Zəngilanın azadlığı sərhədlərimizdə suverenliyimizi bərpa etdi - ŞƏRH

2020-ci il oktyabrın 20-də Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edilməsi Vətən müharibəsinin mühüm hərbi və siyasi nəticələrindən biri oldu. Bu Qələbə uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanlara qayıdış imkanı qazandırmaqla yanaşı, Azərbaycanın dövlət sərhədinə nəzarətinin bərpasında da həlledici mərhələ yaratdı. Zəngilan istiqamətində əldə olunan uğurlar nəticəsində Azərbaycan–İran sərhədinin işğal altında qalmış hissəsinə nəzarət tam təmin edildi. Bununla ölkəmizin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri boyunca suveren hüquqlarının həyata keçirilməsinə mane olan vəziyyət aradan qaldırıldı.
Dövlət sərhədi ölkənin təhlükəsizliyini, ərazi bütövlüyünü və hüquqi məkanını müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir. Sərhədin qorunması dövlətin öz ərazisində giriş-çıxışı tənzimləməsi, qanunsuz fəaliyyətin qarşısını alması və vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin etməsi üçün vacibdir. Buna görə işğal nəticəsində sərhədin bir hissəsinə nəzarətin itirilməsi bütövlükdə dövlət təhlükəsizliyinə təsir göstərən ciddi problem idi. Zəngilanın azadlığı həmin problemin həlli üçün zəruri hərbi və siyasi şəraiti yaratdı.
Zəngilanın coğrafi mövqeyi onun strateji əhəmiyyətini artırır. Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən rayon həm İran, həm də Ermənistanla həmsərhəddir. Bu mövqe ərazinin təhlükəsizliyini və nəqliyyat imkanlarını bir-biri ilə əlaqələndirir. İşğal dövründə Azərbaycan öz torpaqlarının bu hissəsində sərhəd nəzarətini həyata keçirə bilmirdi. Azadlıqdan sonra isə dövlətimizin suveren səlahiyyətlərini həmin ərazilərdə tam tətbiq etmək imkanı bərpa olundu.
Vətən müharibəsində cənub istiqamətində aparılan əməliyyatlar bu nəticənin əldə edilməsində mühüm rol oynadı. Azərbaycan Ordusunun ardıcıl irəliləyişi düşmənin müdafiə imkanlarını zəiflədir, yeni yaşayış məntəqələrinin azad edilməsinə şərait yaradırdı. Zəngilan şəhərinin azad olunması ilə bu istiqamətdə mühüm uğur qazanıldı. Sonrakı döyüşlərdə sərhədboyu ərazilərin işğaldan təmizlənməsi Azərbaycan–İran dövlət sərhədinə nəzarətin tam bərpasını təmin etdi. Beləliklə, şəhərin azadlığı ilə sərhədin bütün müvafiq hissəsinin nəzarətə götürülməsi vahid hərbi uğurlar silsiləsində bir-birini tamamladı.
Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə edilmiş bu nəticə uzun illər aparılan ordu quruculuğunun bəhrəsi idi. Ordunun maddi-texniki təminatının gücləndirilməsi, şəxsi heyətin hazırlığının yüksəldilməsi və müxtəlif qüvvələrin əlaqəli fəaliyyəti mürəkkəb döyüş vəzifələrinin yerinə yetirilməsinə imkan verdi. Bu imkanları real Qələbəyə çevirən isə Azərbaycan hərbçisinin peşəkarlığı və fədakarlığı oldu. Öz torpağında döyüşən əsgər ölkəsinin sərhədini bərpa etməyin tarixi məsuliyyətini daşıyırdı.
Sərhədə nəzarətin bərpası Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün əməli təminatının mühüm hissəsidir. Dövlətin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin mövcudluğu həmin sərhədlərin faktiki qorunması ilə tamamlanmalıdır. İşğal bu iki vəziyyət arasında ziddiyyət yaratmışdı. Azərbaycan torpaqları hüquqi baxımdan ölkəmizə məxsus olduğu halda, dövlətimiz orada öz səlahiyyətlərini həyata keçirmək imkanından məhrum edilmişdi. Vətən müharibəsində qazanılmış Qələbə bu ziddiyyəti aradan qaldırdı və sərhəd təhlükəsizliyinin təmin olunmasına yol açdı.
Azad edilmiş sərhəd ərazilərində təhlükəsizliyin təşkili sonrakı dövrün mühüm vəzifələrindən birinə çevrildi. Sərhədin etibarlı mühafizəsi üçün zəruri infrastrukturun yaradılması, xidmətin təşkili və dövlət nəzarətinin təmin edilməsi davamlı fəaliyyət tələb edir. Döyüş meydanında əldə edilən nəticənin möhkəmləndirilməsi məhz bu gündəlik xidmətlə bağlıdır. Sərhəddə keşik çəkən hərbçilərin fəaliyyəti ölkənin təhlükəsizliyinə və azad edilmiş ərazilərdə normal həyatın qurulmasına xidmət edir.
Sərhəd təhlükəsizliyi ilə yaşayışın bərpası arasında birbaşa əlaqə var. Doğma yurda qayıdan insan ailəsinin gələcəyini dövlətin müdafiəsinə arxalanaraq qurur. Təhlükəsizlik təminatı tikinti işlərinin aparılması, təsərrüfat fəaliyyətinin təşkili və sosial xidmətlərin yaradılması üçün əsas şərtlərdəndir. Bu baxımdan Zəngilanda həyata keçirilən quruculuq layihələri ilə sərhədlərin qorunması ümumi dövlət siyasətinin bir-birini tamamlayan istiqamətləridir. Biri insanların yaşayış imkanlarını yaradır, digəri həmin həyatın təhlükəsizliyini təmin edir.
Zəngilanın sərhəd mövqeyi gələcək iqtisadi inkişaf üçün də imkanlar açır. Qonşu dövlətlərlə əlaqələrin qanuni və təhlükəsiz əsasda təşkili ticarətə, nəqliyyata və xidmət sahələrinə töhfə verə bilər. Bunun üçün dövlət nəzarətinin tam təmin olunması mühüm şərtdir. Suveren nəzarət altında fəaliyyət göstərən sərhəd əlaqələri iqtisadi münasibətlərin şəffaflığına və qarşılıqlı öhdəliklərin yerinə yetirilməsinə xidmət edir. Beləliklə, təhlükəsizliklə əməkdaşlıq imkanları bir-birini gücləndirə bilər.
Azərbaycanın sərhədlərini bərpa etməsi regionda münasibətlərin hüquqi əsaslarını da aydınlaşdırdı. Dövlətlərin bir-birinin ərazi bütövlüyünə hörmət etməsi qarşılıqlı etimad üçün başlıca şərtdir. Sərhədlərin toxunulmazlığına əsaslanan münasibətlərdə hər bir tərəfin hüquq və məsuliyyəti müəyyən olur. Azərbaycanın öz sərhədinə nəzarəti bərpa etməsi ölkəmizin suveren hüququnun həyata keçirilməsi idi. Bu nəticə qonşuluq münasibətlərinin normal dövlətlərarası əsaslar üzərində inkişafı üçün əhəmiyyət daşıyır.
Zəngilanın azadlığının mənəvi ölçüsü də böyükdür. Uzun illər həsrətlə xatırlanan torpaqlarda Azərbaycan Bayrağının yenidən ucalması xalqımızın yaddaşında silinməz iz qoydu. Sərhəd boyunca dövlətimizin nəzarətinin bərpası Qələbənin miqyasını daha aydın göstərdi. İnsanlar doğma yurdun azadlığını ölkənin bütövlüyünün təmin olunması ilə birlikdə yaşadılar. Bu qürurun arxasında şəhidlərimizin canı, qazilərimizin sağlamlığı və hərbçilərimizin ağır döyüş yolu dayanır.
Qəhrəmanlarımızın xidmətlərini yaşatmaq əldə edilmiş nəticənin dəyərini gələcək nəsillərə çatdırmaq deməkdir. Zəngilanın azad olunmasının yalnız bir şəhərin geri qaytarılması ilə məhdudlaşmadığı, dövlət sərhədinin bərpasına və ölkənin təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verdiyi gənclərə izah edilməlidir. Vətənpərvərlik tərbiyəsində bu konkret məzmunun böyük əhəmiyyəti var. Torpağın, sərhədin və suverenliyin bir-biri ilə bağlı olduğunu dərk edən gənc dövlət qarşısında məsuliyyətini də daha dərindən anlayır.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü Azərbaycanın qəhrəmanlıq və dövlətçilik tarixində mühüm yeri olan hadisəni xatırladır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılmış Qələbə xalqımızı doğma torpağına qovuşdurdu, sərhədlərimizdə suveren nəzarətimizi bərpa etdi və yeni inkişaf imkanları yaratdı. Bu gün Zəngilanda qurulan həyat həmin Qələbənin davamıdır. Azad torpağın təhlükəsizliyini qorumaq və onun imkanlarını xalqımızın rifahına çevirmək isə qarşıdakı illərin əsas vəzifələrindəndir.

Esmira Əliyeva,
YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü
Şorkənd kənd ümumi orta məktəbin müəllimi