövqedədir.
​Naxçıvanın sənaye potensialının artırılması, enerji imkanlarının genişləndirilməsi, nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi, şəhərsalma siyasətinin uzunmüddətli perspektivə hesablanması və müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi vahid strateji məqsədə xidmət edir. Bu baxımdan Prezidentin səfəri yalnız Naxçıvanın bugünkü inkişafının təqdimatı deyil, onun sabahkı geosiyasi rolunun konturlarının nümayişidir.
​Azərbaycanın yeni regional reallıqları fonunda Naxçıvanın əhəmiyyəti daha da artır. Zəngəzur istiqamətində kommunikasiyaların inkişaf perspektivi, Türkiyə ilə əlaqələrin dərinləşməsi, enerji və sənaye layihələri Naxçıvanın strateji çəkisini yeni mərhələyə daşıyır.
​Prezident İlham Əliyevin səfərinin mahiyyətini bir cümlə ilə ifadə etmək lazım gəlsə, demək olar ki, bu səfər Naxçıvanın bu günündən daha çox sabahına hesablanmış strateji baxışın nümayişidir.
​2044-cü ilə qədər nəzərdə tutulan Baş Plan, şəhərsalma layihələri, nəqliyyat və infrastruktur perspektivləri, turizm imkanları və iqtisadi inkişaf istiqamətləri Naxçıvanın qarşısında tamamilə yeni imkanlar açır. Bu yeni mərhələdə Naxçıvanın əsas üstünlüyü yalnız onun qədimliyi deyil. Əsas üstünlük onun tarixi irsi ilə gələcəyin imkanlarını birləşdirə bilməsidir.
​Naxçıvan dünənin yadigarı olmaqla kifayətlənməyəcək. O, Azərbaycanın gələcək inkişaf xəritəsində özünəməxsus yeri olan müasir regional mərkəzə çevriləcək.
​Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri məhz bu gələcəyə doğru atılan siyasi və strateji addımların növbəti mühüm mərhələsidir. Naxçıvanın yeni tarixi artıq yalnız keçmişlə yazılmır. Bu tarixin yeni səhifələri bu gün – gələcəyə hesablanmış dövlət siyasəti ilə yazılır.

​Turanə Baxşəliyeva
Şahbuz Rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin direktoru, YAP fəalı