Məktəbli geyimi — bərabərliyin, intizamın və qanuna hörmətin rəmzi - ŞƏRH

Məktəb yalnız bilik verilən məkan deyil, həm də gələcəyin vətəndaşlarının formalaşdığı, onlara məsuliyyət, nizam-intizam və ictimai davranış mədəniyyətinin aşılandığı mühüm tərbiyə ocağıdır. Bu baxımdan məktəblərdə vahid geyim formasının tətbiqi sadəcə zahiri görünüş məsələsi deyil, təhsil mühitində bərabərliyin qorunmasına, şagirdlərdə kollektivə bağlılıq hissinin güclənməsinə və məktəb qaydalarına hörmətin formalaşmasına xidmət edən əhəmiyyətli yanaşmadır.
Məktəbli forması şagirdlər arasında maddi imkanlardan irəli gələn zahiri fərqlərin ön plana çıxmasının qarşısını almağa kömək edir. Məktəbin əsas meyarı uşağın geyimi, ailəsinin maddi vəziyyəti və ya xarici görünüşü deyil, onun biliyi, bacarığı, davranışı və gələcək məqsədləri olmalıdır. Vahid geyim bu düşüncənin möhkəmlənməsinə, uşaqların özlərini eyni təhsil mühitinin bərabərhüquqlu üzvləri kimi hiss etmələrinə şərait yaradır. Məktəb dəb nümayişi deyil, elmə, inkişafa və mənəvi formalaşmaya xidmət edən təhsil ocağıdır.
Bu məsələnin digər mühüm tərəfi qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunmasıdır. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində dövlət ümumi təhsil müəssisələrində şagirdlərin müəyyən edilmiş geyim tələblərinə riayət etməsi nəzərdə tutulur. 7 iyul 2026-cı il tarixli qanun dəyişikliyi ilə bu tələb qanunvericilikdə ayrıca təsbit edilib, valideynlərin üzərinə də övladlarının geyim forması ilə bağlı qaydalara əməl etməsini təmin etmək vəzifəsi qoyulub. Deməli, məktəbli geyimi məsələsinə şəxsi mülahizələrdən və emosional münasibətlərdən daha çox, hüquqi məsuliyyət və təhsilin təşkili baxımından yanaşılmalıdır.
Qanuna hörmət yalnız böyüklərdən tələb olunan davranış deyil. Uşaqlar da erkən yaşlarından müəyyən edilmiş qaydalara əməl etməyin, başqalarının hüquqlarını nəzərə almağın və fikir ayrılıqlarını mədəni şəkildə həll etməyin vacibliyini öyrənməlidirlər. Bu gün məktəb qaydalarına hörmət edən şagird sabah cəmiyyətin məsuliyyətli üzvü kimi formalaşır. Valideynin nümunəsi isə bu prosesdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Məktəbli geyimi ilə bağlı məsələnin dini qarşıdurma predmetinə çevrilməsi də doğru yanaşma deyil. Azərbaycan dünyəvi dövlətdir və dövlət təhsilinin dünyəvi xarakteri qanunla müəyyən edilib. Dünyəvilik dini inancın təhqir olunması və ya insanların etiqadına hörmətsizlik demək deyil. Eyni zamanda, dini hisslərə hörmət ümumi təhsil müəssisələrində qüvvədə olan qanuni tələblərin nəzərə alınmasını əvəz etmir. Dini etiqad məsələləri ilə məktəbdə tətbiq edilən geyim qaydalarını bir-birinə qarşı qoymaq əvəzinə, hər iki məsələyə hüquqi çərçivədə, qarşılıqlı hörmət və sağlam düşüncə ilə yanaşmaq lazımdır.
Ən əsası, uşaqlar böyüklərin fikir ayrılıqlarının, emosional çağırışların və ictimai qarşıdurmaların mərkəzinə çəkilməməlidirlər. Onların məktəbə gəlişinin əsas məqsədi dərs oxumaq, bilik qazanmaq, şəxsiyyət kimi inkişaf etmək və gələcəyə hazırlaşmaqdır. Hər bir valideyn, müəllim və ictimaiyyət nümayəndəsi bu məqsədin qorunmasına töhfə verməlidir.
Unutmayaq ki, güclü cəmiyyət qanuna hörmət edən, fərqliliklərə dözümlü yanaşan və gələcəyini düşünən insanlarla formalaşır. Vahid məktəbli geyiminə riayət etmək də məhz bu məsuliyyətli yanaşmanın bir hissəsidir. Məktəblərimizdə nizam-intizamın, bərabərliyin və qarşılıqlı hörmətin qorunması naminə müəyyən edilmiş qaydalara əməl etmək hər birimizin ortaq məsuliyyətidir.

Arzuman Abdullazadə
YAP Sədərək rayon təşkilatının fəal üzvü