AQEM 7-ci Zirvə Görüşü fonunda Azərbaycanin suverenlik təntənəsi və separatizmə son

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində milli suverenliyin və ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi hər bir müstəqil dövlətin varlığının və inkişafının əsas təməl daşını təşkil edir. Keçən əsrin sonlarında müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan dövləti uzun illər boyunca işğal, etnik təmizləmə və separatizm kimi mürəkkəb geo-siyasi sınaqlarla üz-üzə qalmışdır. Torpaqlarımızın 20 faizinin zəbt olunması, bir milyondan artıq soydaşımızın doğma yurd-yuvalarından didərgin düşərək qaçqın və mecburi köçkün vəziyyətinə düşməsi yalnız ölkəmizin daxili sosial-iqtisadi həyatına deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqaz regionunun təhlükəsizlik arxitekturasına vurulmuş ağır zərbə idi. Beynəlxalq təşkilatların, xüsusən BMT Təhlükəsizlik Şurasının erməni silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş ərazilərdən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən dörd məlum qətnaməsinin 30 ilə yaxın bir müddətdə kağız üzərində qalması, vasitəçilik missiyasını üzərinə götürmüş qurumların generatesiya etdiyi seyrçi mövqe beynəlxalq hüququn aliliyi prinsipini ciddi şəkildə sarsıtmışdı. İkili standartların hökm sürdüyü bir şəraitdə Azərbaycan dövləti öz milli resurslarına, hərbi qüdrətinə və xalq-lider həmrəyliyinə arxalanaraq tarixi ədaləti öz gücü ilə bərpa etmək zərurəti ilə üzləşdi.
2020-ci ilin payızında baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın hərbi-strateji planlaşdırma, müasir ordu quruculuğu və sarsılmaz milli iradə baxımından qazandığı tarixi nailiyyətlərin nümayişi oldu. Döyüş meydanında əldə edilən parlaq qələbə nəticəsində Ermənistan ordusu tam çökdürüldü və kapitulyasiya aktına imza atmağa məcbur edildi. Lakin böyük Zəfərdən sonra da Azərbaycan regionda uzunmüddətli sülhün və sabitliyin bərqərar olması üçün yüksək dövlətçilik təfəkkürü nümayiş etdirərək qarşı tərəfə sülh müqaviləsinin imzalanması və regional inteqrasiya üçün humanist təkliflər irəli sürdü. Buna baxmayaraq, Ermənistanın revanşist dairələri və Qarabağ ərazisində mövcudluğunu qanunsuz şəkildə sürdürən xunta rejimi öz təxribatçı fəaliyyətindən, ərazidən hərbi birləşmələri çıxarmaq öhdəliyindən boyun qaçıraraq terror-diversiya əməllərini davam etdirməyə cəhd göstərdi.
Bu cür təhlükəli meyillərin qarşısını almaq və ölkənin konstitusiya quruluşunu tam bərpa etmək məqsədilə həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri müasir hərb tarixinin en unikal əməliyyatlarından birinə çevrildi. Bir sutkadan da az bir müddətdə Ermənistanın Qarabağdakı işğalçı ordusunun qalıqları və separatçı hərbi birləşmələri tamamilə darmadağın edildi, onların hərbi infrastrukturu sıradan çıxarıldı. Bu parlaq və dəqiq hərbi-siyasi gedişlə Azərbaycan Respublikası öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü ölkənin bütün suveren ərazilərində tam və qəti şəkildə bərpa etdi. Cənubi Qafqaz regionunu onilliklər boyu gərginlik və qeyri-sabitlik ocağında saxlayan separatizm təhlükəsinin kökü birdəfəlik kəsildi.
Əldə olunmuş bu böyük zəfərin hüquqi və mənəvi baxımdan en mühüm tərəflərindən biri də uzun illər ərzində sülh və bəşəriyyət əleyhinə cinayətlər törətmiş şəxslərin ədalət mühakiməsi qarşısına çıxarılmasıdır. Xocalı soyqırımını təşkil edən, dinc əhaliyə, qadınlara, körpələrə və qocalara karşı amansız qəddarlıqlar törədən separatçı rejimin rəhbərləri, müharibə cinayətkarları və uşaq qatilləri Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılaraq məhkəmə qarşısına gətirildi. Bu addım təkcə milli hüquq sisteminin tələblərinin icrası deyil, həm də minlərlə şəhidimizin, dinc qurbanların ruhunun rahatlıq tapması və beynəlxalq miqyasda cəzasızlıq sindromuna son qoyulmasının bariz sübutudur. Cəzanın qaçılmazlığı prinsipi bir daha təsdiq etdi ki, dövlətə və insanlığa karşı törədilmiş cinayətlər heç vaxt diqqətdən kənarda qala bilməz.
Suverenliyin tam təmin olunması və separatizmə son qoyulması regionda tərəqqi, bərpa və davamlı inkişaf üçün tamamilə yeni geostrateji imkanlar pəncərəsi açmışdır. Bu gün Azərbaycan azad olunmuş ərazilərdə misilsiz genişlikdə bərpa və quruculuq işləri həyata keçirir. "Böyük Qayıdış" proqramının uğurlu icrası çərçivəsində keçmiş mecburi köçkünlər mühəndis-kommunikasiya infrastrukturu tam yenilənmiş, "ağıllı kənd" və "ağıllı şəhər" konseptləri əsasında inşa olunmuş öz ata-baba yurdlarına mərhələli şəkildə qayıdırlar. Regionun iqtisadi potensialının dövriyyəyə cəlb edilməsi, beynəlxalq nəqliyyat-loqistika dəhlizlərinin şaxələndirilməsi və sülh gündəliyinin irəli aparılması Azərbaycanın regional liderliyini daha da möhkəmləndirir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın öz gücü hesabına əldə etdiyi bu tarixi zəfər beynəlxalq hüququn aliliyinin, sarsılmaz dövlət iradəsinin və milli birliyin təntənəsidir. Azərbaycan dövləti öz suverenliyini tam bərpa etməklə yalnız öz milli təhlükəsizliyini təmin etməmiş, həm də Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün, sabitliyin və dinc yanaşı yaşayışın əsas zəmanətçisinə çevrilmişdir. Müzəffər hərbi və diplomatik mübarizənin məntiqi nəticəsi olan bu yeni reallıq gələcək nəsillər üçün milli qürur mənbəyi və firavan gələcəyin möhkəm təməlidir.

Səbinə Əliyeva
YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi