Tramp İranla bağlı mövqeyini kəskin şəkildə dəyişib

...ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana qarşı ritorikasını kəskin şəkildə sərtləşdirərək, artıq ölkə rəhbərliyinə etibar etmədiyini və əlavə danışıqlara ehtiyac olduğuna şübhə etdiyini bildirib.

SİA xəbər verir ki, The Wall Street Journal qəzetinin məlumatına görə, İslam Respublikasının hakimiyyəti "yalan danışır, fırıldaqçılıq edir" və öhdəliklərini yerinə yetirmir.

Cəmi bir neçə həftə əvvəl Vaşinqton İranın nüvə proqramı ilə bağlı razılığa gəlməyə ümid edirdi.

Lakin, ABŞ mediasının xəbər verdiyi kimi, danışıqlarda faktiki olaraq heç bir irəliləyiş olmayıb və regiondakı vəziyyət daha da pisləşib.

Gərginliyin son mərhələsi ABŞ-ın İranı günahlandırdığı Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinə edilən hücumlarla baş verdi.

Bunun ardınca Tramp administrasiyası Tehranın neft ixrac etməsinə icazə verən lisenziyanı ləğv edərək daha sərt sanksiyalar rejiminə qayıtdı.

ABŞ mənbələrinə görə, Pikaks dağının yeraltı qurğusunda tikinti işləri aparıldığını göstərən peyk görüntüləri əlavə suallar doğurub.

Vaşinqton hesab edir ki, bu cür fəaliyyət İranın nüvə proqramı ilə bağlı status-kvonu qorumaq üçün əvvəllər əldə edilmiş razılaşmalara ziddir.

Ağ Evin mövqeyindəki dəyişiklik, xüsusilə Amerika rəsmilərinin son açıqlamaları nəzərə alınmaqla nəzərə çarpır. İyun ayında Tramp İranın yeni rəhbərliyini "rasional" adlandırdı və onlarla dialoq qurmağın mümkün olduğunu söylədi.

Vitse-prezident J.D. Vance də iki ölkə arasında münasibətlərin yenidən qurulması ehtimalını qaldırdı. İndi ABŞ prezidenti İranın mövqeyini şəxsən nəzərdən keçirdikdən sonra fikrini dəyişdiyini etiraf edir.

Daha sonra danışıqları istisna etməsə də, "bunu həll etmək" niyyətində olduğunu da bildirir.

Bir neçə amerikalı analitikin fikrincə, Vaşinqtonun növbəti addımlarına sanksiyalara qarşı təzyiqin artırılması, Hörmüz boğazında hərbi mövcudluğun genişləndirilməsi və İranın neft və nüvə infrastrukturuna qarşı yeni tədbirlər daxil ola bilər. Ağ Ev hələ hansı ssenarini seçəcəyini açıqlamayıb.

Əli Babayev