Körpələrin yuxu rejimləri: gələcək autizmin beş əlaməti müəyyən edilib...

...Körpələrin yuxu davranışı autizmin erkən proqnozlaşdırılmasında əsas rol oynaya bilər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Daily Mail qəzeti Şərqi İngiltərə Universitetinin tədqiqatçılarının araşdırmasına istinadən bildirib.

Britaniyalı alimlər 8 aydan 11 aylığa qədər olan 44 uşağı təhlil edərək beş vacib amili müəyyən ediblər: dayaz dərin yuxu, səs-küylü mühitlərdə yuxunun pozulması, dərin istirahət zamanı belə beynin səslərə reaksiyası, mükəmməl sükutda zəif yuxu və ümumi duyğu həssaslığı...

Tədqiqatçılar körpələrin yuxu zamanı beyin dalğalarını qeydə alıblar və onların reaksiyasını tam sükut və yumşaq fon səs-küyü ilə müqayisə ediblər.

Təcrübələrdən əvvəl valideynlər uşaqlarının yüksək səslərdən qorxduğunu, qucaqlaşmaqdan çəkindiyini və ya diş fırçalamağa və dırnaq kəsməyə ağrılı reaksiya verib-vermədiyini göstərən anketləri doldurublar.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Dr. Anna de Laetin qeyd etdiyi kimi, müəyyən edilmiş xüsusiyyətlər yalnız üç yaşından sonra etibarlı şəkildə diaqnoz qoyulan autizmin inkişafını təmin etmir, lakin onlar erkən duyğu fərqlərinin gündüz-gecə modellərini necə formalaşdırdığını anlamağa kömək edir.

Həssas uşaqların beyinlərinin daha az yavaş dalğalar və yuxu mili - xarici dünyaya qarşı qoruyucu bir maneə rolunu oynayan xüsusi fəaliyyət partlayışları yaratdığı aşkar edildi.

Mütəxəssislərin fikrincə, duyğu reaktivliyi bədənin bərpa mexanizmlərini kökündən dəyişdirir.

Təcrübə göstərdi ki, orta hesabla körpələrin yuxusu xarici səslərin iştirakı ilə 62 dəqiqədən 50 dəqiqəyə qədər azalıb, lakin bu təsir risk altında olan uşaqlarda daha çox özünü göstərir.

Dr. Teodora Qliqa vurğulayıb ki, evdə sadəcə səs-küy səviyyəsini azaltmaq kömək edə bilər, lakin bu, kifayət deyil, çünki bu uşaqların beyinləri hətta ideal şəraitdə belə fərqli şəkildə fəaliyyət göstərir.

...Autizmli insanların təxminən 90 faizi işığa, səsə və ya toxunuşa qarşı həssaslıqdan əziyyət çəkdiyindən, bu əlaqəni anlamaq ailələrə nitqdə və ya sosial qarşılıqlı əlaqədə gecikmələr yaranmazdan daha əvvəl dəstək verməyə imkan verəcək.

Nazlı Almuradova