44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsidir - ŞƏRH

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində Vətən uğrunda mübarizə, torpağa bağlılıq və azadlıq əzmi daim mühüm yer tutub. Bu milli ruh 2020-ci ilin payızında bir daha özünün ən yüksək ifadəsini tapdı. Sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin genişmiqyaslı hərbi təxribatlarına cavab olaraq başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin taleyüklü hadisəsinə çevrildi. 44 gün davam edən döyüşlər nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici nəticələr əldə edildi, xalqımızın uzun illər boyu daşıdığı azadlıq arzusu gerçəkləşdi.
Bu müharibə yalnız iki ölkə arasında baş verən hərbi qarşıdurma deyildi. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq hüquqla tanınmış ərazilərinin işğaldan azad edilməsi, tarixi ədalətin bərpası və milli iradənin nümayişi uğrunda mübarizə idi. Təxminən otuz il ərzində torpaqlarının işğalı ilə barışmayan Azərbaycan xalqı öz dövlətinin ətrafında sıx birləşərək tarixi məqamın yetişdiyini bütün dünyaya göstərdi.
Sentyabrın 27-də Ermənistanın hərbi təxribatları və yaşayış məntəqələrimizin atəşə tutulması Azərbaycanı özünümüdafiə tədbirləri görməyə vadar etdi. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əks-hücum əməliyyatlarına başladı. İlk gündən etibarən döyüş meydanında nümayiş etdirilən qətiyyət, peşəkarlıq və yüksək mənəvi ruh müharibənin gedişinə ciddi təsir göstərdi. Prezident İlham Əliyevin “İrəli” əmri xalqın və ordunun iradəsini ifadə edən çağırışa çevrildi.
Vətən müharibəsinin hər günü Azərbaycan Ordusunun irəliləyişi, yeni yaşayış məntəqələrinin və strateji mövqelərin azad edilməsi ilə yadda qaldı. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi: “44 gün ərzində Azərbaycan Ordusu hər gün irəliyə gedirdi.” Bu qısa, lakin dərin məzmunlu fikir müharibənin ümumi mənzərəsini əks etdirir. Azərbaycan əsgəri çətin relyef, mürəkkəb döyüş şəraiti və düşmənin müqavimətinə baxmayaraq, qarşıya qoyulmuş tapşırıqları ardıcıl şəkildə yerinə yetirirdi.
Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər ərazilərin azad edilməsi hərbi əməliyyatların mühüm mərhələlərini təşkil etdi. Hər bir uğur növbəti qələbəyə yol açır, Azərbaycan Ordusunun döyüş ruhunu daha da yüksəldirdi. Xüsusilə Şuşa uğrunda aparılan döyüşlər müharibənin taleyini müəyyən edən ən mühüm hadisələrdən biri oldu. Dağlıq ərazidə, mürəkkəb şəraitdə həyata keçirilən əməliyyat Azərbaycan hərbçilərinin cəsarətini, döyüş məharətini və Vətən sevgisini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Şuşanın azad edilməsi ilə düşmənin hərbi-siyasi müqaviməti həlledici zərbə aldı.
Bu Qələbənin arxasında Azərbaycan əsgərinin misilsiz qəhrəmanlığı dayanırdı. Vətən müharibəsində iştirak edən hərbçilərimiz torpaqlarımızın azadlığı naminə canlarını təhlükəyə ataraq ən çətin döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirdilər. Onların fədakarlığı, iradəsi və döyüş əzmi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. “Öldü var, döndü yoxdur” düşüncəsi ilə döyüşə atılan Azərbaycan əsgəri Vətənə sədaqətin, hərbi andına bağlılığın və milli ruhun canlı təcəssümünə çevrildi.
Müharibənin gedişində informasiya cəbhəsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Prezident İlham Əliyevin yerli və beynəlxalq media nümayəndələrinə verdiyi müsahibələr, xarici televiziya kanallarına açıqlamaları Azərbaycanın mövqeyinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında mühüm rol oynadı. Dövlət başçısı hərbi əməliyyatların mahiyyətini, Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyini və münaqişənin tarixi səbəblərini ardıcıl şəkildə izah edirdi. Bu çıxışlar həm də xalqın müharibə dövründə məlumatlandırılması, cəmiyyətdə inam və ruh yüksəkliyinin qorunması baxımından əhəmiyyətli idi.
Azərbaycan xalqı da müharibənin ilk günlərindən etibarən öz ordusunun yanında oldu. Cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin vahid məqsəd ətrafında birləşməsi, könüllülərin döyüşə yollanmaq üçün müraciətləri, arxa cəbhədə göstərilən dəstək və hər bir ailənin qələbəyə verdiyi töhfə milli həmrəyliyin gücünü nümayiş etdirdi. Xalqın ordusuna inamı, ordunun xalqına bağlılığı və Ali Baş Komandanın qətiyyətli rəhbərliyi vahid bir gücə çevrildi.
Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi müharibənin ən mühüm siyasi və hərbi nəticələrindən birini ortaya qoydu. Bu xəbər Azərbaycan xalqı üçün böyük sevinc və qürur mənbəyinə çevrildi. Şuşanın azad olunması Qarabağın mədəniyyət paytaxtının yenidən öz sahibinə qayıtması demək idi. Eyni zamanda, bu hadisə Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin müqaviməti davam etdirmək imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırdı.
Noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya rəhbərləri tərəfindən üçtərəfli bəyanatın imzalanması ilə hərbi əməliyyatlar dayandırıldı. Bəyanata əsasən, Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları Azərbaycana qaytarıldı. Beləliklə, 44 günlük müharibənin nəticələri ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi dönüş yaratdı. Azərbaycan dövləti hərbi-siyasi iradəsi ilə qarşıya qoyduğu əsas məqsədə nail oldu.
Vətən müharibəsi həm də müasir Azərbaycan tarixində milli özünüdərkin və dövlətçilik düşüncəsinin yeni mərhələsini formalaşdırdı. Bu müharibədə yalnız ərazilər azad edilmədi, xalqın öz gücünə inamı möhkəmləndi, dövlətin qüdrəti və ordunun peşəkarlığı təsdiq olundu. 44 gün ərzində əldə edilən uğurlar Azərbaycan xalqının birliyinin, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığının, Ali Baş Komandanın qətiyyətinin nəticəsi kimi tarixə yazıldı.
Bu gün 8 Noyabr – Zəfər Günü qeyd edilərkən 44 günlük Vətən müharibəsinin qəhrəmanları ehtiramla yad olunur. Şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi, qazilərimizin fədakarlığı və hər bir hərbçimizin xidmətləri xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. Zəfər Günü bizə bir daha xatırladır ki, Vətən sevgisi, milli birlik və qətiyyət qarşısında heç bir maneə dayana bilməz. Azərbaycan xalqı öz tarixinin ən şərəfli səhifələrindən birini yazaraq sübut etdi ki, müstəqil dövlətin iradəsi və xalqın birliyi ilə ən çətin tarixi vəzifələr belə yerinə yetirilə bilər.

Vüqar Qələşov,
YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü
Şirvan-Salyan Regional Təhsil İdarəsinin əməkdaşı