4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü Azərbaycan tarixinin ən mühüm səhifələrindən birini xatırladan əlamətdar gündür. 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilən Cəbrayıl rayonu uzun illər ərzində ağır dağıntılara və məcburi köçkünlük faciəsinə məruz qaldı. İşğal nəticəsində rayonun yaşayış məntəqələri, sosial obyektləri, məktəbləri, tarixi-mədəni abidələri və digər infrastrukturu ciddi şəkildə dağıdıldı. Vaxtilə insanların gündəlik həyatını təmin edən yollar, elektrik və rabitə xətləri, inzibati və sosial binalar yararsız vəziyyətə salındı. Rayonun tarixi və mədəni irsinə qarşı da məqsədyönlü dağıntılar törədildi. İşğalın ağır nəticələri Cəbrayılın simasını dəyişdirsə də, bu torpağın yaddaşını və onun Azərbaycana məxsusluğunu dəyişə bilmədi.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Cəbrayıl üçün də yeni tarixi mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan Ordusunun uğurlu hərbi əməliyyatları nəticəsində oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhəri işğaldan azad edildi. Həmin gün Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edərək Cəbrayıl şəhərinin və rayonun bir sıra kəndlərinin azad olunduğunu elan etdi. Cəbrayılın azad edilməsi Vətən müharibəsində mühüm hərbi-strateji əhəmiyyət daşımaqla yanaşı, xalqımızın uzun illər davam edən torpaq həsrətinə son qoyan mühüm hadisələrdən biri oldu. Şəhərin azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətini və qarşıya qoyulan məqsədlərə çatmaq əzmini də nümayiş etdirdi. Bu qələbə Cəbrayıl sakinlərinin doğma yurdlarına qayıdış ümidini gerçəyə çevirdi.
Cəbrayılın azad edilməsinin ən yaddaqalan rəmzlərindən biri üçrəngli Azərbaycan bayrağının Xudafərin körpüsündə dalğalanmasıdır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Xudafərin körpüsündə dövlət bayrağını ucaltdığı görüntülər xalqımızın yaddaşında xüsusi yer tutdu. Əsrlərin yadigarı olan Xudafərin körpüsünün üzərində Azərbaycan bayrağının dalğalanması tarixi torpaqlarımızda dövlət suverenliyinin və milli iradənin bərpasının rəmzinə çevrildi. Bu mənzərə həm də uzun illər işğal altında qalan ərazilərin azadlığı uğrunda aparılan mübarizənin nəticəsini nümayiş etdirirdi. Cəbrayılın azad olunması ilə Azərbaycanın dövlət bayrağı həmin torpaqlarda yenidən öz layiqli yerini tutdu. Azadlıqdan sonra Cəbrayıl qarşısında tamamilə yeni mərhələ açıldı. İşğal illərində dağıdılmış şəhərin və kəndlərin yenidən qurulması genişmiqyaslı dövlət proqramları çərçivəsində həyata keçirilməyə başladı. Yeni yolların, enerji və su təchizatı sistemlərinin, sosial obyektlərin, yaşayış komplekslərinin və digər infrastrukturun yaradılması Cəbrayılın gələcək inkişafının əsasını formalaşdırır. Müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında aparılan quruculuq işləri rayonun yalnız fiziki simasını deyil, sosial-iqtisadi həyatını da yenidən canlandırmağa xidmət edir. Cəbrayıl şəhərində yeni yaşayış məhəllələrinin salınması, sosial obyektlərin inşası və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurda qayıdışının təmin olunması bu prosesin əsas istiqamətlərindəndir. Burada yaradılan şərait insanların rahat və təhlükəsiz yaşayışını təmin etməklə yanaşı, Cəbrayılın iqtisadi potensialının da üzə çıxarılmasına imkan verir.
Toğrul Zeynalov,
YAP Ağdam rayon təşkilatının əməkdaşı