Putinin müharibə planı nədir?

Vladimir Putin ordusunun tezliklə Donbası ələ keçirəcəyinə inanır. Mənbələr iddia edir ki, Kreml lideri Rusiya hücumunun kəskin yavaşlamasına baxmayaraq, Donbası tamamilə ələ keçirmək istəyində inadkarlıqla israr edir. Rusiya lideri Vladimir Putin Ukrayna ilə sülh danışıqları çağırışlarını rədd edir və qarşıdakı aylarda müharibəni qızışdıra bilər. Reuters bu barədə 9 iyul cümə axşamı Kremlə yaxın üç mənbəyə istinadən məlumat yayıb.

Onlardan birinə görə, Kreml lideri Rusiya hücumunun kəskin yavaşlamasına və hətta 2026-cı ildə xalis ərazi itkilərinə baxmayaraq, Donbası tamamilə ələ keçirmək istəyində "inadkardır".

Lakin, artıq Ural dağlarının o tayındakı hədəflərə çatan və Rusiya tarixində ən pis yanacaq böhranına səbəb olan Ukraynanın uzun mənzilli pilotsuz təyyarələrinin zərbələri Putinin düşüncəsini dəyişdirməyib. Putinlə müntəzəm görüşən Reuters mənbələrindən biri bildirib ki, o, Donbasın ələ keçirilməsini "prinsip məsələsi" hesab edir. Başqa bir mənbə isə qarşıdakı aylarda gərginliyin mümkün olduğunu bildirib.

Reuters mənbələrinə görə, Putinin bir qrup müşaviri cəbhə xəttində müharibəni dayandırmağı təklif edib. Rusiya liderinə əvvəllər büdcə, iqtisadiyyat və bank sistemi ilə bağlı çətinliklər barədə xəbərdarlıq edilmişdi: xəzinə 6 trilyon rubl kəsir yığıb, ÜDM ili 2023-cü ildən bəri ilk dəfə azalma ilə başlayıb və banklar hərbi istehsal üçün verilən kreditlər də daxil olmaqla, kreditlərin ödənilməməsi dalğası ilə üzləşirlər.

Lakin, Reuters mənbəyi bildirib ki, Putin Kiyevlə ərazi güzəştləri çağırışlarını rədd edib. Başqa bir mənbə vurğulayıb ki, Putin ordusunun tezliklə Donbası ələ keçirəcəyinə inanır.

Qərb hərbi analitiklərinin fikrincə, hərbi əməliyyatların artması Kremlin yeni kütləvi səfərbərliyə başlamasını tələb edə bilər. İyul ayında Z-kanallarında 1,2 milyon insanın məcburi hərbi xidmətə çağırılması ilə bağlı şayiələr yayılmağa başlayıb: guya səfərbərlik oktyabr ayında, Duma seçkilərindən sonra baş tuta bilər və Rusiyadan çıxmaqla bağlı məhdudiyyətlərlə müşayiət oluna bilər.

Bu arada, Putin bu həftənin əvvəlində Ukraynadakı münaqişəyə son qoyulmasının "göründüyündən daha yaxın" olduğunu bəyan edən Donald Trampın sülh çağırışlarını rədd edir. İyulun 4-də ABŞ prezidenti ilə telefon danışığı zamanı Putin Rusiyanın müharibənin beşinci ilində ordunun hələ də nəzarətdə olmadığı Donbas ərazisinin 20%-ni fəth edəcəyini iddia etdi.

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin keçmiş rəsmisi Andrey İlnitski 29 iyulda "Kommersant" qəzetində dərc olunmuş məqaləsində yazıb ki, Rusiyanın mümkün eskalasiyası Ukraynanın ən böyük 30 sənaye mərkəzinin, o cümlədən polad zavodunun və Odessa limanının məhv edilməsini əhatə edə bilər. İlnitskinin sözlərinə görə, növbəti mərhələ Baltikyanı ölkələrdə və Rumıniyada NATO bazalarına hücum, eləcə də Ukrayna üçün uzun mənzilli dronlar və raketlər istehsal edən Avropa fabriklərinə zərbələr endirmək ola bilər.

Britaniya Kral Birləşmiş Xidmətlər İnstitutunun (RUSI) eksperti Cek Uotlinqə görə, Rusiya Rumıniyaya son dron hücumu kimi təcrid olunmuş hücumlar vasitəsilə NATO ilə gərginlik yaratmağa cəhd edə bilər.

"Ruslar NATO ilə müharibə istəməyəcəklər. Lakin belə bir addım NATO-nu necə cavab verəcəkləri ilə bağlı bölmək üçün istifadə edilə bilər", Uotlinq qeyd edir.

O əlavə edib ki, Alyansla gərginliyin artması Putinə səfərbərlik üçün siyasi əsas verə bilər.

Bir gün əvvəl Donald Tramp Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına uzaqmənzilli zərbələrinin "müharibənin sonuna gətirib çıxara biləcək bir eskalasiya" olduğunu bildirmişdi. Dövlət katibi Marko Rubio həmçinin Ukraynanın Rusiyanın dərinliklərinə zərbə endirmək qabiliyyətinin müzakirə olunduğunu açıqladı.