Rusiyada Ukraynadakı müharibə ilə bağlı əhval-ruhiyyə dəyişib

...Müharibənin iqtisadi nəticələri Rusiyada getdikcə daha çox hiss olunur, lakin Sovet İttifaqının dağılmasının təkrarlanmasından danışmaq hələ tezdir.

SİA xəbər verir ki, köşə yazarı Aleksandr Titov bu fikri The Independent qəzetindəki məqaləsində bildirib.

Onun sözlərinə görə, Ukraynanın neft infrastrukturuna dron hücumları yanacaq çatışmazlığına səbəb olub ki, bu da əksər ruslar üçün müharibənin ilk nəzərə çarpan nəticəsi olub. Lakin iqtisadi vəziyyətin pisləşməsi daha əvvəl başlayıb.

Müəllif qeyd edir ki, bu müddət ərzində ictimai əhval-ruhiyyə xeyli dəyişib.

2022-ci ildə ruslar üçün əsas diqqət sanksiyalara və yeni şərtlərə uyğunlaşmaq idisə, 2026-cı ilə qədər söhbət getdikcə daha çox tənəzzül riski üzərində cəmləşib.

…Titovun sözlərinə görə, Rusiya hakimiyyəti hərbi xərcləri artırmağa davam edir və eyni zamanda mülki iqtisadiyyatın imkanlarını məhdudlaşdırır.

2026-cı ildə ölkə ƏDV-ni 20 faizdən 22 faizə qaldırıb, həmçinin kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin vergi yükünü artırıb.

Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumu zamanı bir çox iştirakçı artıq çətin iqtisadi dövrün ən azı üç il davam edə biləcəyini etiraf edib.

Lakin ekspert hesab edir ki, mövcud vəziyyət SSRİ-nin dağılmasına səbəb olan hallardan xeyli fərqlənir.

O xatırladır ki, Sovet İttifaqı təkcə iqtisadi problemlərə görə deyil, həm də mərkəzi hökuməti zəiflədən Mixail Qorbaçovun siyasi islahatları nəticəsində dağılıb.

Müasir Rusiya isə əksinə olaraq, 2000-ci illərin əvvəllərindən bəri davamlı olaraq gücləndirilən sərt şaquli güc strukturu üzərində qurulub.

Müəllifin fikrincə, tammiqyaslı müharibənin başlamasından sonra dövlətin cəmiyyət üzərində nəzarəti daha da sərtləşib. Müxalifət faktiki olaraq aradan qaldırılıb və böyük biznes getdikcə dövlətdən asılı vəziyyətə düşüb. Yanacaq qıtlığına və yanacaqdoldurma məntəqələrində növbələrə baxmayaraq, Titov Rusiyanın sistemli böhranla üzləşdiyinə inanmır.

O, Kremlin hələ də iqtisadiyyatı sabitləşdirmək üçün alətlərə, o cümlədən əsas faiz dərəcəsinin daha da azaldılmasına və ixrac gəlirlərini artırmaq üçün rublun mümkün devalvasiyasına malik olduğunu təxmin edir.

Müəllif həmçinin qeyd edir ki, müharibə Ukrayna üçün ciddi iqtisadi çətinliklər yaratmağa davam edir.

Ölkə Qərb tərəfdaşlarının maliyyə dəstəyindən asılı olaraq qalır və enerji infrastrukturuna qarşılıqlı hücumlar qış dövrü öncəsi riskləri artırır.

Nəticə etibarilə, Titov iqtisadi çətinliklərin təkbaşına Kremli kursunu dəyişməyə məcbur etməsinin mümkün olmadığı qənaətinə gəlir.

Onun fikrincə, Rusiya rəhbərliyi əhəmiyyətli güzəştlərə getməyə hazır deyil və hər iki tərəf məqsədlərinə çatmağı gözlədiyindən, müharibənin tez bir zamanda bitməsi ehtimalı aşağı olaraq qalır.

Əli Babayev