Azərbaycan bayrağının ideoloji əsasları və milli həmrəylik məfkurəsi - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı xalqımızın milli kimliyini, tarixi-mədəni irsini və müasir dövlətçilik ideallarını özündə birləşdirən mühüm mənəvi-siyasi rəmzdir. Üçrəngli bayrağımızın ideoloji məzmunu Azərbaycan xalqının keçmişinə bağlılığını, müasir dünyada inkişaf etmək arzusunu və ümumbəşəri dəyərlərə münasibətini ifadə edir. Bu baxımdan bayrağımız yalnız dövlət müstəqilliyinin atributu deyil, həm də milli həmrəyliyin, ortaq mənəvi dəyərlərin və azərbaycançılıq məfkurəsinin vizual təcəssümüdür.
Üçrəngli bayrağın ideoloji əsasları XX əsrin əvvəllərində formalaşan milli istiqlal düşüncəsi ilə sıx bağlıdır. Həmin dövrdə Azərbaycan cəmiyyətində milli özünüdərk prosesi güclənir, xalqın tarixi köklərinə, dilinə, mədəniyyətinə və mənəvi dəyərlərinə qayıdış ideyası geniş yayılırdı. Eyni zamanda, müasir dövlət quruculuğu, hüquqi idarəçilik və demokratik inkişaf prinsipləri milli düşüncənin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilirdi. Bu ideyaların vəhdəti Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlətçilik fəlsəfəsində öz əksini tapdı və üçrəngli bayrağımızın ideoloji məzmununu müəyyənləşdirdi.
Bayrağımızın mavi rəngi Azərbaycan xalqının türk mənşəyini və türk dünyasına mənsubiyyətini ifadə edir. Bu rəng dilimizin, tariximizin, mədəniyyətimizin və ortaq mənəvi köklərimizin rəmzi kimi milli kimliyimizin əsas dayaqlarından birini təcəssüm etdirir. Türk dünyasının zəngin tarixi və mədəni irsi ilə bağlılığımız milli yaddaşımızın qorunması, ortaq dəyərlərin yaşadılması və xalqlar arasında əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qırmızı rəng müasir cəmiyyət qurmaq, tərəqqiyə nail olmaq və demokratiyanı inkişaf etdirmək istəyini ifadə edir. Bu rəng xalqımızın yalnız tarixi ənənələrə bağlı olmadığını, eyni zamanda müasir dünyanın inkişaf proseslərində fəal iştirak etmək niyyətini göstərir. Elmi-texniki tərəqqi, təhsil, innovasiya, hüquqi dövlət quruculuğu və insan kapitalının inkişafı qırmızı rəngin ifadə etdiyi müasirlik ideyasının bu günkü məzmununu müəyyənləşdirən istiqamətlərdir. Müasir Azərbaycan dövlətinin inkişaf strategiyasında bu prinsiplərin mühüm yer tutması bayrağımızın ideoloji məzmununun zamanla aktuallığını qoruduğunu göstərir.
Yaşıl rəng isə Azərbaycan xalqının İslam sivilizasiyasına mənsubiyyətini və bu sivilizasiyanın formalaşdırdığı zəngin mənəvi-mədəni irsə bağlılığını ifadə edir. İslam mədəniyyəti tarixən elmə, təhsilə, ədəbiyyata, memarlığa və fəlsəfi düşüncəyə mühüm töhfələr verib. Azərbaycan da bu böyük mədəni irsin ayrılmaz hissəsi olaraq əsrlər boyu müxtəlif sivilizasiyalar arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişafına töhfə verib. Ölkəmizdə tarixən formalaşmış dini və mədəni müxtəliflik, tolerantlıq ənənələri və qarşılıqlı hörmət mühiti milli kimliyimizin mühüm xüsusiyyətlərindəndir.
Beləliklə, üçrəngli bayrağımızın ideoloji məzmununda türk milli kimliyi, müasirlik və İslam sivilizasiyasına mənsubiyyət bir-birini tamamlayan dəyərlər kimi çıxış edir. Bu prinsiplərin vəhdəti Azərbaycan xalqının tarixi kökləri ilə müasir inkişaf hədəfləri arasında mənəvi bağlılıq yaradır. Bayrağımızın əsas ideoloji gücü də məhz bu bütövlükdədir: milli kimliyimizi qoruyaraq dünyaya açılmaq, tarixi irsimizə sahib çıxaraq müasir cəmiyyət qurmaq və fərqli mədəniyyətlərlə qarşılıqlı hörmət əsasında əməkdaşlıq etmək.
Bu ideoloji bütövlük müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin əsas anlayışlarından biri olan azərbaycançılıq məfkurəsi ilə də sıx bağlıdır. Azərbaycançılıq ölkəmizdə yaşayan müxtəlif etnik, dini və mədəni mənsubiyyətə malik insanların vahid Vətən və ümumi dövlətçilik ideyası ətrafında birləşməsini nəzərdə tutur. Bu məfkurənin əsasını Azərbaycan dövlətinə bağlılıq, milli maraqlara hörmət, tarixi-mədəni irsin qorunması və cəmiyyətin ümumi inkişafına məsuliyyətlə yanaşmaq təşkil edir.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi azərbaycançılıq ideologiyası müstəqil dövlətçiliyimizin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayıb. Ulu Öndər milli birliyin qorunmasını, dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsini və xalqın ümumi məqsədlər ətrafında birləşməsini əsas vəzifələrdən biri hesab edirdi. Onun dövlətçilik fəlsəfəsində azərbaycançılıq yalnız milli mənsubiyyət anlayışı deyil, həm də ölkənin gələcəyinə, müstəqilliyinə və ümumi mənafeyinə bağlılıq prinsipi kimi formalaşmışdı.
Milli həmrəyliyin əhəmiyyəti xüsusilə müstəqilliyimizin qorunması və dövlətimizin qarşısında duran tarixi vəzifələrin həyata keçirilməsi prosesində aydın görünür. Azərbaycan xalqı müxtəlif dövrlərdə mürəkkəb sınaqlarla üzləşsə də, ümummilli maraqlar naminə birləşmək bacarığını nümayiş etdirib. Vətən müharibəsi zamanı cəmiyyətin bütün təbəqələrinin vahid məqsəd ətrafında həmrəyliyi, xalqla ordunun birliyi və dövlətə dəstək bu həmrəyliyin müasir tariximizdəki mühüm təzahürlərindən biri oldu. Üçrəngli bayraq həmin günlərdə yalnız döyüş meydanlarında deyil, ölkənin hər bir guşəsində, insanların evlərində və qəlbində milli birliyin rəmzi kimi ucaldı.
Bu gün Azərbaycan bayrağı müstəqilliyimizin, ərazi bütövlüyümüzün və dövlət suverenliyimizin rəmzi olaraq bütün ölkə ərazisində dalğalanır. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda ucaldılan üçrəngli bayraq xalqımızın tarixi yaddaşını, milli iradəsini və dövlətçilik əzmini əks etdirir. Bu mənzərə göstərir ki, bayrağın ideoloji məzmunu yalnız keçmişin dəyərləri ilə məhdudlaşmır; o, müasir Azərbaycanın siyasi, mənəvi və ictimai həyatında da mühüm yer tutur.
Milli həmrəyliyin davamlı olması üçün bu dəyərlərin gələcək nəsillərə düzgün çatdırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Gənclər dövlət bayrağının mənasını, onun tarixi köklərini və ifadə etdiyi idealları dərindən bilməli, müstəqilliyin hansı tarixi mübarizə və fədakarlıqlar hesabına əldə olunduğunu dərk etməlidirlər. Vətənpərvərlik yalnız sözlə ifadə olunan hiss deyil; o, təhsildə, əməkdə, ictimai fəallıqda, qanunlara hörmətdə və ölkənin inkişafına töhfə verməkdə özünü göstərir. Dövlət rəmzlərinə ehtiram da bu vətəndaşlıq məsuliyyətinin ayrılmaz hissəsidir.
Azərbaycan bayrağının ideoloji əsasları bu gün də xalqımızı birləşdirən ümumi dəyərlər sistemini ifadə edir. Mavi, qırmızı və yaşıl rənglərdə təcəssüm olunan milli kimlik, müasirlik və mənəvi irs prinsipləri müstəqil dövlətimizin inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən ideyalarla səsləşir. Bu bayraq altında birləşən Azərbaycan xalqı öz tarixinə sahib çıxır, dövlət müstəqilliyini qoruyur və gələcəyə inamla addımlayır. Üçrəngli bayrağımızın ucalığı da məhz milli birliyimizin, ortaq dəyərlərimizin və dövlətçilik iradəmizin ucalığıdır.

Əbülfəz Ağayev,
YAP Neftçala rayon təşkilatının veteran üzvü