“Konstitusiyamız ümumbəşəri dəyərlərə və mütərəqqi milli ənənələrə söykənərək, bu günün reallıqlarını, dövlətin, cəmiyyətin inkişaf perspektivlərini əks etdirir.”
Ulu Öndər Heydər Əliyev.
Hər bir müstəqil dövlətin siyasi, hüquqi və ictimai həyatında mühüm yer tutan əsas sənəd onun Konstitusiyasıdır. Konstitusiya dövlətin idarəçilik sistemini, hakimiyyət orqanlarının fəaliyyət prinsiplərini, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını, cəmiyyətin inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən ali hüquqi sənəddir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası xalqımızın dövlətçilik tarixində müstəsna əhəmiyyətə malikdir.
12 noyabr Azərbaycan xalqının müasir dövlətçilik tarixində əlamətdar günlərdən biridir. 1995-ci il noyabrın 12-də müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası ümumxalq səsverməsi – referendum yolu ilə qəbul edilmişdir. Bu tarixi hadisə ölkəmizdə hüquqi dövlət quruculuğunun əsasını qoymuş, müstəqilliyimizin hüquqi təminatlarını möhkəmləndirmişdir.
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra qarşıda duran ən mühüm vəzifələrdən biri müasir dövrün tələblərinə cavab verən, demokratik prinsiplərə əsaslanan hüquqi sistemin yaradılması idi. Həmin dövrdə ölkəmiz mürəkkəb siyasi, iqtisadi və ictimai proseslər yaşayırdı. Belə bir şəraitdə dövlətçiliyin qorunması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsi və gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi böyük siyasi iradə və uzaqgörənlik tələb edirdi.
Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanmış Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası bu zərurətdən irəli gələn tarixi və strateji əhəmiyyətli sənəd oldu. Konstitusiyanın qəbul edilməsi ölkəmizdə demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğunun möhkəm təməlini formalaşdırdı.
Əsas Qanunumuzun ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına verdiyi yüksək dəyərdir. Konstitusiyaya əsasən, insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təmin edilməsi dövlətin ali məqsədlərindən biridir. Bu prinsip demokratik cəmiyyətin əsasını təşkil etməklə yanaşı, dövlətlə vətəndaş arasında münasibətlərin hüquqi çərçivəsini müəyyənləşdirir.
Konstitusiyada xalq hakimiyyəti, hakimiyyətlərin bölünməsi, qanunun aliliyi, siyasi plüralizm, mülkiyyət hüququ, vicdan və söz azadlığı kimi fundamental prinsiplər öz əksini tapmışdır. Bu müddəalar Azərbaycanın müasir dövlət idarəçiliyi sisteminin formalaşmasına, ictimai münasibətlərin hüquqi əsaslarla tənzimlənməsinə və vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına mühüm töhfə vermişdir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Konstitusiyanın hazırlanması və qəbulundakı tarixi xidmətləri müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişafı ilə bilavasitə bağlıdır. Onun siyasi uzaqgörənliyi nəticəsində qəbul edilən bu sənəd yalnız həmin dövrün tələblərinə cavab vermədi, eyni zamanda Azərbaycanın gələcək inkişafının hüquqi istiqamətlərini müəyyənləşdirdi.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasəti ölkəmizin siyasi, iqtisadi və sosial inkişafının yeni mərhələsini formalaşdırır. Dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi, hüquqi institutların inkişafı, vətəndaşların sosial rifahının yüksəldilməsi və ölkənin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində görülən işlər Konstitusiyada müəyyən edilmiş əsas prinsiplərin həyata keçirilməsinə xidmət edir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası dövlətçilik tariximizin ən mühüm nailiyyətlərindəndir. Bu tarixi reallıq müstəqil dövlətimizin siyasi və hüquqi əsaslarının nə qədər mühüm əhəmiyyət daşıdığını bir daha nümayiş etdirir. Güclü dövlət, möhkəm qanunvericilik bazası və milli həmrəylik ölkəmizin davamlı inkişafının əsas şərtləridir.
Konstitusiya yalnız hüquqi normalar toplusu deyil. O, həm də dövlətin milli kimliyini, xalqın iradəsini, tarixi yaddaşını və gələcəyə baxışını ifadə edən fundamental sənəddir. Onun müddəalarına hörmətlə yanaşmaq, qanunlara əməl etmək, hüquq və vəzifələrimizi dərk etmək hər bir vətəndaşın məsuliyyətidir.
Xüsusilə gənc nəslin Konstitusiyanın mahiyyətini, dövlətçilik tariximizdəki rolunu dərindən öyrənməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki hüquqi düşüncəyə, vətənpərvərlik ruhuna və yüksək vətəndaşlıq məsuliyyətinə malik gənclik güclü dövlətin gələcəyinin təminatıdır.
12 Noyabr – Konstitusiya Günü münasibətilə qeyd etməliyik ki, müstəqil Azərbaycanın Əsas Qanunu dövlətçiliyimizin hüquqi dayağı, milli birliyimizin mühüm amili və gələcək inkişafımızın etibarlı istiqamətvericisidir. Konstitusiyaya hörmət, qanunun aliliyinə riayət və vətəndaş məsuliyyəti hər birimizin gündəlik həyat prinsipinə çevrilməlidir.
Konstitusiyamızın qəbulundan ötən illər bir daha təsdiq edir ki, hüquqi dövlətin gücü yalnız onun qanunlarının mükəmməlliyi ilə deyil, həm də bu qanunlara əməl edən vətəndaşlarının hüquqi mədəniyyəti ilə ölçülür. Müstəqil Azərbaycan dövlətinin möhkəmlənməsi, inkişafı və gələcək nəsillərə daha qüdrətli şəkildə ötürülməsi isə hər birimizin ümumi vətəndaşlıq borcudur.
12 Noyabr – Konstitusiya Günü münasibətilə xalqımıza firavanlıq, dövlətimizə davamlı inkişaf, müstəqilliyimizə əbədi və sarsılmaz olmağı arzulayıram!
Elman Rəcəbov,
YAP Lerik rayon təşkilatının əməkdaşı