PDF Oxu

Siyasət

  • 248

21 Noyabr 1992-ci il – Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransının keçirilməsi - ŞƏRH

21 Noyabr 1992-ci il – Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransının keçirilməsi - ŞƏRH

Azərbaycanın müasir siyasi tarixində mühüm yer tutan hadisələrdən biri 1992-ci il noyabrın 21-də Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) təsis konfransının keçirilməsidir. Bu hadisə ölkənin mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyətində yeni siyasi qüvvənin formalaşması, milli birliyin möhkəmləndirilməsi və dövlət müstəqilliyinin qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması Azərbaycan cəmiyyətində sabitliyə, güclü dövlətçiliyə və müstəqil inkişaf yoluna olan ehtiyacın nəticəsi idi.
1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ölkə qarşısında çoxsaylı siyasi, iqtisadi və sosial problemlər meydana çıxmışdı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, torpaqlarımızın işğalı, daxili siyasi qarşıdurmalar və idarəetmədə yaranmış çətinliklər dövlətin gələcəyini ciddi təhlükə altında qoyurdu. Ölkədə siyasi sabitliyin pozulması, hakimiyyət böhranı və iqtisadi çətinliklər əhalinin narahatlığını artırırdı. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın inkişafını təmin edə biləcək, cəmiyyətdə həmrəyliyi gücləndirəcək siyasi təşkilatın yaradılması zərurətə çevrilmişdi.
Həmin dövrdə Azərbaycanın tanınmış ziyalıları və ictimai xadimləri ölkənin düşdüyü ağır vəziyyətdən çıxış yollarını axtarırdılar. Onlar xalqın böyük etimad göstərdiyi, zəngin dövlətçilik təcrübəsinə malik Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında yeni siyasi partiyanın yaradılmasını vacib hesab edirdilər. 1992-ci il oktyabrın 16-da 91 nəfər tanınmış ziyalı Heydər Əliyevə müraciət edərək yeni siyasi təşkilatın yaradılması təşəbbüsünü irəli sürdü. Tarixə 91-lərin müraciəti kimi daxil olan bu sənəd Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranması istiqamətində mühüm başlanğıc oldu.
Heydər Əliyev 1992-ci il oktyabrın 24-də müraciətə cavab verərək ziyalıların təşəbbüsünü dəstəklədi. O, ölkədə mövcud olan mürəkkəb vəziyyəti nəzərə alaraq yeni partiyanın yaradılmasının tarixi zərurətdən doğduğunu bildirdi. Bundan sonra təşkilat komitəsi yaradıldı və partiyanın təsis konfransına hazırlıq işlərinə başlanıldı. Müxtəlif bölgələrdən olan nümayəndələrin iştirakı ilə yeni siyasi təşkilatın formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı.
Nəhayət, 1992-ci il noyabrın 21-də Naxçıvan şəhərində Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı keçirildi. Konfrans Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Dram Teatrının binasında təşkil olunmuşdu. Həmin dövrdə ölkədə mövcud olan siyasi şərait səbəbindən konfransın Bakıda keçirilməsi mümkün olmadığından, onun Naxçıvanda təşkili qərara alınmışdı. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrini təmsil edən 550 nəfərdən artıq nümayəndənin iştirak etdiyi konfrans partiyanın siyasi fəaliyyətinin əsasını qoydu.
Təsis konfransında Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması haqqında qərar qəbul edildi. Partiyanın Proqramı və Nizamnaməsi müzakirə olunaraq təsdiqləndi. Bununla yanaşı, təşkilatın gələcək fəaliyyət istiqamətləri, əsas məqsədləri və idarəetmə strukturu müəyyənləşdirildi. Konfransda Heydər Əliyev yekdilliklə Yeni Azərbaycan Partiyasının sədri seçildi. Həmçinin partiyanın Siyasi Şurası, İdarə Heyəti və sədr müavinləri seçilərək rəhbər orqanları formalaşdırıldı. Beləliklə, ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı qoyuldu.
Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının əsas məqsədlərindən biri Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini qorumaq, milli maraqları müdafiə etmək, demokratik və hüquqi dövlət quruculuğunu dəstəkləmək idi. Partiya ölkədə siyasi sabitliyin təmin olunmasını, iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsini, sosial problemlərin həllini və cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında həmrəyliyin gücləndirilməsini prioritet istiqamətlər kimi müəyyənləşdirmişdi. Bu məqsədlər həmin dövrün ictimai-siyasi tələblərinə uyğun olaraq formalaşdırılmışdı.
Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyəti qısa müddət ərzində ölkənin siyasi həyatında mühüm yer tutmağa başladı. 1992-ci ildə əsası qoyulan təşkilat sonrakı illərdə genişlənərək ölkənin aparıcı siyasi qüvvələrindən birinə çevrildi. 1993-cü ildə Azərbaycanda yaranmış ciddi siyasi böhran şəraitində Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışı dövlət idarəçiliyində sabitliyin bərpası baxımından mühüm hadisə oldu. Həmin ilin oktyabrında Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ilə ölkənin siyasi və iqtisadi inkişafında yeni mərhələ başlandı.
1993-cü il noyabrın 19-da Yeni Azərbaycan Partiyasının ikiilliyinə həsr olunmuş ümumrespublika müşavirəsinin keçirilməsi təşkilatın ictimai-siyasi mövqeyinin möhkəmləndiyini göstərirdi. 1995-ci ildə keçirilən parlament seçkilərində partiyanın qələbə qazanması isə onun ölkənin siyasi sistemindəki rolunu daha da gücləndirdi. Sonrakı dövrlərdə YAP öz fəaliyyətini genişləndirərək müxtəlif sosial qrupları və regionları əhatə edən siyasi təşkilat kimi inkişaf etdi.
2003-cü ildə İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri seçilməsi təşkilatın fəaliyyətində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Onun rəhbərliyi dövründə partiyanın siyasi və təşkilati fəaliyyəti davam etdirildi, yeni inkişaf istiqamətləri müəyyənləşdirildi. Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyası ölkənin siyasi həyatında iştirak edən və dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayan siyasi təşkilatlardan biridir.
21 Noyabr 1992-ci il tarixi yalnız bir siyasi partiyanın yaradılması ilə məhdudlaşmır. Bu tarix Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində milli həmrəyliyin gücləndirilməsi və dövlətçilik ənənələrinin qorunması istiqamətində atılmış mühüm addımı ifadə edir. Partiyanın yaranması mürəkkəb tarixi şəraitdə siyasi təşkilatlanmanın və liderlik amilinin əhəmiyyətini nümayiş etdirdi.
Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransının ildönümü ölkənin siyasi tarixinin mühüm hadisəsi kimi qeyd olunur. 21 Noyabr tarixi xalqın siyasi iradəsinin, təşkilatlanma istəyinin və müstəqil dövlət quruculuğuna bağlılığının göstəricisidir. Həmin gün qəbul edilən qərarlar Azərbaycanın sonrakı siyasi inkişafına təsir göstərən mühüm tarixi hadisələrdən biri kimi yadda qalmışdır.

Kərimov Nüsrət

Digər xəbərlər