Qəhrəmanlıq tarixindən böyük qayıdışa - ŞƏRH

Zəngilan şəhəri günü Azərbaycan xalqının yaddaşında mühüm yer tutan, tarixi qələbəmizi, milli birliyimizi və işıqlı gələcəyə olan inamımızı özündə birləşdirən əlamətdar günlərdən biridir. Bu gün yalnız bir şəhərin azad edilməsinin xatırlanması deyil, həm də doğma torpağa bağlılığın, Vətən sevgisinin, qəhrəmanlığın və böyük quruculuq əzminin təntənəsidir. Zəngilanın adı çəkiləndə göz önündə qədim yurd yerləri, zəngin təbiət, mənəvi dəyərlər və uzun illər doğma torpaq həsrəti ilə yaşayan insanların arzuları canlanır.
Zəngilan rayonu Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən, təbii gözəllikləri, əlverişli coğrafi mövqeyi və zəngin tarixi ilə seçilən bölgələrimizdəndir. Araz çayının sahilləri, yaşıl meşələri, dağları və bərəkətli torpaqları bu diyarın özünəməxsus simasını formalaşdırır. Zəngilan əsrlər boyu burada yaşayan insanların zəhməti, adət-ənənələri və mədəni irsi ilə inkişaf etmiş, Azərbaycanın ayrılmaz parçası kimi milli tariximizdə özünəməxsus yer tutmuşdur. Bu torpağın hər kəndi, hər küçəsi, hər daşı xalqımızın yaddaşında doğmalıq və mənəvi bağlılıq rəmzi olaraq yaşayır.
1993-cü ildə Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Zəngilan rayonu işğal edildi. Bununla da bölgənin sakinləri doğma ev-eşiklərini tərk etmək məcburiyyətində qaldılar. İnsanlar illərlə qurduqları həyatlarını, ata-baba ocaqlarını, xatirələrlə dolu evlərini geridə qoyaraq məcburi köçkünlük həyatı yaşamağa başladılar. Bu, minlərlə ailənin taleyində dərin iz buraxdı. Doğma yurddan uzaqda keçən illər ərzində zəngilanlılar qayıdış ümidini itirmədilər, öz torpaqlarına yenidən qovuşacaqları günün arzusu ilə yaşadılar. Həmin illərin həsrəti və ağrısı xalqımızın yaddaşında silinməz iz qoydu.
2020-ci ilin payızında başlanan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yeni bir səhifə açdı. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi uğrunda rəşadətli mübarizə apardı. Ordumuzun peşəkarlığı, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, xalqımızın sarsılmaz birliyi və milli iradəsi tarixi Zəfərin əldə olunmasını təmin etdi. Vətən müharibəsi bir daha göstərdi ki, Azərbaycan xalqı öz torpaqlarına bağlıdır və milli suverenliyinin bərpası uğrunda bütün çətinliklərə sinə gərməyə qadirdir.
2020-ci il oktyabrın 20-də Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edilməsi xalqımızın qələbə salnaməsində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu xəbər illərlə doğma yurdun həsrəti ilə yaşayan insanların qəlbində böyük sevinc və qürur yaratdı. Zəngilanın azadlığı yalnız coğrafi ərazinin geri qaytarılması deyildi; bu, doğma evinə qayıtmaq ümidi ilə yaşayan ailələrin arzularının gerçəkləşməsinə doğru atılan tarixi addım idi. Həmin gün Azərbaycan xalqı bir daha gördü ki, ən çətin sınaqlar qarşısında belə inamı, birliyi və qətiyyəti qorumaq böyük nəticələrə aparır.
Zəngilanın azadlığı uğrunda döyüşlərdə iştirak edən hərbçilərimizin fədakarlığı xüsusi ehtiramla yad edilməlidir. Vətən torpağının hər qarışı uğrunda canından keçən şəhidlərimizin xatirəsi xalqımızın qəlbində əbədi yaşayacaq. Qazilərimizin göstərdiyi şücaət, döyüşçülərimizin cəsarəti və ailələrinin çəkdiyi mənəvi ağrı bu Zəfərin necə böyük bədəllər hesabına qazanıldığını xatırladır. Zəngilan şəhəri günü həm də şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə ehtiram göstərmək, onların fədakarlığını gələcək nəsillərə çatdırmaq günüdür. Bu qələbənin qədrini bilmək, Vətənə sədaqət ruhunu qorumaq hər birimizin mənəvi borcudur.
Zəngilanın azad olunmasından sonra qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri bölgədə həyatın bərpası, təhlükəsizliyin təmin edilməsi və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı üçün şərait yaradılması oldu. Uzun illər ərzində dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin, yolların, enerji və rabitə infrastrukturunun yenidən qurulması genişmiqyaslı işlər tələb edirdi. İşğal dövründə bölgənin yaşayış məntəqələrinə, tarixi-mədəni irsinə və təsərrüfat həyatına ciddi ziyan dəymişdi. Buna görə də bərpa prosesi yalnız binaların tikilməsi ilə məhdudlaşmır; burada insanların rahat və təhlükəsiz yaşayışını təmin edən bütöv bir mühit formalaşdırılır.
Bu gün Zəngilan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması və inkişafı istiqamətində həyata keçirilən layihələrin mühüm mərkəzlərindən biri kimi diqqət çəkir. Müasir yolların çəkilməsi, elektrik və digər kommunal infrastrukturun qurulması, yaşayış evlərinin və ictimai obyektlərin inşası bölgənin gələcək inkişafı üçün zəmin yaradır. Həyata keçirilən layihələr Zəngilanın iqtisadi potensialının üzə çıxarılmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və insanların burada davamlı yaşayışına xidmət edir. Məqsəd təkcə əvvəlki həyatı bərpa etmək deyil, həm də müasir tələblərə cavab verən, dayanıqlı və rahat yaşayış məkanları yaratmaqdır.
Zəngilanın gələcək inkişafında nəqliyyat və logistika imkanları da mühüm rol oynayır. Bölgənin strateji coğrafi mövqeyi onun Azərbaycan daxilində və daha geniş regional əlaqələr sistemində əhəmiyyətini artırır. Nəqliyyat yollarının və müvafiq infrastrukturun inkişafı iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə, ticarət imkanlarının artmasına və bölgənin investisiya cəlbediciliyinin yüksəlməsinə şərait yarada bilər. Bununla yanaşı, kənd təsərrüfatı, emal sənayesi, xidmət sahələri və turizm istiqamətlərində mövcud potensialın düzgün qiymətləndirilməsi Zəngilanın uzunmüddətli inkişafı üçün vacibdir.
Zəngilanın təbii sərvətləri və füsunkar mənzərələri onun turizm imkanlarını da artırır. Meşələr, çaylar, dağlıq ərazilər və zəngin biomüxtəliflik bölgənin ekoloji baxımdan qorunmasını xüsusi əhəmiyyətli edir. İqtisadi inkişafla yanaşı, təbiətin mühafizəsi, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, yaşıllıqların qorunması və ekoloji tarazlığın saxlanılması əsas prinsiplərdən olmalıdır. Zəngilanın təbiətini gələcək nəsillərə sağlam şəkildə ötürmək bu torpağın yenidən qurulması qədər vacib məsələdir.
Doğma yurda qayıdış Zəngilan tarixinin ən duyğulu səhifələrindən biridir. İllərlə başqa bölgələrdə yaşayan ailələr üçün öz evinə, kəndinə və şəhərinə qayıtmaq sadəcə ünvan dəyişmək deyil, həyatın yeni mərhələsinə başlamaq deməkdir. Uşaqların doğma torpaqda böyüməsi, məktəblərin fəaliyyət göstərməsi, ailələrin öz təsərrüfatlarını qurması və ictimai həyatın canlanması bölgənin gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qayıdış prosesi mərhələli şəkildə həyata keçirilərkən təhlükəsizlik, infrastruktur, məşğulluq, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı əsas şərtlər sırasındadır.
Təhsil Zəngilanın dirçəlişində xüsusi yer tutur. Məktəblərin bərpası və müasir təhsil mühitinin yaradılması uşaqların bilik və bacarıqlarının inkişafına, onların doğma yurda bağlı vətəndaşlar kimi yetişməsinə xidmət edir. Gənc nəslə Zəngilanın tarixi, işğal dövründə yaşanan faciələr, azadlıq uğrunda mübarizə və quruculuq mərhələsi barədə obyektiv biliklərin verilməsi milli yaddaşın qorunması baxımından vacibdir. Eyni zamanda, şagirdlərdə sülhə, əməkdaşlığa, təbiətə qayğıya və dövlətçilik dəyərlərinə hörmət hissi formalaşdırılmalıdır.
Zəngilan şəhəri günü bizə milli birliyin və həmrəyliyin gücünü də xatırladır. Vətən müharibəsi dövründə Azərbaycan xalqı bir amal ətrafında birləşərək öz iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu birlik yalnız müharibə günlərində deyil, quruculuq və inkişaf mərhələsində də qorunmalıdır. Azad edilmiş torpaqların bərpası dövlətin, mütəxəssislərin, yerli sakinlərin və bütövlükdə cəmiyyətin birgə səylərini tələb edir. Hər bir vətəndaşın məsuliyyətli münasibəti, görülən işlərə dəstəyi və gələcəyə inamı bu prosesin uğuruna töhfə verir.
Bu əlamətdar gün həm də tarix qarşısında məsuliyyətimizi dərk etmək üçün bir fürsətdir. Zəngilanın keçmişini xatırlamaq, onun ağrılı işğal dövrünü unutmamaq və bugünkü inkişafını qiymətləndirmək gələcək nəsillərin milli şüurunun formalaşmasına kömək edir. Tarixi yaddaş yalnız keçmişi anmaq deyil; o, bu günümüzü daha düzgün qiymətləndirməyə və sabahımızı daha məsuliyyətlə qurmağa imkan verir. Zəngilanın azadlığı uğrunda mübarizə aparan qəhrəmanların xatirəsi, doğma yurd həsrəti çəkən insanların yaşantıları və yenidənqurma işləri bu yaddaşın ayrılmaz hissəsidir.
Zəngilanın yenidən qurulması Azərbaycanın suverenliyinin və inkişaf iradəsinin real ifadəsidir. Dağıntıların yerində yeni yaşayış məkanlarının yaradılması, yolların salınması, sosial obyektlərin inşası və iqtisadi həyatın canlandırılması xalqımızın qurub-yaratmaq əzmini göstərir. Bu torpaqlarda yenidən həyatın canlanması yalnız zəngilanlılar üçün deyil, bütün Azərbaycan üçün böyük mənəvi və tarixi əhəmiyyət daşıyır. Hər bir yeni ev, açılan məktəb, salınan yol və əkilən ağac gələcəyə yönəlmiş inamın rəmzidir.
Zəngilan şəhəri günü münasibətilə bütün Azərbaycan xalqını, xüsusilə zəngilanlıları təbrik etmək, şəhidlərimizin əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad etmək və qazilərimizə minnətdarlığımızı bildirmək hər birimizin borcudur. Bu günün sevinci keçmişin ağrılarını unutdurmur, əksinə, qazanılan Zəfərin dəyərini daha dərindən anlamağa kömək edir. Doğma torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canından keçən qəhrəmanların fədakarlığı qarşısında baş əyir, Zəngilanın gələcək inkişafının və firavan həyatının davamlı olmasını arzulayırıq.
Zəngilan bu gün tarixindən güc alan, gələcəyə ümidlə baxan bir diyar kimi yenidən dirçəlir. Onun küçələrində həyatın canlanması, ailələrin doğma ocaqlarına qayıtması, uşaqların gülüşünün yenidən eşidilməsi xalqımızın uzun illər bəslədiyi arzuların gerçəkləşməsinin göstəricisidir. Zəngilan şəhəri günü bizə bir daha xatırladır ki, Vətən sevgisi yalnız sözlə deyil, əməl, zəhmət, birlik və məsuliyyətlə yaşadılır. Qoy Zəngilanın səması daim aydın, evləri işıqlı, yolları açıq, insanları firavan olsun. Qoy bu qədim Azərbaycan torpağında sülh, əmin-amanlıq və quruculuq əbədi hökm sürsün!

Vəli Sərxanlı
YAP Culfa rayon təşkilatının fəalı