Azərbaycan-Laos əməkdaşlığının strateji perspektivləri

Azərbaycanın xarici siyasətində dost ölkələrlə qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığın genişləndirilməsi mühüm istiqamətlərdən biridir. Bu siyasət coğrafi baxımdan uzaq dövlətlərlə münasibətlərin də qarşılıqlı maraqlar əsasında inkişaf etdirilməsinə, siyasi dialoqun iqtisadi və humanitar məzmunla zənginləşdirilməsinə imkan yaradır. Oktyabrın 13-də Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı aparılan müzakirələr bu yanaşmanın konkret təzahürü kimi diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında səsləndirilən fikirlər iki ölkə arasında formalaşmış dostluğun daha geniş əməkdaşlıq imkanlarına çevrilməsi üçün əlverişli zəminin olduğunu göstərir.

Azərbaycanla Laosun münasibətləri otuz ildən artıqdır ki, diplomatik əlaqələrə əsaslanır. Bu müddətdə beynəlxalq təşkilatlarda nümayiş etdirilən qarşılıqlı dəstək tərəflərin siyasi dialoqa verdiyi önəmi təsdiqləyir. Belə münasibətlərin möhkəmlənməsində təkcə dövlət başçılarının təmasları deyil, parlamentlərarası əlaqələr və siyasi partiyalar arasında əməkdaşlıq da əhəmiyyətli rol oynayır. Hər iki ölkədə dostluq qruplarının yaradılması, qanunverici orqanlar səviyyəsində əlaqələrin inkişafı və hakim partiyalar arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumu tərəfdaşlığın institusional əsaslarını gücləndirir. Bu, münasibətlərin ayrı-ayrı görüşlərdən asılı qalmadan davamlı inkişafına xidmət edir.

Səfərin mühüm nəticələrindən biri gələcək əməkdaşlığın istiqamətlərini müəyyənləşdirən Birgə Bəyanatın qəbul edilməsidir. Sənəd tərəflərin niyyətlərini ümumiləşdirməklə yanaşı, qarşılıqlı münasibətlərin yeni mərhələsi üçün siyasi çərçivə yaradır. Prezident İlham Əliyevin bildirdiyi kimi, görüşlər zamanı konkret addımların müəyyənləşdirilməsi əməkdaşlığın praktik nəticələrə yönəldilməsinə verilən əhəmiyyəti göstərir. İndi bu razılaşmaların ayrı-ayrı sahələr üzrə təşəbbüslərlə zənginləşdirilməsi və ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi əsas vəzifələrdəndir.

İqtisadi əməkdaşlıq bu baxımdan xüsusi diqqət tələb edir. Hazırkı ticarət dövriyyəsinin mövcud potensialdan aşağı olması tərəflər üçün yeni imkanların qaldığını göstərir. Bakıda təşkili nəzərdə tutulan Laos-Azərbaycan biznes-forumu sahibkarların əlaqələrinin genişlənməsinə, qarşılıqlı bazar imkanlarının öyrənilməsinə və birgə layihələrin müəyyənləşdirilməsinə təkan verə bilər. Azərbaycan investorlarının Laosda konkret layihələrə cəlb olunması isə əməkdaşlığın miqyasını böyütmək üçün əlavə imkan yaradır.

Azərbaycanın xarici ölkələrə sərmayə yatırmaq təcrübəsi bu istiqamətdə mühüm üstünlükdür. Ölkənin investisiya coğrafiyasının genişlənməsi və müxtəlif layihələrə maliyyə resurslarının yönəldilməsi tərəfdaş dövlətlərdə istehsalın inkişafına, yeni iş yerlərinin açılmasına və iqtisadi fəallığın artmasına şərait yaradır. Laosla münasibətlərdə də bu təcrübədən qarşılıqlı fayda prinsipi əsasında istifadə etmək mümkündür. Energetika, mədənçilik və kənd təsərrüfatı kimi sahələrdə müzakirə olunan imkanlar konkret təşəbbüslərlə dəstəkləndiyi halda, iqtisadi gündəliyin əhəmiyyətli hissəsinə çevrilə bilər.

Əməkdaşlığın perspektivləri nəqliyyat və logistika sahəsini də əhatə edir. Laosun qonşu ölkələrlə dəmir yolu bağlantılarının inkişafı gələcəkdə Trans-Xəzər nəqliyyat marşrutuna çıxış üçün imkan yarada bilər. Azərbaycan isə formalaşdırdığı nəqliyyat-logistika infrastrukturu və beynəlxalq yükdaşımalar sahəsindəki mövqeyi ilə bu prosesdə mühüm tərəfdaş ola bilər. Marşrutların əlaqələndirilməsi, yeni yük mənbələrinin cəlb edilməsi və daşımaların həcminin artırılması qarşılıqlı iqtisadi maraqlara xidmət edər.

Azərbaycanla Laos arasında münasibətlərin daha bir mühüm istiqaməti təhsil və humanitar əlaqələrdir. Sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil alması ölkələr arasında tarixi insani bağların mövcudluğunu təsdiqləyir. Prezident İlham Əliyevin bu ənənənin bərpasını təklif etməsi və təqaüd mexanizminin nəzərdə tutulması gələcək nəsillər arasında əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Təhsil mübadiləsi yalnız mütəxəssis hazırlığına deyil, xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına da xidmət edir.

Beləliklə, Prezident Thonqlun Sisulitin rəsmi səfəri Azərbaycan-Laos münasibətlərinin yeni imkanlarını üzə çıxarıb. Siyasi etimadın iqtisadi təşəbbüslərlə, nəqliyyat əməkdaşlığının humanitar əlaqələrlə tamamlanması tərəfdaşlığın daha dayanıqlı olmasına şərait yarada bilər. Əsas üstünlük isə tərəflərin bu istiqamətdə qarşılıqlı maraq və iradə nümayiş etdirməsidir. Məhz həmin iradənin konkret nəticələrə çevrilməsi iki dost ölkə arasında əməkdaşlığın gələcək inkişafını müəyyən edəcək.

Rüstəm Nağıyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri