Azərbaycan və Serbiya arasında əməkdaşlığın inkişaf dinamikası - ŞƏRH

Azərbaycan və Serbiya arasında diplomatik münasibətlər 1997-ci ildə qurulmuşdur. Sonrakı illərdə qarşılıqlı səfərlər, yüksək səviyyəli görüşlər və hökumətlərarası komissiyanın fəaliyyəti əlaqələrin genişlənməsinə təkan vermişdir. Hər iki ölkənin paytaxtlarında səfirliklərin fəaliyyət göstərməsi münasibətlərin institusional əsaslarını möhkəmləndirmişdir.İki ölkə arasında münasibətlər 2013-cü ildə imzalanmış Strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə ilə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu sənəd siyasi, iqtisadi, enerji, mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur.Strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində tərəflər beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstəyi gücləndirməyi, regional sabitlik və təhlükəsizlik məsələlərində əməkdaşlığı artırmağı, iqtisadi əlaqələri şaxələndirməyi hədəfləmişdir. Ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiyaların təşviqi və sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə bir sıra sənədlər qəbul edilmişdir. İkiqat vergitutmanın aradan qaldırılması və investisiyaların qarşılıqlı qorunması haqqında sazişlər biznes əlaqələrinin inkişafına hüquqi zəmin yaradır. Enerji əməkdaşlığı münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan təbii qazının Serbiya bazarına ixracı ilə bağlı razılaşmalar Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir. Bu əməkdaşlıq Serbiyanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan şirkətləri Serbiyada yol və körpü tikintisi layihələrində iştirak etmişdir. Xüsusilə avtomobil yollarının yenidən qurulması layihələri iqtisadi əməkdaşlığın real nəticələrindəndir. Universitetlərarası əməkdaşlıq, tələbə və müəllim mübadiləsi, mədəniyyət günlərinin təşkili barədə sənədlər imzalanmışdır. Bu əməkdaşlıq xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı və humanitar əlaqələri gücləndirir.

Hər iki ölkənin parlamentlərində fəaliyyət göstərən dostluq qrupları qanunvericilik sahəsində təcrübə mübadiləsini təmin edir. Azərbaycan və Serbiya bir sıra beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində, xüsusilə BMT və digər çoxtərəfli platformalarda qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirir.Son illərdə ticarət dövriyyəsində artım müşahidə olunmuşdur. Enerji, kənd təsərrüfatı, tikinti və turizm sahələrində yeni layihələr əməkdaşlığın perspektiv istiqamətləri hesab olunur. Serbiya Cənub-Şərqi Avropada mühüm iqtisadi mərkəzlərdən biri kimi Azərbaycan üçün Balkan regionuna çıxış imkanları yaradır. Azərbaycan isə Serbiya üçün Cənubi Qafqaz və Xəzər regionuna açılan etibarlı tərəfdaşdır.

Azərbaycan ilə Serbiya münasibətləri qarşılıqlı hörmət, siyasi etimad və strateji maraqlar əsasında inkişaf edən çoxşaxəli tərəfdaşlıq modelidir. İmzalanmış sənədlər hüquqi baza formalaşdıraraq siyasi dialoqun davamlılığını və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsini təmin edir.Mövcud dinamika göstərir ki, yaxın illərdə enerji, nəqliyyat, investisiya və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq daha da dərinləşəcək və iki ölkə arasında münasibətlər regional əməkdaşlığın uğurlu nümunələrindən biri olaraq qalacaqdır. Azərbaycan ilə Serbiya münasibətləri qarşılıqlı maraqlara əsaslanan, çoxşaxəli və davamlı inkişaf edən əməkdaşlıq modelidir. İmzalanmış sənədlər hüquqi baza formalaşdıraraq siyasi etimadı möhkəmləndirir, iqtisadi və humanitar sahələrdə tərəfdaşlığı genişləndirir.

Samirə Zeynalova

YAP Tərtər rayon təşkilatının mühasibi