Azərbaycanın iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi və yeni investisiya istiqamətləri - ŞƏRH

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında şaxələndirmə məsələsi mühüm yer tutur. II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə də bu mövzu geniş müzakirə olunub. Prezident İlham Əliyev çıxışında müxtəlif iqtisadi sektorların inkişaf etdirilməsinin vacibliyinə toxunub. Neft və qaz sektoru ölkə iqtisadiyyatında mühüm yer tutsa da, digər sahələrin inkişaf etdirilməsi də diqqət mərkəzindədir. Çıxış zamanı qeyri-neft sektorunun ÜDM-dəki payına dair göstəricilər də müzakirə olunub. Moderator Azərbaycanın ÜDM-nin 70 faizindən çoxunun qeyri-neft sektorunun payına düşdüyünü qeyd edib. Eyni zamanda ixrac strukturunda enerji məhsullarının yüksək payı barədə fikir səsləndirilib. Bu göstəricilər iqtisadi şaxələndirmənin davam etdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Prezident gələcək investisiyaların müxtəlif sahələrə yönəldilməsinin vacibliyini bildirib. İnsan kapitalı bu sahələrdən biri kimi qeyd edilib.

İnfrastruktur da yeni investisiya imkanlarının əsas istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunub. Azərbaycanın yol, dəmir yolu, elektrik və su infrastrukturu son illərdə həyata keçirilən investisiya layihələrinin mühüm hissəsini təşkil edib. Bu infrastruktur bazası gələcək iqtisadi fəaliyyət üçün imkanlar yaradır. Rəqəmsal infrastruktur isə yeni iqtisadi reallıqlar baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident süni intellekt və digər texnoloji istiqamətlərə investisiya qoyuluşlarının vacibliyini qeyd edib. Müasir texnologiyaların tətbiqi istehsal və xidmət sahələrində məhsuldarlığın artmasına şərait yarada bilər. Bərpaolunan enerji də gələcək investisiya imkanları arasında göstərilib. Azərbaycan bu sahədə beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq edir. Günəş və külək enerjisi layihələrinin inkişafı enerji sisteminin şaxələndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bu layihələr həm daxili enerji tələbatının təmin edilməsinə, həm də gələcək ixrac imkanlarına təsir göstərə bilər. Kənd təsərrüfatı da çıxış zamanı investisiya üçün mümkün sahələrdən biri kimi təqdim olunub. Qlobal ərzaq təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallaşması bu sahəyə diqqəti artırır. Yerli istehsalın genişləndirilməsi kənd təsərrüfatında yeni investisiya imkanları yarada bilər. Ərzaq emalı və aqrotexnologiyalar da bu prosesin tərkib hissəsi ola bilər. Qeyri-neft ixracının artırılması üçün istehsal və emal müəssisələrinin inkişaf etdirilməsi tələb olunur. Bununla əlaqədar sənaye parklarının və digər iqtisadi zonaların imkanlarından istifadə edilə bilər. Yeni investisiyalar yerli məhsulların beynəlxalq bazarlara çıxışını genişləndirə bilər. Bu baxımdan investisiya siyasəti yalnız kapitalın cəlb olunmasına deyil, istehsal imkanlarının artırılmasına da xidmət edir. Forumdakı müzakirələr Azərbaycanın iqtisadi şaxələndirmə prosesində enerji, kənd təsərrüfatı, infrastruktur, texnologiya və insan kapitalının paralel inkişaf etdirilməsinin əhəmiyyətini göstərib.

Prezident çıxışında Azərbaycanın coğrafi mövqeyini də iqtisadi üstünlüklər sırasında qeyd edib. Ölkənin Avropa və Asiya arasında yerləşməsi regional ticarət əlaqələri üçün imkanlar yaradır. Nəqliyyat dəhlizləri Azərbaycanın tranzit imkanlarının inkişafında mühüm rol oynayır. Bu imkanların genişləndirilməsi logistika sektoruna yeni investisiyalar cəlb edə bilər. Liman, dəmir yolu, avtomobil yolları və digər nəqliyyat infrastrukturu bu prosesin əsas elementləridir. Rəqəmsal bağlantılar da müasir logistikanın vacib komponentlərindən biridir. Buna görə rəqəmsal infrastrukturun inkişafı iqtisadi bağlantıların genişləndirilməsinə kömək edə bilər. Prezident qlobal rəqəmsal infrastruktur şirkətləri ilə əməkdaşlığın vacibliyini qeyd edib. Belə əməkdaşlıq texnoloji xidmətlərin və rəqəmsal imkanların genişlənməsinə şərait yarada bilər. Azərbaycanın regional iqtisadi əlaqələrdə mövqeyinin möhkəmlənməsi investisiya imkanlarının da genişlənməsinə səbəb ola bilər. Şaxələndirmə siyasətinin digər istiqaməti yerli biznesin inkişafıdır. Yerli şirkətlərin beynəlxalq investorlarla əməkdaşlığı onların texnologiya və idarəetmə imkanlarını artıra bilər. Kiçik və orta sahibkarlıq da investisiya zəncirinin mühüm iştirakçısı ola bilər. Böyük layihələr ətrafında yerli təchizat və xidmət şirkətlərinin fəaliyyətinin genişlənməsi mümkündür. Bu isə investisiyaların iqtisadi təsir dairəsini genişləndirə bilər. İnsan kapitalı belə proseslərdə əsas resurslardan biri olaraq qalır. Yeni texnologiyalar üzrə mütəxəssislərin hazırlanması gələcək investisiyaların səmərəliliyinə təsir göstərə bilər. Təhsil və peşə hazırlığı proqramlarının iqtisadi tələblərlə uyğunlaşdırılması bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Prezident çıxışında gələcək inkişaf üçün insan kapitalına və texnologiyaya investisiya qoyuluşlarının vacibliyini xüsusi vurğulayıb. Azərbaycanın iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi uzunmüddətli və çoxşaxəli proses kimi nəzərdən keçirilə bilər. Bu prosesdə dövlət siyasəti ilə özəl sektorun təşəbbüslərinin qarşılıqlı əlaqəsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Forumda səsləndirilən fikirlər də müxtəlif investisiya istiqamətlərinin bir-birini tamamlamasının vacibliyini göstərib.

Zaur Mehdiyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini