3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın xilas və qurtuluş günü - ŞƏRH

Tarix elə şəxsiyyətlər yetişdirir ki, onların həyatı və siyasi fəaliyyəti bütöv bir xalqın taleyinə, dövlətin isə əbədiyyətinə çevrilir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 1993-cü il oktyabrın 3-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi məhz belə taleyüklü və dönüş nöqtəsi olan tarixi hadisələrdəndir.

XX əsrin əvvəllərində ikinci dəfə əldə olunan dövlət müstəqilliyi anarxiya, xaos, dərin siyasi böhran və vətəndaş qarşıdurması ucbatından hər an itirilmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. İdarəçilik boşluğu, ölkəni bürüyən qanunsuzluqlar və xarici təhdidlər müstəqil Azərbaycanın xəritədən silinməsi təhlükəsini yaratmışdı. Belə bir məqamda xalqın təkidi və tələbi ilə Naxçıvandan Bakıya qayıdan Heydər Əliyev xilaskarlıq missiyasını öz üzərinə götürdü.

1993-cü ilin oktyabrında keçirilən prezident seçkilərində xalqın mutləq əksəriyyətinin Ümummilli Liderə səs verməsi sadəcə siyasi liderin seçilməsi deyil, dövlətin qurtuluşuna verilən ümumxalq səsverməsi idi. Bu seçki Azərbaycanın gələcək inkişaf vektorunu müəyyənləşdirdi, cəmiyyətdə sabaha olan inamı bərpa etdi və əsl dövlətçilik quruculuğunun təməlini qoydu.

Azərbaycan Respublikasında dövlət müstəqilliyinin bərpasının ilk illəri ölkə üçün həyati əhəmiyyət daşıyan ağır sınaqlar və dərin böhranlar dövrü idi. SSRİ-nin süqutundan sonra yaranmış geosiyasi vəziyyətdən istifadə edərək müstəqillik qazanan gənc respublika daxildə baş qaldıran hakimiyyət böhranı, separatçılıq meyilləri və səriştəsiz idarəçilik nəticəsində parçalanmaq həddinə gəlib çatıbmışdı. 1990-cı illərin əvvəllərində respublikada hökm sürən xaos və anarxiya iqtisadiyyatı tamamilə çökdürmüş, sosial gərginliyi pik həddə çatdırmışdı. Dövlət idarəetmə mexanizmlərinin işləmədiyi, qanunların demək olar ki, işlək olmadığı həmin dövrdə xalq dərin ümidsizlik və narahatlıq içində idi.

Bu tənəzzül fonunda xarici hərbi təcavüz — Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları və hərbi əməliyyatları nəticəsində torpaqlarımızın bir-ardınca işğal olunması vəziyyəti daha da dözülməz edirdi. Milyonlarla soydaşımız doğma yurd-yuvasından didərgin düşərək qaçqın və məcburi köçkünə çevrilmişdi. Ölkənin şimalında və cənubunda separatçı meyillər baş qaldırmış, ayrı-ayrı silahlı dəstələrin özbaşınalığı və hakimiyyət uğrunda daxili çəkişmələr vətəndaş müharibəsini qaçılmaz etmişdi. Azərbaycanın dünya xəritəsindən müstəqil dövlət kimi silinmək təhlükəsi real reallığa çevrilmişdi.

Məhz belə bir tarixi məqamda – xalqın həm fiziki, həm də mənəvi məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığı ağır sınaq dönəmində Azərbaycan xalqı öz taleyinə sahib çıxaraq tək bir ümid yerinə – Ümummilli Lider Heydər Əliyevə üz tutdu. Xalqın təkidi və tələbi ilə Naxçıvandan Bakıya qayıdan dahi şəxsiyyət xilaskarlıq missiyasını üzərinə götürdü. 1993-cü ilin iyununda Ali Sovetin Sədri seçilən Heydər Əliyev dərhal ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin bərpası istiqamətində qətiyyətli addımlar atmağa başladı.

1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkiləri isə bu xilas yolunun ən həlledici mərhələsi oldu. Azərbaycan xalqı ümumxalq səsverməsində nümayiş etdirdiyi iradə ilə öz taleyini və gələcəyini məhz Heydər Əliyevə etibar etdi. Seçkilərin nəticələri göstərdi ki, cəmiyyət anarxiyadan, qeyri-müəyyənlikdən yorulub və yalnız güclü, qətiyyətli, müdrik liderin ətrafında birləşərək güclü dövlət qurmaq əzmindədir.

Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi ilə ölkədə daxili sabitlik bərpa olundu, qardaş qırğınının qarşısı alındı, qanunsuz silahlı dəstələr zərərsizləşdirildi və dövlətçilik təsisatları sıfırdan formalaşdırılmağa başlandı. Bu tarixi seçki ilə Azərbaycan özünün inkişafının yeni – güclü, hüquqi, demokratik və müstəqil dövlət quruculuğu mərhələsinə qədəm qoydu.

1993-cü il oktyabrın 3-də Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi sadəcə siyasi hakimiyyətin dəyişməsi deyil, bütövlükdə Azərbaycan dövlətinin və xalqının xilasetmə salnaməsi idi. Dahi şəxsiyyətin uzaqgörən siyasəti, polad iradəsi və misilsiz dövlətçilik təcrübəsi sayəsində ölkəmiz parçalanmaq təhlükəsindən, xaos və anarxiyadan qurtuldu.

Həmin tarixi seçki ilə müstəqil Azərbaycanın təməlləri möhkəmləndirildi, ölkədə əbədi və dönməz ictimai-siyasi sabitlik təmin olundu. Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi strateji inkişaf kursu – güclü dövlət, hüquqi cəmiyyət və müstəqil xarici siyasət strategiyası bu gün də Azərbaycanın uğurlarının təməl sütununu təşkil edir. Ötən illər ərzində bu möhkəm təməl üzərində ucalan müasir Azərbaycan Respublikası Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edərək qüdrətli regional gücə çevrilmişdir. 3 oktyabr 1993-cü il tarixi isə xalqımızın öz liderinə etimadının, dövlətçilik şüurunun və əbədi müstəqillik əzminin oyanış simvolu kimi tariximizə qızıl hərflərlə yazılmışdır.

Gülnaz Rüstəmova

YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı