Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə yeni iqtisadi bağlantıları - ŞƏRH

Azərbaycanın son illərdə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərinin daha da genişlənməsi ölkəmizin iqtisadi və nəqliyyat imkanlarının inkişafında mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə çıxışı zamanı Azərbaycanın böyük Mərkəzi Asiya regionunun bir hissəsi olduğunu vurğulaması da bu reallığın əhəmiyyətini göstərir. Coğrafi baxımdan Azərbaycan Qafqazda yerləşsə də, iqtisadi əlaqələr, nəqliyyat yolları, enerji layihələri və qarşılıqlı investisiyalar ölkəmizi Mərkəzi Asiya ilə getdikcə daha sıx bağlayır. Xüsusilə Azərbaycan Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Şurasının tamhüquqlu üzvü olduqdan sonra bu əlaqələrin daha geniş imkanlar qazanması diqqət çəkir. Bu, sadəcə siyasi əməkdaşlığın genişlənməsi deyil, eyni zamanda yeni iqtisadi münasibətlərin formalaşması deməkdir.Bu gün Mərkəzi Asiya ölkələrinin dünya bazarlarına çıxışında Azərbaycanın mövqeyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xəzər dənizi üzərindən keçən marşrutlar, Bakı Limanı, dəmir yolları və digər nəqliyyat infrastrukturu Azərbaycanı Şərqlə Qərb arasında mühüm bağlantı nöqtələrindən birinə çevirir. Mərkəzi Asiyadan gələn məhsulların Azərbaycan üzərindən Avropa bazarlarına çatdırılması üçün mövcud imkanların genişləndirilməsi həm ölkəmizin tranzit potensialını artırır, həm də region dövlətləri arasında iqtisadi əlaqələri gücləndirir. Burada əsas məsələ yalnız yolların və infrastrukturun mövcudluğu deyil. Nəqliyyat sisteminin sürətli, rahat və müasir idarə olunması da böyük əhəmiyyət daşıyır.Məhz buna görə rəqəmsallaşma və gömrük idarəçiliyi qarşıdakı dövrdə xüsusi rol oynayacaq. Müasir investor və beynəlxalq şirkət üçün yükün bir ölkədən digərinə hansı sürətlə çatdırılması, gömrük prosedurlarının nə qədər sadə olması və bütün proseslərin nə dərəcədə şəffaf həyata keçirilməsi vacibdir. Azərbaycanda nəqliyyat və gömrük sahəsində rəqəmsal imkanların artırılması ölkənin regional logistika mərkəzi kimi mövqeyini daha da gücləndirə bilər. Sürətli və rahat prosedurlar biznes üçün əlavə üstünlük yaradır və yeni investorların Azərbaycana marağını artırır.Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlığında enerji məsələsi də xüsusi yer tutur. Xəzər regionunda enerji resurslarının daşınması ilə yanaşı, bərpaolunan enerji sahəsində yeni layihələrin meydana çıxması əməkdaşlığın istiqamətlərini genişləndirir. Günəş və külək enerjisi kimi sahələrdə potensialın artırılması, elektrik enerjisinin ötürülməsi ilə bağlı layihələr və ölkələr arasında enerji bağlantılarının qurulması gələcək üçün yeni imkanlar yaradır. Bu proses Azərbaycanın yalnız ənənəvi enerji resursları ilə deyil, yaşıl enerji və müasir enerji texnologiyaları ilə də regional əməkdaşlıqda iştirak etməsinə şərait yaradır.Bütün bunların fonunda investisiya məsələsi xüsusi əhəmiyyət qazanır. Xarici investor üçün hər hansı ölkənin yalnız coğrafi mövqeyi kifayət etmir. İnvestor sabit qaydalar, aydın tənzimləmə, inkişaf etmiş infrastruktur və uzunmüddətli perspektiv görmək istəyir. Azərbaycanın nəqliyyat, enerji, rəqəmsal texnologiyalar, kənd təsərrüfatı, sənaye və logistika sahələrində imkanlarının geniş olması müxtəlif istiqamətlərdə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi üçün şərait yaradır. Bu baxımdan II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun keçirilməsi də ölkənin investisiya potensialının təqdim edilməsi baxımından mühüm platformadır.Azərbaycan üçün əsas məqsədlərdən biri mövcud imkanları uzunmüddətli iqtisadi üstünlüklərə çevirməkdir. Regionda geosiyasi vəziyyət dəyişə bilər, beynəlxalq ticarət yollarının istiqamətləri müəyyən qədər yenilənə bilər, lakin müasir infrastruktur, rəqəmsal idarəetmə, əlverişli biznes mühiti və etibarlı logistika imkanları ölkənin rəqabət qabiliyyətini qoruyan əsas amillər olaraq qalır.
Buna görə də Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri yalnız bugünkü tranzit imkanlarından istifadə etmək deyil, gələcəkdə də investorlar və beynəlxalq şirkətlər üçün cəlbedici iqtisadi məkan olaraq qalmaqdır.Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın iqtisadi coğrafiyasını da genişləndirir. Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan və digər region ölkələri ilə əlaqələrin möhkəmlənməsi yeni ticarət və investisiya imkanları yaradır. Bu əlaqələr artdıqca Azərbaycanın Xəzər üzərindən Mərkəzi Asiyanı Qərb bazarları ilə birləşdirən rolunun da daha çox əhəmiyyət qazanması mümkündür. Burada qarşılıqlı maraq əsas amildir. Mərkəzi Asiya ölkələri yeni bazarlara və nəqliyyat marşrutlarına çıxış əldə edir, Azərbaycan isə tranzit, logistika və investisiya imkanlarını genişləndirir.

Anar Əhmədov

YAP Kəlbəcər rayon təşkilatının məsləhətçisi