Azərbaycan və Laos münasibətləri müasir mərhələdə - ŞƏRH

Cənub-Şərqi Asiyanın zəngin mədəniyyəti, qədim tarixi və özünəməxsus təbiəti ilə seçilən Laos Xalq Demokratik Respublikası Azərbaycan üçün uzaq coğrafiyada yerləşməsinə baxmayaraq, qarşılıqlı hörmət, etimad və sıx tərəfdaşlıq prinsiplərinə söykənən dost ölkələrdən biridir. İki dövlət arasında rəsmi diplomatik əlaqələrin bünövrəsi 1995-ci il mayın 22-də qoyulub. Ötən illər ərzində Bakı və Ventyan arasında coğrafi məsafəyə baxmayaraq, beynəlxalq müstəvidə bir-birinin maraqlarını nəzərə alan, səmimi dialoqa və qarşılıqlı dəstəyə dayanan möhkəm əməkdaşlıq mühiti formalaşıb.

Azərbaycan və Laos arasında ikitərəfli münasibətlərin ən mühüm dayaqlarından birini beynəlxalq təşkilatlar, xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və Qoşulmama Hərəkatı (QH) çərçivəsindəki səmərəli işbirliyi təşkil edir. Laos hər zaman beynəlxalq hüququn əsas norma və prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və sərhədlərin toxunulmazlığına hörmətlə yanaşaraq Azərbaycanın haqlı mövqeyini qətiyyətlə dəstəkləyən ölkələr sırasında yer alıb. Ölkəmizin Qoşulmama Hərəkatına uğurlu və səmərəli sədrliyi dövründə də iki dövlət arasında qlobal çağırışların dəf edilməsi, inkişaf etməkdə olan ölkələrin maraqlarının müdafiəsi və multilateralizmin gücləndirilməsi istiqamətində sıx təmaslar saxlanılıb və birgə addımlar atılıb.

Diplomatik münasibətlərin inkişafında xarici siyasət idarələri arasında keçirilən siyasi məsləhətləşmələr və beynəlxalq sammitlər çərçivəsində baş tutan ikitərəfli görüşlər xüsusi rol oynayır. Hər iki ölkənin nümayəndə heyətləri BMT Baş Assambleyasının sessiyaları və digər mötəbər beynəlxalq platformalarda mütəmadi olaraq bir araya gələrək ikitərəfli gündəmdə duran məsələləri, regional təhlükəsizlik və qlobal iqtisadi prosesləri müzakirə edirlər. Bu cür yüksək səviyyəli təmaslar Bakı və Ventyan arasında siyasi anlama səviyyəsinin yüksək olduğunu və strateji baxışların üst-üstə düşdüyünü bir daha sübut edir.

Siyasi dialoqla yanaşı, təhsil, elm və humanitar sahələrdəki tarixi tellər də ikitərəfli əlaqələrin xüsusi və unudulmaz səhifəsini təşkil edir. Zəngin mütəxəssis hazırlığı ənənəsinə söykənərək vurğulamaq lazımdır ki, hələ ötən əsrin ikinci yarısından başlayaraq yüzlərlə laoslu gənc Azərbaycanın ali təhsil müəssisələrində, xüsusilə neft-qaz sənayesi, mühəndislik, kənd təsərrüfatı və təbabət sahələrində dərin biliklərə yiyələnib. Azərbaycanda təhsil almış laoslu mütəxəssislər öz ölkələrinə qayıtdıqdan sonra dövlət idarəçiliyində, iqtisadiyyatda və elmdə mühüm vəzifələr tutaraq Laosun dirçəlişinə töhfə veriblər. Müasir dövrdə də bu xeyirxah ənənə uğurla davam etdirilir. Azərbaycan hökumətinin Qoşulmama Hərəkatına üzv ölkələrin vətəndaşları üçün ayırdığı təhsil qrantı proqramları çərçivəsində laoslu tələbələr ölkəmizin aparıcı universitetlərində təhsil alaraq həm öz ölkələrinin inkişafına töhfə verir, həm də iki xalq arasında mənəvi-mədəni körpü rolunu oynayırlar.

İqtisadi-ticarət sahəsində mövcud olan potensial isə tərəflər üçün yeni və geniş üfüqlər açır. Hər iki ölkə kənd təsərrüfatı, energetika, bərpa olunan energi, turizm, informasiya texnologiyaları və nəqliyyat-logistika sektorlarında əməkdaşlığın miqyasını genişləndirməkdə maraqlıdır. Xüsusilə Azərbaycanın təşəbbüsü və liderliyi ilə formalaşan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat-logistika dəhlizləri ilə Laosun Cənub-Şərqi Asiya regionunda tranzit qovşağına çevrilmək strategiyası gələcəkdə qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması və birgə layihələrin gerçəkləşdirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır. İki ölkənin biznes subyektləri arasında birbaşa əlaqələrin qurulması və ticarət missiyalarının təşkili iqtisadi tərəfdaşlığa yeni təkan vermək iqtidarındadır.

Humanitar və mədəniyyət sahəsində təcrübə mübadiləsinin aparılması, mədəniyyət günlərinin keçirilməsi və turizm imkanlarının təşviqi də ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişaf prioritetləri sırasındadır. Zəngin təbii resurslara və turizm potensialına malik hər iki dövlət bu sahədə təcrübə bölüşərək qarşılıqlı turist axınının stimullaşdırılmasında maraqlıdır.

Uzaq Cənub-Şərqi Asiya regionunda yerləşməsinə baxmayaraq, Laos Azərbaycan üçün etibarlı, sadiq tərəfdaş və dost ölkə olaraq qalmaqdadır. Qarşılıqlı hörmətə, dostluq ənənələrinə və ortaq maraqlara əsaslanan bu münasibətlərin gələcəkdə daha da dərinləşəcəyi, yeni-yeni istiqamətləri əhatə edərək hər iki xalqın rifahına xidmət edəcəyi şübhəsizdir.

Kərimli Elvin

Yap Ordubad Rayon Təşkilatının əməkdaşı