Sənaye parkları və aqroparklar Azərbaycanda artıq hər bir sahədə var - ŞƏRH

Azərbaycanın iqtisadi inkişafında sənaye parklarının və aqroparkların yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərdən birinə çevrilib. Ölkənin müxtəlif bölgələrində formalaşdırılan bu iqtisadi zonalar istehsalın genişləndirilməsinə, sahibkarlığın inkişafına, yeni iş yerlərinin açılmasına və regionların iqtisadi potensialının daha səmərəli istifadəsinə imkan yaradır. Sənaye parkları artıq yalnız ayrı-ayrı istehsal sahələri ilə məhdudlaşmır, müxtəlif istiqamətləri əhatə edən çoxşaxəli iqtisadi fəaliyyət məkanına çevrilir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışlarında Azərbaycanın iqtisadi inkişafının əsas istiqamətlərindən biri kimi regionların potensialından istifadə, qeyri-neft sektorunun artırılması və müasir istehsal sahələrinin yaradılması xüsusi vurğulanır. Bu siyasətin praktik nəticələrindən biri ölkənin müxtəlif bölgələrində sənaye parklarının və aqroparkların yaradılmasıdır. Artıq bu iqtisadi model ayrı-ayrı rayonlarla məhdudlaşmır, Azərbaycanın müəyyən ərazilərində geniş tətbiq olunur.
Azərbaycanda sənaye parklarında kimya, tekstil, qida, tikinti materialları, əczaçılıq, gəmiqayırma, təkrar emal və digər sahələr üzrə müəssisələr fəaliyyət göstərir. İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyinin məlumatına əsasən, sənaye parklarında sahibkarlar üçün hazır infrastruktur, vergi və gömrük güzəştləri, inzibati prosedurların sadələşdirilməsi və digər dövlət dəstəyi mexanizmləri tətbiq olunur. Bu imkanlar yeni investisiyaların cəlb edilməsinə və müasir istehsal müəssisələrinin yaradılmasına şərait yaradır.
Sənaye parklarının coğrafiyasının genişlənməsi də Azərbaycanın regional inkişaf siyasətinin mühüm göstəricisidir. Sumqayıt, Mingəçevir, Qaradağ, Pirallahı, Balaxanı, Ağdam, Hacıqabul və “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” sənaye parkları artıq fəaliyyət göstərir. Naxçıvan Sənaye Parkının təməli 2026-cı ilin avqustunda qoyulub, Gəncə və Şəmkir ərazilərində yaradılacaq Qərb Sənaye Parkı üzrə isə infrastrukturun qurulması istiqamətində işlər aparılır. 2026-cı ilin iyuluna olan məlumatda fəaliyyət göstərən sənaye parklarında 184 rezidentin qeydiyyatda olduğu, 101 rezidentin fəaliyyətə başladığı və 11 500-dən çox iş yerinin yaradıldığı bildirilir.
Aqroparklar isə kənd təsərrüfatının müasir tələblər əsasında inkişafına xidmət edir. Bu təsərrüfat komplekslərində torpağın səmərəli istifadəsi, müasir texnologiyaların tətbiqi, məhsuldarlığın yüksəldilməsi, məhsulların emalı və bazara çıxarılması vahid sistem daxilində həyata keçirilə bilir. Beləliklə, kənd təsərrüfatı yalnız xammal istehsalı ilə məhdudlaşmır, emal və əlavə dəyər yaradan sahələrlə əlaqələndirilir.
Sənaye parkları və aqroparkların əsas üstünlüklərindən biri də regionlarda yeni iqtisadi imkanların yaranmasıdır. Yerli xammalın emalı, istehsal müəssisələrinin yaradılması və kənd təsərrüfatı məhsullarının sənaye üsulu ilə emalı həm daxili bazarın təminatına, həm də ixrac imkanlarının artırılmasına şərait yaradır. İqtisadiyyat Nazirliyi sənaye parkları, sənaye məhəllələri və aqroparkların ixracyönümlü məhsul istehsalının genişləndirilməsində və məşğulluğun artırılmasında mühüm rol oynadığını qeyd edir.
Bu proses Azərbaycanın iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Müxtəlif bölgələrdə yaradılan sənaye və aqrar istehsal məkanları ölkənin ayrı-ayrı ərazilərinin təbii ehtiyatlarını, kənd təsərrüfatı imkanlarını, əmək resurslarını və coğrafi üstünlüklərini iqtisadi dövriyyəyə daha geniş şəkildə cəlb edir. Nəticədə regionlarda yeni müəssisələr, yeni peşələr və yeni məşğulluq imkanları formalaşır.
Sənaye parkları və aqroparklar artıq Azərbaycanın iqtisadi həyatının müxtəlif sahələrini əhatə edən mühüm inkişaf platformalarına çevrilib. Onların sayının və fəaliyyət istiqamətlərinin genişlənməsi ölkənin regionlarında istehsalın gücləndirilməsinə, sahibkarlığın inkişafına, rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsalına və qeyri-neft sektorunun möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu baxımdan sənaye və aqrar zonaların inkişafı Azərbaycanın qarşıdakı dövrdə dayanıqlı və çoxşaxəli iqtisadi inkişafının mühüm istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.

Nicat Əsədli

YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı