PDF Oxu

Siyasət

  • 371

Xaosdan suverenliyə uzanan siyasi xətt: Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının 34 illik tarixi dərsi

Xaosdan suverenliyə uzanan siyasi xətt: Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının 34 illik tarixi dərsi

Azərbaycanın müasir siyasi tarixində dövlətçilik ənənələrinin bərpası, cəmiyyətin vahid ideya ətrafında birləşdirilməsi və ölkənin dərin böhrandan çıxarılması baxımından 1992-ci il noyabrın 21-i müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Həmin gün Naxçıvanda Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) təsis konfransının keçirilməsi təkcə yeni bir siyasi təşkilatın meydana çıxması deyil, həm də XX əsrin sonlarında yenidən müstəqillik qazanmış respublikanın gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi demək idi. Tarixçilər və siyasi təhlilçilər bu hadisəni ölkədə yaranmış xaos, idarəetmə böhranı və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsinə qarşı ziyalıların və geniş ictimaiyyətin tarixi cavabı kimi qiymətləndirirlər.
1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanda hökm sürən mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət ölkənin suverenliyini ciddi təhdid altında qoymuşdu. Bir tərəfdən Ermənistanın hərbi təcavüzü və torpaqlarımızın işğalı, digər tərəfdən isə daxildəki hakimiyyət böhranı, iqtisadi tənəzzül və siyasi qüvvələrin pərakəndəliyi xalqı ümidsizliyə sürükləyirdi. Cəmiyyətin mütərəqqi təbəqələri, elm və mədəniyyət xadimləri yaranmış vəziyyətdən çıxış yolunu məhz təcrübəli dövlət xadimi Heydər Əliyevin ətrafında birləşməkdə və yeni, güclü siyasi təşkilatın yaradılmasında görürdülər. Bu ictimai sifarişin məntiqi nəticəsi olaraq, 1992-ci il oktyabrın 16-da ölkənin 91 nəfər tanınmış ziyalısı Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Heydər Əliyevə müraciət ünvanlayaraq onu yeni yaradılacaq partiyaya rəhbərlik etməyə çağırdı.
Heydər Əliyevin həmin müraciətə verdiyi tarixi cavab və rəhbərlik təklifini qəbul etməsi ölkənin siyasi həyatında yeni bir canlanma yaratdı. Rəsmi sənədlərdə və siyasi xronikalarda qeyd olunduğu kimi, Bakıda və digər bölgələrdə təsis konfransının keçirilməsinə o dövrün hakimiyyət dairələri tərəfindən yaradılan süni maneələrə baxmayaraq, 1992-ci il noyabrın 21-də Naxçıvan şəhərində ölkənin bütün regionlarını təmsil edən 550 nəfərdən artıq nümayəndənin iştirakı ilə Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı baş tutdu. Konfransda partiyanın Proqramı və Nizamnaməsi qəbul edildi, Heydər Əliyev yekdilliklə partiyanın Sədri seçildi və Siyasi Şura ilə İdarə Heyətinin tərkibi formalaşdırıldı.
Təsis konfransında qəbul edilən proqram sənədlərində partiyanın əsas məqsədi Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, ərazi bütövlüyünün təmin olunması, demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu, eləcə də bazar iqtisadiyyatına əsaslanan sosial rifah cəmiyyətinin formalaşdırılması kimi müəyyən edilmişdi. Siyasi şərhçilərin fikrincə, YAP-ın fəlsəfəsinin mərkəzində dayanan azərbaycançılıq ideologiyası ölkədə yaşayan bütün xalqların və sosial təbəqələrin milli maraqlar ətrafında səfərbər olunmasına zəmin yaratdı. Qısa müddət ərzində müxalifət partiyası kimi fəaliyyətə başlayan təşkilat xalqın böyük etimadını qazanaraq 1993-cü ilin yayında ölkədə baş verən dərin siyasi böhranın aradan qaldırılmasında və hakimiyyət dəyişikliyinin sivil yolla reallaşmasında aparıcı rol oynadı.
Ötən illər ərzində Yeni Azərbaycan Partiyası ölkənin siyasi sistemində aparıcı qüvvəyə çevrilərək dövlət idarəçiliyinin müxtəlif sahələrində həyata keçirilən islahatların önündə getmişdir. Partiyanın yaradılması ilə əsası qoyulan siyasi kurs nəticəsində ölkədə ictimai-siyasi sabitlik bərqərar olmuş, iqtisadi inkişaf strategiyası reallaşdırılmış və Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki mövqeləri möhkəmləndirilmişdir.
2003-cü ildən etibarən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyan partiya həm kəmiyyət, həm də keyfiyyət baxımından yenilənərək müasir çağırışlara cavab verən siyasi platforma kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Bu gün həmin tarixi konfransın ideyaları Azərbaycanın əldə etdiyi ən böyük nailiyyətlərin, o cümlədən ərazi bütövlüyümüzün və dövlət suverenliyimizin tam bərpasının təməlində dayanan siyasi varisliyin bariz nümunəsidir. Müasir dövrdə də Yeni Azərbaycan Partiyası ölkənin gələcək inkişaf hədəflərinin reallaşdırılmasında, dövlətçilik ənənələrinin qorunmasında və gənc nəslin milli dəyərlər ruhunda formalaşmasında aparıcı ictimai-siyasi institut kimi missiyasını uğurla davam etdirir.
21 Noyabr tarixi müasir Azərbaycan tarixində sadəcə bir təqvim günü kimi deyil, həm də milli həmrəyliyin, siyasi iradənin və dövlətçilik düşüncəsinin təntənəsi kimi xatırlanır.
1992-ci ilin mürəkkəb şəraitində Naxçıvanda atılan o tarixi addım Azərbaycanın parçalanmaq təhlükəsindən xilas olmasını, suverenliyinin qorunmasını və gələcək Zəfərlərə aparan möhkəm təməlin qoyulmasını təmin edən əsas amillərdən biri kimi tarixə həkk olunmuşdur.

Yusif Abbasov
YAP Naftalan şəhər təşkilatının əməkdaşı

Digər xəbərlər