Tarixdə bəzən elə günlər olur ki, bir xalqın əsrlərə sığmayan qüruruna çevrilir. 8 noyabr xalqımızın yaddaşına qızıl hərflərlə yazılan müqəddəs tarixdir. Bu tarix illərlə qəlblərdə yaşadılan bir arzunun gerçəyə çevrildiyi, Vətən həsrətinin sevincə, nisgilin qürura qarışdığı gündür. Zəfər Günü xalqımızın yaddaşında torpağa bağlılığın, milli həmrəyliyin, əzmin və fədakarlığın rəmzi kimi yaşayır. 2020-ci il 27 sentyabr günündə başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən mühüm mərhələlərindən birinə çevrildi. 44 gün davam edən hərbi əməliyyatlar zamanı Şanlı Ordumuz yüksək döyüş hazırlığı, peşəkarlıq, müasir hərbi imkanlar və böyük ruh yüksəkliyi nümayiş etdirdi. Cəbhədə qazanılan uğurlar təkcə hərbi nəticə deyildi, bu uğurlar uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların qəlbində yaşatdıqları qayıdış ümidini gerçəyə yaxınlaşdırırdı.
Müharibənin hər günü xalqın diqqəti cəbhəyə yönəlmişdi. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində insanlar ordumuza dəstək göstərir, əsgər və zabitlərimizin qələbə ilə qayıdacağına inanırdılar. Ön cəbhədə döyüşən hərbçilərlə arxa cəbhədə çalışan, yardım göstərən, mənəvi dəstək verən insanlar arasında görünməz, lakin möhkəm bağ yaranmışdı. Bu birlik Vətən müharibəsinin mühüm mənəvi dayaqlarından biri oldu.
Zəfərə gedən yolun ən parlaq məqamlarından biri noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi oldu. Qarabağın tacı, Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı və milli yaddaşımızın rəmzlərindən biri olan Şuşanın azadlığı xalqımız üçün xüsusi məna daşıyırdı. Şuşa xəbəri ölkənin hər yerində böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. Həmin günün tarixi əhəmiyyəti nəzərə alınaraq 8 Noyabr Azərbaycanda Zəfər Günü kimi təsis edildi.
Şuşa əməliyyatı mürəkkəb relyef və çətin döyüş şəraiti ilə seçilirdi. Azərbaycan hərbçilərinin göstərdiyi cəsarət, çeviklik və fədakarlıq bu əməliyyatın uğurla nəticələnməsində mühüm rol oynadı. Şəhərin azad edilməsi müharibənin gedişinə ciddi təsir göstərdi və 2020-ci il noyabrın 10-da hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı üçtərəfli bəyanatın imzalanmasından əvvəl baş verən həlledici hadisələrdən biri oldu. 44 günlük müharibədən sonra siyasi razılaşma əsasında Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması da həmin dövrün mühüm nəticələrindən oldu. Beləliklə, döyüş meydanında qazanılmış üstünlük sonrakı mərhələdə siyasi proseslərlə tamamlandı. 8 Noyabrın Zəfər Günü kimi təsis edilməsi isə Şuşanın azad olunmasının tarixi və mənəvi əhəmiyyətini dövlət səviyyəsində əbədiləşdirdi. Bu tarix həm də gələcək nəsillərə mübarizənin, birliyin və tarixi yaddaşın əhəmiyyətini xatırladır.
Bu tarixi prosesdə Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi, müharibə günlərində xalqa müraciətləri və beynəlxalq informasiya məkanında aparılan fəaliyyəti də mühüm yer tutdu. Dövlətin siyasi iradəsi, diplomatik səylər, iqtisadi imkanlar və müasir ordu quruculuğu uzun illər ərzində formalaşmış hazırlığın nəticəsi idi. Zəfər bir günün içində yaranmadı; onun arxasında dövlətçilik təcrübəsi, məqsədyönlü hazırlıq, xalqın dəstəyi və hərbçilərin fədakarlığı dayanırdı.
Qələbə ilə yeni bir mərhələ başladı. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyatın bərpası, infrastrukturun yenidən qurulması, tarixi-mədəni irsin qorunması və insanların doğma yurdlarına qayıdışı dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Uzun illər dağıntılarla üz-üzə qalmış yaşayış məntəqələrində yenidənqurma işlərinin aparılması Zəfərin quruculuqla davam etdiyini göstərir.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yolların, tunellərin, körpülərin, elektrik və su təsərrüfatı sistemlərinin yaradılması bölgənin gələcək inkişafı üçün mühüm zəmin formalaşdırır. Hava limanlarının və nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı isə bu ərazilərin ölkənin iqtisadi və sosial həyatına daha sıx inteqrasiyasına imkan yaradır.
Zəfər elə bir uca zirvədir ki, ona aparan yol qəhrəmanlıqdan, Vətən sevgisindən və böyük mübarizədən keçir. Vətənə məhəbbət bəzən bir insanın bütün həyatından, arzularından, gələcək planlarından üstün olur. Azərbaycan əsgəri də bu sevginin ən ali nümunəsini göstərdi. Azərbaycan Ordusunun igid əsgər və zabitləri doğma torpaqlarımızın azadlığı uğrunda çiyin-çiyinə vuruşaraq tarix yazdılar. Bu müharibənin qəhrəmanlıq salnaməsində şəhidlərimizin yeri əbədidir. Onlar Vətənin azadlığı naminə ən müqəddəs nemət olan canlarından keçdilər. Hər bir şəhidin ömür yolu ayrıca bir qəhrəmanlıq dastanıdır. Onlar doğma torpağın müdafiəsinə qalxaraq ölümün üzərinə getdilər. Onlar bilirdilər ki, bu yolun sonunda ağır sınaqlar, bəzən də geri dönüşü olmayan bir ayrılıq var. Buna baxmayaraq, Vətənin bütövlüyünü şəxsi həyatlarından üstün tutdular.
Zəfər tariximizin digər canlı qəhrəmanları qazilərimizdir. Onlar döyüş meydanında düşmənə qarşı mərdliklə vuruşaraq sağlamlıqlarını, bədən üzvlərini itirsələr də, ruhən sınmadılar. Hər bir qazi Vətən müharibəsinin canlı salnaməsidir. Onların yaraları təkcə fiziki ağrının deyil, həm də azadlıq uğrunda aparılan mübarizənin nişanəsidir. Bədənlərində daşıdıqları döyüş izləri xalqımızın müstəqillik və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizəsinin unudulmaz izləridir.
Hər dəfə üçrəngli şanlı bayrağımızın azad Qarabağ səmasında dalğalandığını görəndə bir daha anlayırıq ki, Zəfər asan qazanılmayıb. O, milyonlarla ürəyin döyüntüsü, minlərlə ailənin duası, şəhidlərimizin canlarından keçməsi, qazilərimizin ağrısı və əsgərlərimizin misilsiz cəsarəti hesabına əldə edilib.
Zəfər Günü həm də tarix qarşısında məsuliyyət günüdür. Qələbəni xatırlamaqla yanaşı, onun hansı bədəllə qazanıldığını dərk etmək vacibdir. Bu tarix gənc nəslə Vətəni sevməyin, dövlətçiliyi qorumağın, bilik və bacarıqla ölkənin inkişafına töhfə verməyin əhəmiyyətini aşılamalıdır.
Şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, qazilərimizə şəfa və möhkəm can sağlığı arzulayır, bütün döyüşçülərimizin qəhrəmanlığını ehtiramla yad edirik. Onların yazdığı Zəfər dastanı Azərbaycan var olduqca yaşayacaq. Çünki bu Zəfər yalnız torpaqların azadlığı deyil, həm də milli qürurumuzun, birliyimizin və yenilməz ruhumuzun təntənəsidir!
Zəfərimiz mübarək olsun!
Nemət Məmmədov
“Ayna Sultanova 5” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin müəllimi