Konstitusiya – milli dövlətçiliyimizin və müasir inkişafımızın hüquqi təməli - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası ümumbəşəri dəyərlərə və mütərəqqi milli ənənələrə söykənərək, günümüzün reallıqlarını, dövlətin və cəmiyyətin inkişaf perspektivlərini özündə əks etdirən mühüm hüquqi sənəddir. Konstitusiyamız dövlət müstəqilliyimizin, milli suverenliyimizin, hüquqi dövlət quruculuğunun və demokratik cəmiyyətin əsasını təşkil edir. Bu ali hüquqi sənəd xalqımızın tarixi təcrübəsini, milli-mənəvi dəyərlərini, azadlıq və müstəqillik arzularını müasir dünyanın hüquqi prinsipləri ilə birləşdirir.
Konstitusiya hər bir müstəqil dövlətin siyasi, hüquqi və ictimai həyatında mühüm yer tutur. O, dövlətin idarəçilik sistemini, hakimiyyət orqanlarının fəaliyyət prinsiplərini, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müəyyənləşdirən əsas qanundur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası da ölkəmizin dövlətçilik tarixində müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Onun qəbul edilməsi müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi, demokratik və hüquqi dövlət quruculuğunun möhkəm təməllərinin yaradılması baxımından tarixi hadisə olmuşdur.
1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi – referendum yolu ilə qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının ilk milli Konstitusiyası ölkəmizin müasir dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bu mühüm sənəd Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanaraq müstəqil dövlətimizin hüquqi əsaslarını formalaşdırdı. Konstitusiyanın qəbul edilməsi Azərbaycanın suveren dövlət kimi beynəlxalq hüquq sistemində öz yerini möhkəmləndirməsinə, ölkədə siyasi və hüquqi sabitliyin təmin olunmasına, demokratik institutların inkişafına geniş imkanlar yaratdı.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirirdi. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkəmizdə hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Konstitusiyanın hazırlanması və qəbul edilməsi də bu siyasətin ən mühüm nəticələrindən biri idi. Bu sənəd xalqın iradəsini, milli maraqları və dövlət müstəqilliyinin qorunması prinsipini özündə birləşdirərək Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün etibarlı hüquqi zəmin yaratdı.
Konstitusiyamızın əsas üstünlüklərindən biri insan hüquq və azadlıqlarına verdiyi yüksək dəyərdir. Sənəddə hər bir insanın yaşamaq, təhsil almaq, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, mülkiyyətə sahib olmaq, fikir və söz azadlığından istifadə etmək hüquqları təsbit edilmişdir. Bu hüquqlar demokratik cəmiyyətin əsas göstəricilərindəndir. İnsan ləyaqətinin qorunması, qanun qarşısında bərabərlik və sosial ədalət prinsipləri Konstitusiyanın mahiyyətini təşkil edir.
Ümumbəşəri dəyərlərə əsaslanan Konstitusiyamız eyni zamanda xalqımızın əsrlər boyu formalaşmış milli-mənəvi ənənələrini də yaşadır. Azərbaycan xalqının qonaqpərvərliyi, humanizmi, tolerantlığı, ailə dəyərlərinə bağlılığı və müxtəlif mədəniyyətlərə hörmətlə yanaşması cəmiyyətimizin mənəvi əsaslarıdır. Bu dəyərlərin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi dövlət və cəmiyyət qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Konstitusiya milli kimliyimizin və mənəvi irsimizin qorunmasına xidmət edən hüquqi prinsipləri də özündə ehtiva edir.
Müasir dövrdə dövlətlərin inkişafı yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. Hüququn aliliyi, vətəndaşların fəallığı, sosial rifah, təhsilin keyfiyyəti, elmin və texnologiyaların inkişafı da cəmiyyətin tərəqqisində mühüm rol oynayır. Azərbaycan Konstitusiyası dövlətimizin bu istiqamətlər üzrə inkişafı üçün zəruri hüquqi çərçivə yaradır. Ölkəmizdə həyata keçirilən islahatlar, dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi, sosial müdafiə mexanizmlərinin gücləndirilməsi və iqtisadi inkişaf strategiyası Konstitusiyanın müəyyən etdiyi hüquqi prinsiplərlə uzlaşır.
Azərbaycanın müasir inkişaf mərhələsində Konstitusiyanın əhəmiyyəti daha da artır. Ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunması dövlətçilik tariximizin yeni reallıqlarını formalaşdırmışdır. Bu reallıqlar fonunda hüquqi dövlət quruculuğunun daha da gücləndirilməsi, qanunvericiliyin müasir çağırışlara uyğun təkmilləşdirilməsi və cəmiyyətin bütün sahələrində inkişafın təmin olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Konstitusiya dövlətimizin gələcək hədəflərinin həyata keçirilməsində əsas hüquqi istiqamətverici sənəd olaraq qalır.
Xüsusilə gənc nəslin Konstitusiyanın mahiyyətini dərindən öyrənməsi, onun müəyyən etdiyi hüquq və vəzifələri bilməsi vacibdir. Çünki dövlətin gələcəyi hüquqi biliklərə malik, vətənpərvər, məsuliyyətli vətəndaşların yetişməsindən birbaşa asılıdır. Hər bir vətəndaş öz hüquqlarını bilməklə yanaşı, cəmiyyət və dövlət qarşısında vəzifələrini də dərk etməlidir. Qanunlara hörmət, dövlət rəmzlərinə ehtiram, ictimai məsuliyyət və vətəndaş həmrəyliyi güclü dövlətin əsas dayaqlarıdır.
Konstitusiya yalnız hüquq normalarının toplusu deyil, həm də dövlətlə vətəndaş arasında münasibətləri müəyyən edən mühüm hüquqi sənəddir. Bu sənəd hər bir vətəndaşın dövlət həyatında iştirakına, öz hüquqlarını müdafiə etməsinə və ölkənin inkişafına töhfə verməsinə imkan yaradır. Konstitusiyaya hörmət etmək, onun prinsiplərinə əməl etmək hər bir Azərbaycan vətəndaşının həm hüquqi, həm də vətəndaşlıq məsuliyyətidir.
Bu gün Azərbaycan öz inkişaf yolunda yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin aparılması, Böyük Qayıdış proqramının həyata keçirilməsi, yeni yaşayış məntəqələrinin salınması və infrastrukturun yenidən qurulması dövlətimizin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Bütün bu proseslərdə hüquqi əsasların möhkəm olması, qanunçuluğun təmin edilməsi və vətəndaşların hüquqlarının qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası milli dövlətçilik ənənələrimizlə ümumbəşəri hüquqi dəyərləri birləşdirən, müasir dövrün tələblərinə cavab verən və gələcək inkişafımızın istiqamətlərini müəyyənləşdirən fundamental sənəddir. Onun prinsiplərinin qorunması və həyata keçirilməsi müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi, hüquqi dövlətin inkişafı və cəmiyyətin rifahının yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Konstitusiyamız dövlətimizin hüquqi dayağı, milli birliyimizin və suverenliyimizin mühüm təminatlarından biridir. Ona hörmətlə yanaşmaq, qanunların aliliyini qorumaq və Konstitusiyanın müəyyən etdiyi prinsiplərə əməl etmək hər bir vətəndaşın borcudur. Çünki güclü dövlətin, ədalətli cəmiyyətin və firavan gələcəyin təməlində məhz möhkəm hüquqi əsaslar dayanır.

Tofiq Babayev
YAP Ordubad rayon Dəstə kənd Bələdiyyə ƏPT-nın sədri