Azərbaycanın müstəqilliyini yenicə bərpa etdiyi, lakin dövlətçilik tarixinin ən mürəkkəb və taleyüklü sınaqları ilə üzləşdiyi 1990-cı illərin əvvəlləri ölkənin gələcək inkişaf istiqamətinin müəyyənləşdirilməsi baxımından həlledici mərhələ idi. Həmin dövrdə ölkədə hökm sürən siyasi qeyri-sabitlik, hakimiyyət böhranı, iqtisadi tənəzzül, idarəçilikdəki səriştəsizlik və Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində yaranmış ağır vəziyyət Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi mövcudluğunu ciddi təhlükə qarşısında qoymuşdu. Cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrində narahatlıq getdikcə artır, xalq ölkəni düşdüyü böhrandan çıxara biləcək, milli maraqları hər şeydən üstün tutan, güclü siyasi iradəyə və zəngin dövlətçilik təcrübəsinə malik liderin rəhbərliyinə ehtiyac duyurdu. Belə bir şəraitdə Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması ayrı-ayrı şəxslərin siyasi təşəbbüsü deyil, xalqın tarixi seçimindən, dövlətin və cəmiyyətin gələcəyinə dair narahatlığından doğan obyektiv zərurət idi.
Bu zərurət 1992-ci il oktyabrın 16-da Azərbaycanın 91 nəfər tanınmış ziyalısının Ulu Öndər Heydər Əliyevə ünvanladığı müraciətdə özünün aydın ifadəsini tapdı. Müraciətdə ölkənin düşdüyü ağır vəziyyətdən çıxarılması, müstəqilliyin qorunması və milli dövlətçilik maraqlarının təmin edilməsi naminə yeni siyasi təşkilatın yaradılması təklif olunur, Heydər Əliyevdən həmin partiyaya rəhbərlik etməsi xahiş edilirdi. Ulu Öndər oktyabrın 24-də «Yeni müstəqil Azərbaycan uğrunda» adlı cavab məktubunda bu təşəbbüsə münasibətini bildirərək yazırdı: «Güman edirəm ki, müstəqil Azərbaycan dövlətinin gələcək həyatının və fəaliyyətinin əsasını təşkil edən demokratiya və siyasi plüralizm şəraitində Sizin müraciətinizdə göstərilən Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması obyektiv zərurətdən doğur». Bu fikir partiyanın hansı ictimai-siyasi ehtiyacdan yarandığını, qarşısına hansı tarixi vəzifələri qoyduğunu ifadə edən prinsipial mövqe idi.
Təsis konfransının Bakıda keçirilməsinə yaradılan maneələrə baxmayaraq, təşəbbüs qrupu iradə və qətiyyət nümayiş etdirərək 1992-ci il noyabrın 21-də Naxçıvan şəhərində tarixi toplantıya toplaşdı. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrini təmsil edən 550 nəfərin iştirakı ilə keçirilən konfransda Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması haqqında qərar qəbul edildi, partiyanın Proqramı və Nizamnaməsi təsdiqləndi. Ulu Öndər Heydər Əliyev yekdilliklə partiyanın Sədri seçildi. Bu hadisə Azərbaycanın siyasi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı olmaqla yanaşı, milli dövlətçilik düşüncəsinin, xalqın iradəsinin və güclü lider ətrafında birləşmək istəyinin təntənəsi idi. Yeni Azərbaycan Partiyası məhz belə bir tarixi şəraitdə, xalqın böyük etimadı və inamı əsasında meydana gəldi.
Prezident Kitabxanası+2
Partiyanın yaranması ilə ölkənin siyasi həyatında yeni məzmunlu təşkilatlanma prosesi başlandı. Yeni Azərbaycan Partiyası qısa müddətdə Azərbaycanın bütün bölgələrində geniş ictimai dayaqlar qazandı, müxtəlif sosial təbəqələri, ziyalıları, gəncləri və dövlətçilik maraqlarını düşünən insanları vahid siyasi ideya ətrafında birləşdirdi. Onun fəaliyyətinin əsasını müstəqil dövlətçiliyin qorunması, milli maraqların müdafiəsi, demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu, sosial ədalət və vətəndaş həmrəyliyi kimi fundamental dəyərlər təşkil edirdi. Partiyanın cəmiyyət tərəfindən qəbul edilməsi və nüfuzunun sürətlə artması təsadüfi deyildi. Çünki YAP-ın siyasi mövqeyi şəxsi və qrup maraqlarına deyil, Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi yaşamasına, möhkəmlənməsinə və gələcək inkişafına xidmət edən ideyalara söykənirdi.
1993-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın taleyində həlledici dönüş yaratdı. Ölkəni parçalanmaq və vətəndaş müharibəsi təhlükəsindən xilas etmək, dövlət idarəçiliyini yenidən formalaşdırmaq, ictimai-siyasi sabitliyi təmin etmək və müstəqilliyin dönməzliyinə nail olmaq istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı. Məhz Heydər Əliyevin siyasi uzaqgörənliyi, qətiyyətli rəhbərliyi və müdrik dövlətçilik strategiyası sayəsində Azərbaycan tədricən böhrandan çıxaraq sabitlik və inkişaf yoluna qədəm qoydu. Dövlət quruculuğunun möhkəm təməlləri yaradıldı, ölkənin beynəlxalq mövqeləri gücləndi, iqtisadi inkişafın uzunmüddətli perspektivləri müəyyənləşdirildi. Yeni Azərbaycan Partiyası da bu böyük quruculuq prosesinin aparıcı siyasi dayaqlarından birinə çevrildi.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasına verdiyi «YAP dünənin, bu günün və gələcəyin partiyasıdır» siyasi qiyməti təsadüfi deyildi. Bu fikir partiyanın yaranma səbəblərini, keçdiyi tarixi yolu və qarşısında dayanan gələcək vəzifələri vahid məntiqdə birləşdirir. Bu baxımdan, YAP-ın tarixini yalnız siyasi təşkilatın yaranması və inkişafı ilə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Onun siyasi salnaməsi müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşması, möhkəmlənməsi və yeni inkişaf mərhələsinə yüksəlməsi ilə sıx bağlıdır.
Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi siyasi kursun davam etdirilməsi partiyanın sonrakı inkişafında da başlıca istiqamət oldu. 2003-cü ildə xalqın etimadı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilən cənab İlham Əliyev Heydər Əliyev siyasi irsinin qorunmasını və müasir dövrün tələblərinə uyğun zənginləşdirilməsini dövlət siyasətinin əsas xətti kimi müəyyənləşdirdi. Ötən illər ərzində ölkəmiz genişmiqyaslı iqtisadi və sosial islahatlar, müasir infrastruktur layihələri, beynəlxalq əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasət nəticəsində yeni inkişaf səviyyəsinə yüksəldi. Azərbaycanın artan iqtisadi və siyasi gücü, müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsi, milli birliyin güclənməsi və ən nəhayət, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpası Ulu Öndərin müəyyən etdiyi strateji hədəflərin ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsinin tarixi nəticələridir.
Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII qurultayındakı çıxışında səsləndirdiyi «Ulu Öndərin siyasi xətti dəyişməz olaraq qalır» fikri bu varisliyin mahiyyətini aydın ifadə edir. Siyasi xəttin dəyişməz qalması keçmişin təcrübəsi ilə kifayətlənmək deyil, Heydər Əliyev ideyalarının əsas mahiyyətini qoruyaraq onları dəyişən dünya reallıqlarına, Azərbaycanın yeni inkişaf mərhələsinin tələblərinə uyğun davam etdirmək deməkdir. Bu gün ölkəmizin qarşısında dayanan vəzifələr, yeni iqtisadi prioritetlər, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri, beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın mövqeyinin daha da gücləndirilməsi həmin siyasi kursun müasir məzmununu təşkil edir. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik prinsiplərinin yeni tarixi şəraitdə uğurla davam etdirildiyini təsdiqləyir.
Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyası yarandığı gündən etibarən keçdiyi şərəfli yolun zəngin təcrübəsinə, geniş ictimai dayaqlarına və güclü siyasi potensialına əsaslanaraq ölkənin ictimai-siyasi həyatında aparıcı mövqeyini qoruyur. Partiyanın sıralarında birləşən müxtəlif nəsillərin nümayəndələri, xüsusilə gənclər milli dövlətçilik ideyalarının yaşadılmasına, cəmiyyətin inkişafına və qarşıya qoyulan strateji hədəflərin reallaşdırılmasına öz töhfələrini verirlər. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə YAP bu gün də öz tarixi missiyasına sadiq qalaraq Azərbaycanın davamlı inkişafına, milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə və dövlətçilik maraqlarının qorunmasına xidmət edir. Bu, Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi siyasi yolun yaşayarlığının və gələcəyə hesablanmış ideyalarının parlaq təzahürüdür.
Sənubər Kazımova,
YAP Salyan rayon təşkilatının veteran üzvü