Milli dəyərlərimizin gücü - qorunan ənənələrdən möhkəmlənən gələcəyə - ŞƏRH

Hər bir xalqın dünyada özünəməxsus yerini müəyyən edən əsas amillərdən biri onun milli-mənəvi dəyərləri, tarixi yaddaşı və əsrlər boyu formalaşmış həyat tərzidir. Dövlətin inkişafı yalnız iqtisadi göstəricilər və siyasi nailiyyətlərlə ölçülmür. Bu inkişafın arxasında xalqın öz köklərinə bağlılığı, milli kimliyinə sədaqəti və gələcək nəsillərə ötürdüyü mənəvi irs də dayanır. Azərbaycan xalqı tarix boyu müxtəlif sınaqlarla üzləşsə də, öz dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini və milli ruhunu qoruyub saxlamağı bacarmışdır. Bu gün isə həmin dəyərlər müstəqil dövlətimizin inkişafı ilə daha da möhkəmlənir.

Cənab Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi “Biz nəinki öz ənənələrimizi, öz həyat tərzimizi qoruyub saxladıq, o cümlədən onları gücləndirdik” fikri Azərbaycanın keçdiyi tarixi yolun və əldə etdiyi nailiyyətlərin mühüm mahiyyətini ifadə edir. Bu fikir, ilk növbədə, milli kimliyimizin qorunmasının təsadüfi deyil, xalqımızın iradəsi, tarixi yaddaşı və dövlətçilik ənənələri ilə bağlı olduğunu göstərir. Milli dəyərlərini yaşadan xalq dəyişən dünyanın çağırışları qarşısında özünəməxsusluğunu itirmir, əksinə, öz gücünü məhz həmin dəyərlərdən alır.

Azərbaycan xalqının tarixində elə dövrlər olub ki, dövlət müstəqilliyimizə sahib olmasaq da, milli varlığımızı qorumaq üçün mübarizə aparmışıq. Ana dilimiz, ədəbiyyatımız, musiqimiz, xalq yaradıcılığımız və ailə ənənələrimiz nəsildən-nəslə ötürülərək bu günümüzə gəlib çatıb. Bu mənəvi irs xalqımızın kimliyini müəyyənləşdirən, onu digər xalqlardan fərqləndirən və tarixi yaddaşını yaşadan qiymətli sərvətdir. Müstəqilliyin bərpası ilə Azərbaycan xalqı öz gələcəyini müəyyənləşdirmək, milli maraqlarına uyğun inkişaf yolunu seçmək imkanı qazandı. Dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsi milli dəyərlərimizin qorunması üçün də yeni imkanlar yaratdı. Artıq ənənələrimizi yalnız yaşatmaq deyil, onları müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə inkişaf etdirmək, dünya miqyasında tanıtmaq və gələcək nəsillərə daha zəngin formada ötürmək imkanına sahibik. Azərbaycan xalqının həyat tərzində ailəyə hörmət, böyüklərə ehtiram, kiçiklərə qayğı, qonaqpərvərlik, mərhəmət və qarşılıqlı yardım kimi dəyərlər xüsusi yer tutur. Bu xüsusiyyətlər gündəlik həyatımızda, ailə münasibətlərimizdə, bayramlarımızda və insanlar arasında qurulan ünsiyyətdə özünü göstərir. Novruz bayramının əsrlərdən gələn ənənələri, milli musiqimiz, xalçaçılıq sənətimiz, xalq rəqslərimiz və zəngin mətbəximiz mədəni irsimizin ayrılmaz hissəsidir.

Müasir dövrdə həyat tərzimiz dəyişsə də, bu dəyərlərin əhəmiyyəti azalmır. Əksinə, sürətli informasiya axınının və qloballaşmanın təsirinin artdığı bir vaxtda milli kimliyin qorunması daha böyük məsuliyyət tələb edir. Dünyadakı yeniliklərdən faydalanmaq, müasir düşüncəyə yiyələnmək və yeni biliklər əldə etmək vacibdir. Bununla yanaşı, öz köklərimizi unutmamaq, milli dəyərlərimizi qorumaq və onları gələcək nəsillərə ötürmək də hər birimizin mənəvi borcudur. Azərbaycanı fərqləndirən mühüm xüsusiyyətlərdən biri müxtəlif xalqların və dini icmaların nümayəndələrinin ölkəmizdə qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşamasıdır. Tarixən müxtəlif mədəniyyətlərin qovuşduğu məkan olan Azərbaycan fərqli düşüncələrə və inanclara hörmətlə yanaşmağın nümunələrindən birini formalaşdırıb.

Tolerantlıq və multikulturalizm xalqımızın həyat tərzində mühüm yer tutur. Müxtəlifliyə hörmət göstərmək öz milli dəyərlərindən uzaqlaşmaq demək deyil. Əksinə, insan öz kimliyinə hörmət etdiyi kimi, başqalarının da mədəniyyətinə və inancına hörmət etməyi bacarmalıdır. Qarşılıqlı anlaşma və bərabərhüquqlu münasibətlər cəmiyyətdə etimadı gücləndirir, insanlar arasında birlik yaradır. Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoqa verdiyi önəm də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ölkəmizdə keçirilən beynəlxalq tədbirlər müxtəlif xalqların nümayəndələrini bir araya gətirərək qarşılıqlı anlaşmanın, əməkdaşlığın və sülhün təşviqinə xidmət edir. Bu təşəbbüslər milli dəyərlərimizin yalnız ölkə daxilində deyil, beynəlxalq miqyasda da tanıdılmasına imkan yaradır.

Beləliklə, Azərbaycan öz milli kimliyini qorumaqla yanaşı, dünya mədəniyyətinin zənginliyinə də töhfə verir. Bu, milli dəyərlərlə ümumbəşəri prinsiplərin bir-birinə zidd olmadığını, əksinə, qarşılıqlı hörmət əsasında bir-birini zənginləşdirə bildiyini göstərir. Milli-mənəvi dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsində ailənin və məktəbin üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Uşaq ilk mənəvi tərbiyəni ailədə alır, davranış qaydalarını, böyüklərə münasibəti və milli adətləri ilkin olaraq burada öyrənir. Məktəb isə bu tərbiyəni bilik, dünyagörüşü və vətəndaşlıq məsuliyyəti ilə tamamlayır. Müəllimin vəzifəsi şagirdlərə yalnız fənn bilikləri verməklə bitmir. Eyni zamanda, onlarda doğma dilə, milli tarixə, ədəbiyyata, mədəniyyətə və dövlət rəmzlərinə hörmət hissi formalaşdırmaq da təhsilin mühüm istiqamətlərindəndir. Burada əsas məsələ milli dəyərləri yalnız nəzəri məlumat kimi təqdim etmək deyil, onları gündəlik davranışda yaşatmaqdır. Bir-birinə hörmət edən, müəlliminə və valideyninə ehtiram göstərən, məktəbini və vətənini sevən şagird milli-mənəvi dəyərlərin daşıyıcısına çevrilir. Bu baxımdan, təhsil müəssisələrində keçirilən maarifləndirici tədbirlər, dəyirmi masalar, ədəbi-bədii gecələr və milli bayramlara həsr olunan görüşlər xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Unutmamalıyıq ki, milli dəyərlərini tanıyan gənc həm keçmişini daha yaxşı anlayır, həm də gələcəyini daha düzgün qurmağa çalışır. Öz xalqının mədəniyyətinə bağlı olmaqla yanaşı, başqa xalqların dəyərlərinə hörmət etmək müasir vətəndaşın əsas xüsusiyyətlərindəndir. Azərbaycanın müstəqillik illərində qazandığı uğurlar xalqımızın birliyinin, zəhmətinin və öz gələcəyinə inamının əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir. Dövlət müstəqilliyi milli dəyərlərin qorunması ilə yanaşı, onların inkişafı və beynəlxalq aləmdə tanıdılması üçün də möhkəm zəmin yaradıb. Azərbaycan xalqının birliyi xüsusilə ölkəmizin çətin sınaqlarla üzləşdiyi dövrlərdə aydın şəkildə özünü göstərib. Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər xalqımızın həmrəyliyinin, Vətənə bağlılığının və milli iradəsinin parlaq ifadəsinə çevrildi. Bu birlik yalnız ortaq məqsəd uğrunda birləşmək deyil, həm də ortaq tarixə, mədəniyyətə və mənəvi dəyərlərə sahib olmağın yaratdığı bağlılıqdır. Milli birliyin qorunması üçün hər bir vətəndaşın üzərinə məsuliyyət düşür. Dövlətin inkişafına töhfə vermək, qanunlara hörmətlə yanaşmaq, cəmiyyətdə qarşılıqlı anlaşmanı qorumaq və milli maraqları üstün tutmaq bu məsuliyyətin mühüm tərkib hissələridir. Güclü dövlət yalnız iqtisadi və siyasi imkanları ilə deyil, həm də bir-birinə güvənən, ortaq dəyərlər ətrafında birləşən vətəndaşları ilə seçilir. Cənab Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikir də məhz bu həqiqətə diqqət çəkir: milli ənənələri qorumaq vacib olduğu kimi, onları gücləndirmək, yeni nəsillərin həyatında daha geniş yer tutmasını təmin etmək də zəruridir.

Azərbaycanın tarixi təcrübəsi göstərir ki, milli-mənəvi dəyərlər xalqın yaddaşını qoruyan, cəmiyyətin birliyini möhkəmləndirən və dövlətin gələcəyinə istiqamət verən əsas amillərdəndir. Ənənələrimizi qoruyub saxlamaqla yanaşı, onları müasir dövrün imkanları ilə zənginləşdirmək milli inkişafımızın mühüm şərtidir. Bu gün qarşımızda duran vəzifə yalnız keçmişdən bizə miras qalan dəyərlərlə fəxr etmək deyil, onları gündəlik həyatımızda yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürməkdir. Ana dilimizi qorumaq, tariximizi öyrənmək, mədəni irsimizə sahib çıxmaq, ailə dəyərlərini yaşatmaq və cəmiyyətdə qarşılıqlı hörməti gücləndirmək bu istiqamətdə atılmalı olan əsas addımlardır. Hər bir xalqın gələcəyi onun öz köklərinə münasibətindən də asılıdır. Öz milli kimliyini qoruyan, tarixinə hörmətlə yanaşan və ənənələrini inkişaf etdirən xalq müasir dünyanın çağırışları qarşısında daha inamlı olur. Azərbaycan xalqının əsrlərdən süzülüb gələn mənəvi sərvətləri və müstəqillik illərində daha da möhkəmlənən milli birliyi ölkəmizin gələcək inkişafı üçün mühüm dayaqdır. Milli dəyərlərimizi yaşatmaq keçmişə ehtiram, bu günə məsuliyyət və gələcəyə inam deməkdir. Bu dəyərləri qorumaq və gücləndirmək isə yalnız dövlətin deyil, hər bir vətəndaşın, hər bir ailənin və hər bir müəllimin ortaq vəzifəsidir.

Çinarə Məmmədova

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatı üzrə ƏPT sədri,

Naxçıvan şəhər 13 saylı tam orta məktəbin direktor müavini, partiya fəalı