Strateji çərçivə və dövlət siyasəti - ŞƏRH

Müasir qlobal geosiyasi mühitdə dövlətlərin suverenliyi və milli təhlükəsizliyi yalnız hərbi və ya iqtisadi potensialla deyil, həm də ideoloji müdafiə qabiliyyəti ilə tənzimlənir. Qloballaşma proseslərinin intensivləşməsi, hibrid təhdidlərin artması və informasiya müharibələrinin kəskinləşdiyi bir dövrdə milli identikliyin, dövlətçilik ənənələrinin və mənəvi-əxlaqi dəyərlərin qorunması həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Qurultayındakı proqram xarakterli çıxışında ölkənin yeni strateji inkişaf mərhələsinin prioritetlərini bəyan edərkən ideoloji təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirmişdir. Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfərdən sonra yaranmış geosiyasi reallıqlar çərçivəsində milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması və xarici ideoloji təsir cəhdlərinin dəf edilməsi dövlət siyasətinin ana xəttini təşkil edir.
Bu kontekstdə ümumi təhsil müəssisələri ideoloji təhlükəsizlik sisteminin ilk və ən mühüm halqası kimi çıxış edir. Məktəb yalnız akademik biliklərin ötürüldüyü məkan deyil, həm də dövlətçilik şüurunun, vətəndaş məsuliyyətinin və milli identikliyin formalaşdığı strateji tərbiyə ocağıdır.
Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların və təhsilverənlərin geyim və görünüş standartlarının normativ reqlamentasiyası birbaşa Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasından və müvafiq qanunvericilik aktlarından qaynaqlanır:
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 18-ci maddəsinə əsasən, dövlət təhsil sistemi dünyəvi xarakter daşıyır. Təhsil müəssisələrində hər hansı dini, siyasi və ya kənar ideoloji cərəyanların təbliğatına, eləcə də bu məzmunu daşıyan rəmz və atributların nümayişinə yol verilmir.
"Təhsil haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, dövlət hər bir vətəndaş üçün bərabər təhsil imkanları təmin edir. Məktəb mühitində sosial, iqtisadi və ya təbəqəvi fərqliliklərin qabardılmaması şagirdlərin psixoloji sağlamlığının və bərabərlik prinsipinin qorunmasına xidmət edir.
Təhsil subyektlərinin etik davranış qaydaları və xarici görünüş standartları milli mədəniyyətimizə, ənənələrimizə və cəmiyyətin qəbul etdiyi mənəvi normalara tam uyğunlaşdırılır.
Şagirdlərin vahid məktəbli formasından istifadə etməsi sadəcə vizual intizam göstəricisi olmayaraq, dərin ideoloji və sosial məzmuna malikdir. Vahid geyim forması şagirdlər arasında sosial bərabərliyi bərqərar edir, fərdi imkanların nümayişkaranə şəkildə öne çıxarılmasının qarşısını alır və məktəblilərdə kollektivçilik, nizam-intizam hissini gücləndirir.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarları və Elm və Təhsil Nazirliyinin təlimatları ilə müəyyən olunmuş eskiz və standartlara tam uyğunluq təmin olunmalıdır.
Məktəbli formaları qış və yay mövsümlərinə uyğun olaraq müəyyən edilmiş rəng, parça və dəst tərkibində geyinilməlidir.
Məktəbli formasının üzərində dini, siyasi, kommersiya və ya müxtəlif subkulturaları təmsil edən heç bir atribut, nişan və ya yazı ola bilməz.
Həddindən artıq diqqət çəkən zərgərlik məmulatlarının, bəzək eşyalarının və təhsil mühitinə yad olan aksesuarların istifadəsi qadağandır.
Geyim təmiz, səliqəli və şagirdin fiziki inkişafına, hərəkət rahatlığına cavab verən ölçüdə olmalıdır.
Təhsilverən şəxs dövlət təhsil siyasətinin və milli-mənəvi dəyərlərin birbaşa daşıyıcısıdır. Müəllimin xarici görünüşü, geyim üslubu və davranışı şagirdlər üçün ilkin mənəvi və sosial model rolunu oynayır. Müəllim nüfuzunun qorunması məktəbin ideoloji dayanıqlığının əsas şərtlərindən biridir.
Prezident İlham Əliyev YAP-ın Qurultayındakı çıxışında gənclərin şüuruna xarici, yad ideologiyaların təsir etmək cəhdlərinə qarşı qətiyyətli mübarizə aparılmasının vacibliyini qeyd etmişdir. Sosial şəbəkələrin və rəqəmsal platformaların sürətli inkişafı fonunda məktəblilər müxtəlif ideoloji manipulyasiyaların hədəfinə çevrilə bilərlər.
44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunmuş Muzaffər Qələbə Azərbaycan xalqının ideoloji həmrəyliyinin zirvəsidir. Məktəblərdə formalaşdırılan nizam-intizam, dövlət atributlarına (Bayraq, Gerb, Himn) göstərilən ehtiram və vahid geyim mədəniyyəti "Zəfər İdeologiyası"nın gənc nəslin qanına və şüuruna həkk olunmasına xidmət edir.
Şagirdlər məktəbli formasını daşıyarkən özlərini sadəcə bir fərd kimi deyil, böyük Zəfər qazanmış bir dövlətin və xalqın gələcək qurucuları kimi hiss etməlidirlər.
Ümumi təhsil müəssisələrində geyim standartlarına və ideoloji təhlükəsizlik tələblərinə riayət olunması üçün aşağıdakı icra mexanizmləri tətbiq olunur:
Məktəb rəhbərliyi geyim normativlərinin və etik davranış qaydalarının icrasına gündəlik nəzarəti təmin edir.
Valideyn komitələri ilə mütəmadi görüşlər keçirilərək, vahid geyim formalarının və milli-mənəvi tərbiyənin uşaqların psixoloji və sosial inkişafındakı rolunun izahı aparılır.
Elm və Təhsil Nazirliyinin müvafiq qurumları tərəfindən məktəblərdə sağlam təlim-tərbiyə mühitinin və geyim standartlarının qorunması istiqamətində dövri monitorinqlər həyata keçirilir.
Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanlar və təhsilverənlərin geyiminə dair müəyyən edilmiş rəsmi reqlament və standartlar sadəcə inzibati qaydalar toplusu deyildir. Bu normativlər Azərbaycan dövlətinin ideoloji təhlükəsizlik, dünyəvilik və milli-mənəvi varlıq strategiyasının ayrılmaz hissəsidir.
Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının Qurultayında müəyyən etdiyi strateji xəttə uyğun olaraq, milli dəyərlərə söykənən, dünyəvi və nizam-intizamlı təhsil mühitinin qorunması, Azərbaycanın müstəqil, qüdrətli və sarsılmaz gələcəyinin ən etibarlı zəmanətidir.
Nurlana Yusifova
YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı