Azərbaycan və Mərkəzi Asiya: strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələsi - ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin 8 oktyabr 2026-cı ildə Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündəki çıxışı Azərbaycanın regional əməkdaşlıq siyasətinin prioritetlərini və qarşıdakı dövr üçün əsas vəzifələri əks etdirir. Çıxışda siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarının artırılması və enerji sahəsində əməkdaşlığın inkişafı mühüm istiqamətlər kimi diqqətə çatdırılır.

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətləri qarşılıqlı maraqlara, etimada və ortaq inkişaf məqsədlərinə əsaslanır. Ölkəmizin bu regional əməkdaşlıq formatında iştirakı Xəzər hövzəsinin iki sahili arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə, iqtisadi imkanların birləşdirilməsinə və Avrasiya məkanında yeni tərəfdaşlıq istiqamətlərinin formalaşmasına şərait yaradır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında ifadə olunan yanaşma Azərbaycanın regional proseslərdə fəal iştirakını və əməkdaşlığın konkret nəticələrə yönəldilməsinin əhəmiyyətini göstərir.

İqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında münasibətlərin əsas istiqamətlərindəndir. Ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və birgə investisiya fondlarının imkanlarından istifadə edilməsi tərəfdaşlığın iqtisadi əsaslarını möhkəmləndirir. İstehsal, sənaye və digər perspektivli sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi ölkələrin iqtisadi potensialının daha səmərəli istifadəsinə, yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranmasına və regional iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə xidmət edir.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanın geoiqtisadi mövqeyinin əhəmiyyətini artıran amillərdəndir. Orta Dəhlizin inkişafı, Xəzər dənizində liman infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi və nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi Mərkəzi Asiya ölkələrinin beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarını artırır. Bu marşrutun səmərəliliyinin yüksəldilməsi yükdaşımaların həcminin artırılması ilə yanaşı, regionun beynəlxalq ticarət əlaqələrində rolunun möhkəmlənməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Rəqəmsal infrastrukturun inkişafı və müasir kommunikasiya xətlərinin yaradılması isə regional bağlantıların yeni texnoloji imkanlarla tamamlanmasına şərait yaradır.

Enerji sahəsi də qarşılıqlı tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın tranzit imkanları Xəzər hövzəsinin enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çatdırılmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Bununla yanaşı, Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan arasında yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı üçün yeni perspektivlər açır. Enerji əlaqələrinin şaxələndirilməsi, mövcud resurslardan səmərəli istifadə və birgə infrastruktur layihələrinin inkişafı region ölkələrinin uzunmüddətli iqtisadi maraqlarına uyğundur.

Regional əməkdaşlığın davamlılığı siyasi sabitliyin, qarşılıqlı hörmətin və etimadın qorunması ilə sıx bağlıdır. Dövlət başçılarının müntəzəm görüşləri ortaq məsələlərin müzakirəsi, yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsi və qarşılıqlı fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün mühüm imkan yaradır. Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında əlaqələrin genişlənməsi iqtisadi inkişafla yanaşı, regionun beynəlxalq nəqliyyat, ticarət və enerji sistemində mövqeyinin güclənməsinə də töhfə verir.

Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündəki çıxışı Azərbaycanın regional əməkdaşlığın inkişafına verdiyi əhəmiyyəti və qarşılıqlı tərəfdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətindəki yanaşmasını əks etdirir. Qarşıdakı mərhələdə əsas vəzifə mövcud imkanları konkret nəticələrə çevirmək, investisiya əməkdaşlığını dərinləşdirmək və nəqliyyat-enerji bağlantılarını daha da gücləndirməkdir. Bu istiqamətdə ardıcıl fəaliyyət Azərbaycanın milli iqtisadi maraqlarına, beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsinə və Xəzər hövzəsində qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişafına xidmət edir.

Anar Məmmədov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı