Türkiyə liderliyə can atır

...Türkiyənin uzun müddətdir davam edən strateji məqsədini həyata keçirmək imkanı var: təkcə tranzit ölkə deyil, həm də Şərq və Qərb arasında enerji resurslarının yenidən bölüşdürülməsi üçün əsas mərkəzə çevrilmək.

Yeni "Dörd dəniz təşəbbüsü" layihəsi Fars körfəzi, Xəzər dənizi, Aralıq dənizi və Qara dənizi birləşdirən quru yolunun yaradılmasını nəzərdə tutur.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə "The National Interest" yazır.

...Dəhliz Fars körfəzi ölkələrinin, İraqın, Xəzər bölgəsinin və Şərqi Aralıq dənizinin enerji resurslarını Suriya və Türkiyə vasitəsilə Avropa bazarları ilə əlaqələndirmək üçün nəzərdə tutulub.

Ekspertlər hesab edirlər ki, "Türkiyə yalnız enerji üçün tranzit ölkə deyil, həm də qitə enerji sisteminin operatoru və idarəetmə mərkəzinə çevrilə bilər".

Tam şəkildə həyata keçirildikdə, marşrutun gündə 3-4 milyon barelə qədər neft və ildə on milyardlarla kubmetr qaz nəql edəcəyi gözlənilir.

Miqyas baxımından, o, keçmişin ən böyük enerji layihələri ilə rəqabət apara bilər. Ukraynadakı müharibə, Avropanın Rusiya təchizatına alternativ axtarışı və Hörmüz boğazı, Qırmızı dəniz və Süveyş kanalı vasitəsilə dəniz yolları üçün artan risklər fonunda təşəbbüsə maraq artıb.

Türkiyənin artıq mühüm infrastrukturu var - Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və TANAP və TAP qaz kəmərləri...

İlk praktik addım Azərbaycan qazının Türkiyə ərazisi vasitəsilə Suriyaya tədarükünün başlanması oldu.

...Bu, gələcək əməkdaşlıq üçün bir model nümayiş etdirir: Xəzər ehtiyatları, Türkiyə infrastrukturu və Suriyanın yenidən qurulması birlikdə işləyə bilər, - deyə müəlliflər yazır.

Lakin layihə Suriyadakı qeyri-sabitlik, infrastruktura təhdidlər, maliyyələşdirmə problemləri və siyasi zəmanətlərə ehtiyac da daxil olmaqla ciddi maneələrlə üzləşir.

Uğurla həyata keçirilərsə, Türkiyə regionda təsirini gücləndirə, yeni tranzit gəlirləri yarada və Avropanın enerji təhlükəsizliyində əsas rol oynaya biləcək.

Əli Babayev