Trampa qarşı sui-qəsd planı və gizli uçuş

ABŞ prezidenti sui-qəsd təhlükəsi səbəbindən Ankaranı gizli təyyarə ilə tərk etmək məcburiyyətində qalıb.

Vətənində bir neçə dəfə sui-qəsd cəhdlərinin hədəfi olan ABŞ prezidentinin iyul ayında NATO sammitinin keçirildiyi Ankaradan səhv təyyarə ilə uçmaq məcburiyyətində qalması ilə bağlı qəribə detallar Amerika mətbuatına sızdırılıb. Səbəb İrandan gələn sui-qəsd təhlükəsi olub. "Washington Post" qəzetinin yazdığı və daha sonra "New York Times" qəzetinin təsdiqlədiyi kimi, televiziya kameralarının tam gözü qarşısında Air Force One təyyarəsinə mindikdən sonra Tramp bir neçə dəqiqə sonra gizli şəkildə başqa bir təyyarəyə keçib və oradan uzaqlaşıb.

Amerika mediasının yalnız indi xəbər tutduğu hadisələr iyul ayında Ankarada keçirilən NATO sammitindən sonra baş verib. 8 iyul axşamı Türkiyə paytaxtını tərk edən Donald Tramp sosial mediada Qətərin ABŞ prezidentinə hədiyyə etdiyi və Ankaraya uçurduğu yeni Boeing 747-8 təyyarəsi əvəzinə, köhnə prezident təyyarəsi olan Air Force One-dan istifadə edəcəyini açıqlayıb. O, hətta nisbətən aydın bir izahat da verdi: yeni təyyarə onsuz da eyni Britaniya bazasına enəcəkdi ki, orada yerləşən Amerika hərbi heyəti onu yoxlaya bilsin.

İndiyə qədər ictimaiyyətin bu hekayə ilə bağlı əsas narahatlığı hər iki prezident təyyarəsinin Ankaraya və geri uçuş üçün nə üçün lazım olduğu sualı idi. Həmçinin Tramp əvvəllər açıq şəkildə qırmızı, ağ, mavi və qızılı rəng sxemində xüsusi rənglənmiş yeni lüks təyyarəyə heyranlıqla baxsa da, niyə köhnə təyyarəni seçdi. Prezidenti narahat edən yeganə şey onun təhlükəsizlik qrupunun Qətər təyyarəsinin kifayət qədər qorunmadığı və hələ də Hərbi Hava Qüvvələrinin Birinci Komandanlığının funksiyalarını yerinə yetirmək üçün yenidən təchiz edilməli olduğu barədə şikayətləri idi.

Hökumət mənbəyi "Washington Post" qəzetinə bildirib ki, İranın Tramp Ankaradan yola düşərkən ona qarşı sui-qəsd planlaşdırdığı ilə bağlı real təhlükə var. Bu təhlükənin qarşısını almaq üçün gizli əməliyyat aparılıb. Yerli vaxtla saat 20:26-da ABŞ prezidenti televiziya kameralarının tam gözü qarşısında köhnə Hərbi Hava Qüvvələrinin Birinci Komandanlığına minib. On yeddi dəqiqə sonra təyyarə havaya qalxıb. Lakin Ağ Ev rəhbəri əslində təyyarədə deyildi: prezident gizlicə təyyarəni tərk edərək, yaxınlıqdakı C-32A təyyarəsinə yemək daşımaq üçün iaşə maşınından istifadə edib.

Saat 22:20-də Trampın təyyarəsi Böyük Britaniyaya çatıb və bir neçə dəqiqə sonra prezidentlə birlikdə səyahət etdiklərini düşünən jurnalistləri daşıyan köhnə Air Force One da daxil olmaqla iki başqa prezident təyyarəsi oraya enib. Beləliklə, Trampın Qətər təyyarəsinə minmək üçün Air Force One təyyarəsindən endiyini görəndə hər kəs çox təəccüblənib.

Bununla belə, mətbuat uçuş zamanı bəzi qəribəliklər görüb. Məsələn, uçuşun əvvəlində jurnalistlərə "mətbuat kabinəsindəki pəncərə pərdələrini bağlı saxlamaq" tövsiyə edilib. Bu, dərhal onları bu qeyri-adi tələbin təhlükəsizlik problemləri ilə diktə edildiyinə inandırıb. Daha sonra Tramp özü - onu və komandasını Britaniyadan ABŞ-a aparan Qətər təyyarəsinin göyərtəsində - bunu belə izah edib: "Çünki qarşılaşdığımız çirkab ucbatından çox güman ki, təhlükəli bir uçuşa hazır idiniz".

Amerika kəşfiyyat orqanları 2000-ci ildə oxşar bir nou-haudan istifadə etmişdilər. Daha sonra ABŞ prezidenti Bill Klinton ölkənin əsas rəqibi olan qonşu Hindistana beş günlük səfərindən dərhal sonra Pakistana beş saatlıq uçuş planlaşdırmışdı. O dövrdə ABŞ Gizli Xidməti o zaman Əfqanıstanda yerləşən, lakin Pakistanda da əhəmiyyətli qüvvələri olan terrorçu Usama bin Ladenin yaratdığı təhlükədən narahat idi. Beləliklə, son anda Ağ Evin rəhbəri nişansız təyyarə ilə göndərildi, Birinci Hava Qüvvələri isə yayındırıcı taktika olaraq eyni marşrut üzrə göndərildi.

V.SALAH