Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə səsləndirdiyi fikirlər ölkəmizin son onilliklər ərzində keçdiyi mürəkkəb inkişaf yolunun mühüm məqamlarını özündə əks etdirir. Dövlət başçısı Azərbaycanın müstəqilliyin ilk illərində qarşılaşdığı siyasi, iqtisadi və hərbi çətinliklərə diqqət çəkərək, ölkənin bu sınaqlardan keçərək bu gün sabit, təhlükəsiz və inkişaf edən dövlətə çevrildiyini vurğulayıb. Prezidentin çıxışında xüsusi yer tutan məqamlardan biri isə Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal etməsi və bu işğalın təxminən 30 il davam etməsi məsələsidir.
Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra son dərəcə mürəkkəb vəziyyətlə üzləşmişdi. Ölkədə siyasi və iqtisadi böhran, vətəndaş qarşıdurması, enerji çatışmazlığı və hərbi təcavüz kimi ciddi problemlər mövcud idi. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Azərbaycanın əraziləri işğal olunmuş, yüz minlərlə insan öz doğma yurdlarından didərgin düşmüşdü. Prezident İlham Əliyev forumdakı çıxışında həmin dövrü xatırladaraq, müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycanın həm iqtisadi, həm də humanitar baxımdan ağır vəziyyətdə olduğunu qeyd edib.
İşğalın uzun müddət davam etməsi Azərbaycanın qarşısında yalnız hərbi deyil, həm də siyasi və diplomatik vəzifələr qoymuşdu. Beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərar və qətnamələrə baxmayaraq, münaqişənin həlli uzun illər mümkün olmadı. Prezident İlham Əliyev müxtəlif çıxışlarında qeyd edib ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Azərbaycanın ərazilərinin işğaldan azad edilməsini tələb edən qətnamələri uzun müddət icra olunmamış vəziyyətdə qaldı. Bu amil Azərbaycanın öz təhlükəsizlik və müdafiə imkanlarını gücləndirməsinin əhəmiyyətini daha da artırdı.
Azərbaycanın qarşısında duran əsas məqsədlərdən biri güclü və müasir ordu yaratmaq idi. Bununla yanaşı, ölkənin iqtisadi potensialının artırılması, enerji layihələrinin həyata keçirilməsi, beynəlxalq tərəfdaşlıqların genişləndirilməsi və maliyyə imkanlarının möhkəmləndirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərinə çevrildi. Prezidentin forumdakı çıxışında da siyasi və iqtisadi sabitlik, güclü maliyyə sistemi, aşağı xarici borc və investorlarla uzunmüddətli etibarlı əməkdaşlıq Azərbaycanın mühüm üstünlükləri kimi təqdim olunub.
2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Müharibə nəticəsində işğal altında olan ərazilərin böyük hissəsi azad edildi. Prezident İlham Əliyevin digər çıxışlarında bildirdiyi kimi, 2020-ci il müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici mərhələ oldu, 2023-cü ildə isə Azərbaycanın suverenliyinin tam bərpası ilə proses başa çatdı.
Prezidentin “bu işğal 30 il davam etdi və biz torpaqlarımızı güc yolu ilə azad etdik” fikri Azərbaycanın həmin dövrə dair dövlət mövqeyini ifadə edən əsas tezislərdən biridir. Burada güc anlayışı yalnız hərbi imkanlarla məhdudlaşmır. Azərbaycanın iqtisadi inkişafı, hərbi potensialının artırılması, diplomatik fəaliyyətinin genişləndirilməsi və beynəlxalq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi bir-birini tamamlayan amillər kimi çıxış edib. Dövlət başçısının əvvəlki çıxışlarında da iqtisadi imkanların güclü ordunun yaradılmasında mühüm rol oynadığı vurğulanıb.
Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri işğaldan sonrakı dövrün əsas istiqamətlərindən biridir. Azad edilmiş ərazilərdə yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, infrastrukturun yaradılması, nəqliyyat və enerji layihələrinin həyata keçirilməsi, əhalinin doğma yurdlarına qayıdışının təmin olunması Azərbaycanın qarşısında duran mühüm vəzifələr sırasındadır. Ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin bərpası ölkənin gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar formalaşdırıb.
II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun gündəliyi də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev forum çərçivəsində Azərbaycanın siyasi və iqtisadi sabitliyinin investorlar üçün mühüm amil olduğunu bildirib. Forumun əsas mövzularından biri Cənubi Qafqazın qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi rolunun müzakirəsi olub. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycanın müharibədən sonrakı mərhələdə əsas hədəflərindən biri regionda yeni iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılmasıdır.
Təxminən 30 il davam edən işğal Azərbaycanın müasir tarixinin ən ağır səhifələrindən biri kimi yadda qalıb. Lakin bu tarixi mərhələ eyni zamanda dövlətin siyasi iradəsinin, iqtisadi potensialının və müdafiə qabiliyyətinin formalaşması prosesinin mühüm hissəsi olub. Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumundakı çıxışı da bu tarixi təcrübəni Azərbaycanın bugünkü inkişaf modeli ilə əlaqələndirir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa işləri və ölkənin investisiya imkanlarının genişləndirilməsi qarşıdakı mərhələnin əsas istiqamətlərindəndir. Azərbaycanın qarşısında duran məqsəd əldə edilmiş nəticələri davamlı sülh, regional əməkdaşlıq və iqtisadi inkişaf üçün yeni imkanlara çevirməkdir.
Nicat Əsədli
YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı