PDF Oxu

Siyasət

  • 247

Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında elmi əməkdaşlığın genişləndirilməsi iqtisadi inkişaf üçün mühüm imkanlar yaradır - ŞƏRH

Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında elmi əməkdaşlığın genişləndirilməsi iqtisadi inkişaf üçün mühüm imkanlar yaradır - ŞƏRH

Elm və iqtisadiyyat arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi müasir dövlətlərin inkişaf siyasətində mühüm yer tutur. Elmi nailiyyətlərin istehsalatda tətbiqi, tədqiqat nəticələrinin yeni məhsul və xidmətlərə çevrilməsi, innovativ sahibkarlığın inkişafı ölkələrin iqtisadi potensialına birbaşa təsir göstərir. Bu gün dünyanın qabaqcıl iqtisadiyyatlarında universitetlər, elmi-tədqiqat müəssisələri və biznes strukturları arasında sıx əməkdaşlıq mövcuddur. Belə əlaqələr yeni ideyaların həyata keçirilməsinə, yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrin formalaşmasına və iqtisadiyyatın rəqabət imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradır.
Azərbaycan üçün də elmin praktiki əhəmiyyətinin artırılması, innovasiyaların iqtisadi proseslərə inteqrasiyası və müasir texnologiyalara əsaslanan fəaliyyət istiqamətlərinin inkişafı böyük önəm daşıyır. Ölkənin iqtisadi inkişaf perspektivləri baxımından elmi potensialdan daha səmərəli istifadə edilməsi, yerli mütəxəssislərin beynəlxalq tədqiqatlara cəlb olunması və innovativ təşəbbüslərin dəstəklənməsi mühüm vəzifələr sırasındadır. Bu baxımdan Böyük Britaniya ilə elm və innovasiya sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi yeni imkanlar yaradan istiqamətlərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamədə elmi tədqiqatların, texnoloji yeniliklərin və müasir bacarıqların inkişafına xüsusi önəm verilməsi ikitərəfli münasibətlərin gələcək perspektivlərini müəyyənləşdirən mühüm məqamlardandır. Sənəddə əksini tapan yanaşmalar elmlə iqtisadiyyat arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, innovasiya fəaliyyətinin təşviqi və qabaqcıl təcrübənin öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Böyük Britaniya dünyanın zəngin elmi ənənələrinə və inkişaf etmiş ali təhsil sisteminə malik ölkələrindəndir. Bu ölkənin universitetlərində formalaşmış tədqiqat mühiti, akademik idarəetmə mexanizmləri və elmi nəticələrin kommersiyalaşdırılması təcrübəsi beynəlxalq əməkdaşlıq üçün müxtəlif imkanlar təqdim edir. Azərbaycan ali təhsil və elmi-tədqiqat müəssisələrinin Britaniya tərəfdaşları ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi elmi fəaliyyətin təşkilində yeni yanaşmaların mənimsənilməsinə, tədqiqatçıların peşəkarlığının artırılmasına və ortaq layihələrin hazırlanmasına kömək edə bilər.
İki ölkə arasında elmi-mədəni əlaqələrin inkişafına dair əvvəlki təşəbbüslər də əməkdaşlığın mövcud əsaslarını nümayiş etdirir. Oksford Universitetində 2013-cü ildən fəaliyyət göstərən Nizami Gəncəvi adına Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzi bu baxımdan diqqətəlayiq nümunələrdəndir. Belə akademik təşəbbüslər Azərbaycanın zəngin tarixi və mədəni irsinin beynəlxalq elmi mühitdə araşdırılması ilə yanaşı, müxtəlif ölkələrin tədqiqatçıları arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə də imkan yaradır.
Müasir elmi əməkdaşlığın ən vacib məsələlərindən biri tədqiqat nəticələrinin real iqtisadi dəyərə çevrilməsidir. Yeni elmi ideyanın meydana çıxması mühüm nailiyyət olsa da, onun praktikada tətbiqi üçün əlavə mexanizmlərə ehtiyac yaranır. Tədqiqatların maliyyələşdirilməsi, innovativ layihələrin dəstəklənməsi, intellektual mülkiyyətin qorunması və yeni texnologiyaların istehsalata ötürülməsi həmin mexanizmlərin əsas elementləridir. Universitetlərdə texnologiya transferi fəaliyyətinin gücləndirilməsi və elmi nəticələrin sahibkarlıq mühitinə təqdim olunması bu prosesin səmərəliliyini artıra bilər.
Xüsusilə gənc alimlərin və innovativ düşüncəyə malik mütəxəssislərin dəstəklənməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Yeni ideyalar üzərində işləyən tədqiqatçıların müasir laboratoriyalara, texnoloji infrastruktura, mentorluq proqramlarına və maliyyə imkanlarına çıxışının genişləndirilməsi onların fəaliyyətinə əlavə stimul verə bilər. Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq belə təşəbbüslərin daha geniş miqyasda inkişafına, müxtəlif ölkələrin təcrübələrinin birləşdirilməsinə və yeni layihələrin formalaşmasına şərait yaradır.
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında elmi əlaqələrin gücləndirilməsi iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. İnnovasiyalara əsaslanan istehsal sahələrinin inkişafı, texnoloji sahibkarlığın genişləndirilməsi və yerli elmi potensialın iqtisadi fəaliyyətə cəlb olunması qeyri-neft sektorunun inkişafına dəstək verə bilər. Bununla yanaşı, elmi tədqiqatlarda beynəlxalq standartların tətbiqi və müasir idarəetmə təcrübələrinin öyrənilməsi tədqiqat müəssisələrinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinə imkan yaradar.
Azərbaycan–Böyük Britaniya münasibətlərində elm və innovasiya istiqamətinin gücləndirilməsi yalnız akademik əməkdaşlıq məsələsi deyil. Bu, iqtisadi inkişafın yeni mənbələrinin formalaşdırılması, intellektual resurslardan səmərəli istifadə edilməsi və ölkənin beynəlxalq elmi mühitdə mövqeyinin möhkəmləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Birgə Bəyannamədə müəyyənləşdirilən əməkdaşlıq istiqamətlərinin ardıcıl inkişaf etdirilməsi elmi biliklərin praktik nəticələrə çevrilməsinə və qarşılıqlı faydaya əsaslanan yeni təşəbbüslərin həyata keçirilməsinə töhfə verə bilər.

Pərviz Hüseynzadə
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı

Digər xəbərlər