Yeni şərq-qərb körpüsü: Azərbaycan-Kamboca münasibətlərində tarixi zirvə və gələcək üfüqlər

Azərbaycan və Kamboca arasında diplomatik münasibətlərin bünövrəsi 1994-cü il fevralın 2-də qoyulub. Ötən otuz iki il ərzində tərəflər coğrafi distantlığa baxmayaraq, hər zaman qarşılıqlı hörmətə söykənən münasibət saxlayıblar.

2014-cü ildə Pxnompendə keçirilən Xarici İşlər nazirləri arasında siyasi məsləhətləşmələr və xüsusilə Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrliyi dövründə formalaşan dostluq mühiti bu gün yaşadığımız tarixi səfərin möhkəm təməlini təşkil etdi.

Ümumiyyətlə Dünya xəritəsinə baxdıqda Xəzərin sahilləri ilə Hind-Çin yarımadası arasında minlərlə kilometrlik məsafə görünür. Amma müasir diplomatiya məsafələri azaltmaq, coğrafi uzaqlıqları dostluq və tərəfdaşlıq körpülərinə çevirmək sənətidir. 2026-cı ilin oktyabrında Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana gerçəkləşən rəsmi səfəri və Prezident İlham Əliyevin mətbuat qarşısındakı tarixi bəyanatı tam olaraq bu həqiqətin bariz təzahürünə çevrildi.

Ölkəmizdə baş tutan bu görüş yalnız iki dövlət xadiminin protokollar çərçivəsindəki təması deyil, Şərqlə Cənub-Şərqi Asiya arasında qurulan yeni bir diplomatik xəttin, səmimi dialoqun nümayişi idi.

Görüşdən sonra mətbuat konfransında çıxış edən Prezident İlham Əliyev öz bəyanatı ilə Azərbaycanın xarici siyasətində Cənub-Şərqi Asiya istiqamətinin nə dərəcədə mühüm yer tutduğunu bir daha gözlər önünə sərmiş oldu. Dövlət başçısının vurğuladığı hər bir məqam iki ölkənin gələcək fəaliyyət proqramı kimi səslənirdi.

Ölkə başçısının çıxışında ən diqqət çəkən məqam Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə diplomatik münasibətlərin Azərbaycanın yeni siyasi xəttində oynadığı rolun əhəmiyyətinin vurğulanması və AzərbaycanınAvropa ilə Asiya arasında yerləşən tranzit ölkə kimi iqtisadi, siyasi və sosial əlaqələlərdəki alternativsiz önəmi olmuşdur.

Liderlərin mətbuata bəyanatındakı əsas məqamları bir neçə mühüm başlıq altında toplamaq mümkündür:

Siyasi Həmrəylik və Suverenliyə Hörmət: Azərbaycan və Kamboca beynəlxalq arenada, xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və Qoşulmama Hərəkatı platformalarında daim bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəkləyən prinsipial mövqe nümayiş etdiriblər. Bəyanatda bu ənənənin gələcəkdə də davamlı və artan xətlə davam edəcəyi xüsusi qeyd olundu.

İqtisadiyyatda Real İmzalar: Sözlərin əmələ çevrildiyi ən aydın məqam iki ölkənin Ticarət Palataları arasında imzalanan Anlaşma Memorandumu oldu. Bu addım biznes subyektləri üçün yaşıl işıq yandırır, investisiya və ticarət axınını sürətləndirir.

AQEM Sammiti və Beynəlxalq Etimad: Prezident İlham Əliyev Kamboca Baş nazirinin Azərbaycanda keçiriləcək Asiyada Əməkdaşlıq və Etimad Tədbirləri üzrə Məşvərət (AQEM) Sammitində iştirak dəvətini məmnuniyyətlə qəbul etməsini yüksək qiymətləndirdi. Bu, Bakının qlobal siyasət mərkəzi kimi nüfuzunun növbəti təsdiqidir.

Logistika və Tranzit Qovşağı: Azərbaycanın Asiya və Avropa arasında mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilməsi, Orta Dəhliz imkanları Cənub-Şərqi Asiya mallarının qərb bazarlarına çıxarılması üçün misilsiz fürsətlər vəd edir.

İki ölkə arasında siyasi əlaqələrin gələcək perspektivlərinə nəzər salsaq deyə bilərik ki, Baş nazir Hun Manetin Bakıya gəlişi sıradan bir rəsmi səfər deyil, iki ölkənin gələcək inkişaf xəritəsini çəkən strateji mərhələdir.Gələcək perspektivlər bir çox həyati sahələri əhatə edir:

Ticarət və Enerji: Kambocanın kənd təsərrüfatı və tekstil potensialı ilə Azərbaycanın neft-kimya, enerji resursları və logistika təcrübəsi bir-birini tamamlayan güclü iqtisadi sinerji yaradır.

ASAN Xidmət və Rəqəmsal Təcrübə: Azərbaycanın brendinə çevrilən "ASAN Xidmət" modeli və dövlət idarəçiliyində rəqəmsallaşma təcrübəsi Kamboca üçün olduqca cəlbedici modeldir.

Mədəniyyət və Təhsil: Tələbə mübadiləsi, təhsil təqaüdləri və humanitar layihələr xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına, mədəniyyətlərin qovuşmasına xidmət edəcək.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında bir daha aydın oldu ki, Azərbaycanın xarici siyasət xətti açıq, dinamik və çoxtərəflidir. Coğrafiyalar nə qədər uzaq olursa-olsun, ortaq maraqlar, qarşılıqlı etimad və səmimi iradə olan yerdə məsafələr əhəmiyyətini itirir. Bakıda atılan bu addımlar Azərbaycan-Kamboca dostluğunu yeni zirvələrə qaldırmaqla yanaşı, Avrasiya məkanında sülhə və tərəqqiyə xidmət edən növbəti uğur hekayəsidir.

Sabir Məmmədli

YAP Yasamal rayon “S.Əsgərova küç 85” ünvanı (ƏƏSMN) üzrə ərazi partiya təşkilatının fəal üzvü