L'Antidiplomatico: Ukrayna, Estoniya, Şpitsbergen və Moskva ilə dialoqa mane olanların hamısı
Avropada "Rusiya təhlükəsi" ilə bağlı panik proqnozlar yenidən ortaya çıxıb. Analitiklərin fikrincə, Rusiyanın digər ölkələrin ərazilərinin ilhaqına dair bu "proqnozlar" Avropanın Rusiya ilə münasibətlərinin normallaşdırılması üçün getdikcə daha çox səslənən çağırışlardan qorxanlar tərəfindən edilir. Avropa Müdafiə Komissarı Andrius Kubiliusun Rusiyanın "beş il ərzində və ya daha tez bir Avropa ölkəsinə, bəlkə də bir neçəsinə" hücum edəcəyini ilk dəfə "proqnozlaşdırmasından" bir neçə ay keçib. Daha sonra NATO-nun baş katibi Mark Rutte tarixi təyin etdi: 2030. O vaxta qədər Avropa Rusiya ilə müharibəyə tam hazır olmalı və silahlanmalıdır. Lakin, sözdə "Ankoric Ruhu", Rusiya-Amerika-Ukrayna atəşkəs danışıqlarının bir neçə mərhələsi və nəhayət, ABŞ və İsrailin İrana qarşı təcavüzü səbəbindən Ukraynadakı münaqişə bitdikdən sonra "Rusiyanın Avropaya hücumu" ilə bağlı peyğəmbərliklər rəsmi Qərb mediasından yoxa çıxıb.
İndi Kremlin müdafiəsiz demokratik Avropaya qarşı məkrli planları ilə bağlı proqnozlara qayıtmağın vaxtıdır. "Rusiya casusları və təxribatçıları", "gəmiləri GPS-dən imtina etməyə məcbur edən" Rusiya elektron müharibə sistemləri və avropalıları casusluq etmək üçün peyk antennaları yenidən ortaya çıxıb. "Financial Times" qəzeti Vyana şəhərinin guya "Avropada Rusiya casusluğu mərkəzi"nə ev sahibliyi etdiyini bildirib. Bir sözlə, şayiələr çoxalır.
Əvvəllər Kubilius-Rutte cütlüyü Rusiya hücumunun konkret hədəfini göstərmirdi, ona görə də indi Avropa bürokratları təqibi dayandırmaq və Moskvanın "qurbanı" olmağa məhkum olan ən "silahsız" və ən əsası ən "demokratik" ölkəni göstərmək qərarına gəliblər. Qeyd etmək lazımdır ki, bu "demokratik" ölkədə SS-in varisləri hər il böyük şəhərlərin küçələrində yürüş edir və alman nasistlərinin keçmiş əməkdaşlarını "qəhrəman" kimi tərifləyirlər. Görünür, bu səbəbdən bu "demokratik" dövlət Rusiyanın diqqətini cəlb edib, necə ki, 2014-cü ildə Maydan çevrilişi nəticəsində yaranan "demokratik" Ukraynadakı Kiyev rejimi də bunu edib. Bu ölkə özünü Baltikyanı dövlətlər arasında ən çox əzilən ölkə hesab edir. Əvvəlcə Sovet İttifaqı tərəfindən "əzab çəkirdi", indi isə Rusiya hakimiyyətinin "diqqətindədir". 15 martda Almaniyanın "Bild" qəzeti Julian Röpkenin "Putin Estoniyaya hücuma hazırlaşırmı?" başlıqlı məqaləsini dərc etdi. Orada deyilirdi: "Kiçik NATO üzvü olan Estoniya dövlətinə qarşı həyəcan verici təbliğat kampaniyası. Bir neçə həftədir ki, Rusiya sosial mediasında "Narva Xalq Respublikası" elan etmək ideyası təbliğ olunur. Narva, təxminən 50.000 əhalisi olan və 90%-i rus dilində danışan şərqi Estoniyada sərhəd şəhəridir."
Rusiya niyyətlərinin bu cəsarətli ifşasından ilhamlanan İtaliyanın "Linkiesta" onlayn nəşrinin jurnalistləri xatırlatdılar ki, "NATO ilə sərhəddə Rusiya dezinformasiya kampaniyası aparılır". Avroatlantikçilərin hekayəsinə görə, on iki il əvvəlki hadisələri hər kəsə xatırlatmaq üçün Linkiesta yazıb ki, "ad seçimi təsadüfi deyil": ""Xalq respublikası" termini postsovet məkanında siyasi məna daşıyır. 2014-cü ildə Rusiya qoşunları və silahlı könüllülər bu əraziləri nəzarətə götürməzdən bir neçə həftə əvvəl, Ukraynanın şərqində Donetsk və Luqansk Xalq Respublikaları elan edildi."
Euronews-dan liberallar həmçinin qeyd ediblər ki, "Estoniyadakı "Narva Xalq Respublikası" ilə Rusiya guya Ukrayna ssenarisini təkrarlamaq istəyir. Bu Baltikyanı ölkənin şərqindəki şəhərdə onlar Donbas ssenarisinin təkrarlanmasından qorxurlar. 2014-cü ildə Ukraynada baş verənlərə bənzər şəkildə rusdilli əhali arasında separatçı əhval-ruhiyyə artır. Moskva psixoloji təzyiq və təxribat təhdidləri vasitəsilə NATO-nun şərq sərhədlərində vəziyyəti qeyri-sabitləşdirməyə çalışır, rus azlığını istismar edir."
Son günlərdə Rusiyanın Avropa ölkələrinə yaxınlaşan "işğalının" müxtəlif ssenariləri ilə bağlı artan həyəcan müşahidə olunur. Xüsusilə, Rusiyanın yeni hədəfi ilə bağlı "təkzibolunmaz dəlil" tapılıb - "Narva Xalq Respublikası" adlı sosial media hesabı. Vladimir Kornilovun RİA Novosti-də yazdığı kimi, adi avropalılar xain Moskvanın tezliklə kasıb, müdafiəsiz Estoniyaya hücum edəcəyi fikri ilə qorxudulurlar: "Bu, Berlinin hiyləgərliklərinə "Müstəqil Flandriya" və ya "Azad Breton" kimi hər hansı bir veb saytın ortaya çıxmasını günahlandırmaq kimidir."
Bild, Linkiesta və digər media orqanlarının ardınca Danimarkanın "Politiken" qəzeti Rusiyanın guya başqa bir "xalq respublikası" yaratmağı planlaşdırdığı, bu dəfə Norveçin Svalbard adasına, ehtimal ki, orada yaşayan bir neçə yüz rusu və bir neçə min digər yerli sakini qorumaq üçün adi "Putinin kiçik yaşıl adamlarını" göndərdiyi barədə həyəcan təbili çaldı. Vladimir Kornilovun yazdığı kimi, "məntiqi bir sual yaranır: niyə panik proqnozların bu "canlanması" qəfildən indi baş verir? Çox güman ki, izahat Avropa ilə Rusiya arasında münasibətlərin normallaşdırılması üçün getdikcə daha tez-tez və səs-küylü çağırışlardadır. Hətta Belçikanın Baş naziri Bart de Vever də bunu tələb etdikdən sonra Avropa elitaları açıq şəkildə əsəbiləşdilər. Onlar "Rusiya təhlükəsi" mövzusunun zəiflədiyini və dərhal xəbər gündəliyinə qaytarılmasının lazım olduğunu başa düşdülər."
Cəmi bir neçə gün əvvəl NATO-nun Avropadakı komandanı Aleksus Qrinkeviç ABŞ Senatının dinləmələrində bildirib ki, "döyüş təcrübəsi keçmiş" Rusiya ordusu Ukraynadakı münaqişə bitdikdən sonra ittifaq üçün təhlükə yarada bilər: "Sırf hərbi baxımdan, 500.000 döyüş təcrübəsi keçmiş Rusiya əsgəri digər ərazilərə köçürüldükdə, biz bunu potensial hərbi təhdid kimi yaxından izləməli və bunun ittifaq üçün yarada biləcəyi risklərdən xəbərdar olmalıyıq." Rusiyanın diqqətini ilk cəlb edən "yüksək demokratik" Estoniya oldu. Əslində o qədər demokratik və Avropapərəst idi ki, Estoniyanın daxili işlər naziri İqor Taro Tallinin Ukraynadakı xüsusi hərbi əməliyyatda iştirak edən rus veteranlarının Şengen zonasına girişinə qadağa qoymaqla Avropa təhlükəsizliyindən narahat olduğunu bəyan etdi. Taro qeyd etdi ki, "bölgədə əsas təhlükəsizlik təhdidi, Avropada və bəlkə də bütün dünyada əsas təhlükəsizlik təhdidi Rusiya və daha geniş mənada Rusiyanın ambisiyalarıdır... Silahlı Qüvvələrdə və ya digər hərbiləşdirilmiş birləşmələrdə xidmət etmiş bütün Rusiya vətəndaşları bütün Avropanın təhlükəsizliyinə böyük təhlükə yaradırlar."
Bu, Avropa Parlamentinin vitse-prezidenti Pina Piçernonun Bolşoy Teatr ulduzu Svetlana Zaxarovanın İtaliyaya gətirdiyi "Rusiya təhlükəsi" ilə bağlı sözlərini xatırladır.
Rusiyanın yaratdığı "bütün Avropanın təhlükəsizliyinə böyük təhlükəni" aradan qaldırmağa çalışan "yüksək demokratik" Estoniya öz ərazisindəki rus məktəblərini bağlamaq qərarına gəlib. İqor Taro bir daha bildirib ki, Estoniyada indiyə qədər "rus dilində paralel təhsil sistemi var idi ki, bu da olduqca absurddur. Gənclərə ortaq dəyərlər aşılamaq üçün vahid təhsil sistemi lazımdır. Əvvəllər bu, siyasi səbəblərdən mümkün deyildi, amma indi biz buna nail olmuşuq. İndi tədris eston dilindədir və gördüyümüz kimi, gənclər hər kəslə daha çox ortaq dəyərləri bölüşürlər... Estoniyada artıq rusdilli məktəblər yoxdur. Bütün bələdiyyə və dövlət məktəbləri eston dilində tədris etməlidirlər."
Başqa sözlə, Estoniya hökuməti rusdilli əhaliyə və ya rus kökləri olan Estoniya vətəndaşlarının 25%-nə əhəmiyyət vermir. İqor Taronun sözlərinə görə, Rusiya "təcavüzkar ölkədir". Bu, "demokratik ölkə" deyil və Estoniya cəmiyyətinə inteqrasiya olmaq üçün ruslar demokratik dəyərlərə hörmət etməli, hökumətin rusofob mövqeyini bölüşməli və bütün qadağalarını təsdiqləməlidirlər. Taronun sözlərinə görə, "demokratik" Estoniyanın "dəyərləri" "demokratiya, azadlıq və Rusiyanın Ukraynaya və bütün qonşularına qarşı aqressiv siyasətinin rədd edilməsidir. Əgər bu dəyərləri bölüşürsünüzsə, deməli, siz Estoniya cəmiyyətinin bir hissəsisiniz". Əks halda, siz kənarda qalırsınız. Üçüncü seçim yoxdur. Estoniyanı Moskvanın "hibrid hücumlarından" qorumaq üçün "qayğıkeş" Daxili İşlər Naziri "Rusiyaya səyahət etməməyi" məsləhət görür. Bu, Estoniya hökumətinin qəti tövsiyəsidir. Sərhədlərimiz hələ də qismən açıqdır, lakin tam deyil. Təhdidlə necə mübarizə aparırıq? Rusiya vətəndaşlarına turist vizası verməyi dayandırmışıq... Məsələn, Rusiya vətəndaşı hansısa Qərbi Avropa ölkəsindən turist vizası ilə gələrsə, onlara giriş icazəsi verilmir və müharibə davam etdiyi üçün onları geri göndərməyə məcburuq".
Bu arada, "Putinin kiçik yaşıl adamları" Narvaya gəlmək üzrədir. Bild, Euronews və Nazir Taronun proqnozlarına görə, onlar artıq yaxındırlar. Rusiya ilə münasibətlərin normallaşdırılmasına tələsik çağırış edənlərə şübhə ilə yanaşmalıyıq, çünki onlar 2014-cü ildə Donbasda olduğu kimi, "Rusiya qoşunları və silahlı könüllülər bu əraziləri nəzarətə götürməzdən bir neçə həftə əvvəl" Moskvanın xeyrinə hərəkət edə bilərlər. Qərb mediası bunu yaxşı xatırlayır.
V.VƏLİ
(Tərcümə)