PDF Oxu

Siyasət

  • 316

Azərbaycan və Böyük Britaniya: çoxşaxəli əməkdaşlığın yeni perspektivləri - ŞƏRH

Azərbaycan və Böyük Britaniya: çoxşaxəli əməkdaşlığın yeni perspektivləri - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında etibarlı tərəfdaşlığın qurulması, ortaq maraqların uzlaşdırılması və uzunmüddətli əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılması xüsusi önəm daşıyır. Azərbaycanın xarici siyasətində bu prinsiplər əsas yer tutur. Ölkəmiz müxtəlif regionları təmsil edən dövlətlərlə əlaqələrini qarşılıqlı fayda, siyasi etimad və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq əsasında inkişaf etdirərək beynəlxalq münasibətlərdə fəal mövqeyini möhkəmləndirir.
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu siyasətin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. 2026-cı il noyabrın 12-də Dublin şəhərində Prezident İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanan sənəd iki ölkənin gələcək münasibətlərinə yeni istiqamət verir. Əvvəlki illərdə yaradılmış diplomatik və iqtisadi əlaqələr üzərində formalaşan bu razılaşma əməkdaşlığın daha konkret sahələr üzrə inkişafına zəmin yaradır.
Sənədin diqqətçəkən tərəflərindən biri beynəlxalq hüquqa hörmətin və dövlətlərin suveren hüquqlarının qorunmasının xüsusi vurğulanmasıdır. Bəyannamədə BMT Nizamnaməsinin prinsiplərinə, müstəqillik və ərazi bütövlüyünə sadiqlik təsdiqlənir. Bununla yanaşı, 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda əldə olunmuş razılaşmaların əhəmiyyəti qeyd edilir, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinin irəliləməsi müsbət qarşılanır. Bu mövqe Azərbaycanın regionda davamlı sülhün bərqərar olması istiqamətində apardığı siyasətin əhəmiyyətini bir daha önə çıxarır.
Yeni tərəfdaşlıq çərçivəsində təhlükəsizlik məsələləri də geniş əməkdaşlıq müstəvisinə daxil edilir. Müdafiə potensialının inkişafı, müasir təhlükəsizlik çağırışlarına qarşı birgə fəaliyyət, kadr hazırlığı və institusional təcrübə mübadiləsi tərəflərin diqqət yetirdiyi əsas istiqamətlərdəndir. Hüquq-mühafizə strukturları arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və sərhəd təhlükəsizliyi üzrə əməkdaşlıq da qarşılıqlı fəaliyyətin səmərəliliyini artırmağa xidmət edəcək.
İqtisadi münasibətlərin yeni imkanlar əsasında qurulması Bəyannamənin əsas məqsədlərindən biridir. Ticarət dövriyyəsinin genişləndirilməsi, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, özəl sektorun əlaqələrinin gücləndirilməsi və yeni biznes təşəbbüslərinin təşviqi hər iki ölkə üçün əlavə perspektivlər yaradır. Xüsusilə infrastruktur, xidmət sektoru, maliyyə, kiçik və orta sahibkarlıq sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi iqtisadi əlaqələrin daha dayanıqlı əsaslar üzərində inkişafına imkan verəcək.
Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrində artan rolu da tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindəndir. Orta Dəhlizin inkişafının dəstəklənməsi ölkəmizin beynəlxalq logistika sistemindəki əhəmiyyətini artırmaqla yanaşı, Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə də töhfə verə bilər. Bu baxımdan nəqliyyat və infrastruktur sahəsində birgə təşəbbüslər strateji maraq kəsb edir.
Enerji sahəsində isə əməkdaşlığın yeni dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılması nəzərdə tutulur. Azərbaycanın zəngin enerji təcrübəsi ilə Böyük Britaniyanın texnoloji və maliyyə imkanlarının uzlaşdırılması bərpaolunan enerji layihələrinin inkişafı üçün əlverişli şərait yarada bilər. Yaşıl maliyyələşdirmə, aşağı karbonlu texnologiyalar və enerji təhlükəsizliyi üzrə birgə fəaliyyət dayanıqlı iqtisadi inkişaf baxımından mühüm perspektivlər vəd edir.
Bəyannamə gələcəyin əsas inkişaf amillərindən olan təhsil, elm və texnologiya sahələrini də əhatə edir. Universitetlər və elmi müəssisələr arasında əlaqələrin qurulması, peşəkar kadrların hazırlanması, süni intellekt və rəqəmsal idarəetmə üzrə bilik mübadiləsi yeni əməkdaşlıq imkanları formalaşdırır. Mədəniyyətlərarası ünsiyyətin, vətəndaş cəmiyyətləri arasında təmasların və peşəkar mübadilələrin təşviqi isə tərəfdaşlığın yalnız dövlətlərarası səviyyədə deyil, cəmiyyətlər arasında da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.
Beləliklə, imzalanmış Birgə Bəyannamə Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında münasibətlərin gələcək inkişafı üçün geniş fəaliyyət çərçivəsi yaradır. Onun əhəmiyyəti müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə yanaşı, dəyişən beynəlxalq şəraitdə ortaq maraqların qorunmasına və yeni çağırışlara birgə cavab verilməsinə imkan yaratmasındadır. Bu sənəd Azərbaycanın müstəqil xarici siyasət kursunun, beynəlxalq tərəfdaşlıqlara açıq mövqeyinin və qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlıq modelinin növbəti ifadəsidir.

Turac İbrahimova
YAP Kəngərli rayon təşkilatının fəalı

Digər xəbərlər